ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 04.12.2023
Просмотров: 321
Скачиваний: 2
СОДЕРЖАНИЕ
- гепатитоциттердің дистрофиясы мен
- жұлдызша ретикулоэндотелиоциттердің
инфильтраты мен фиброзға байланысты
- бауыр архитектоникасының сақталуы;
Созылмалы гепатиттің этиологиясы
- гепатотропты вирустар B,C,D,G,F,
- жедел вирустық гепатиттің созылмалы
- гепатропты, гепатотоксикалық,
идиосинкразиялық әсері бар дәрілерден
аутоиммундық гепатиттер. Гепатиттің бұл
түрінің негізінде иммундық жүйенің,HLA, және
лейкоцитарлы макрофагалдық фагоцитар
жүйенің өзара әрекеттесу механизмінің туа
және жүре пайда болған кемістігі жатыр.
Нәтижесінде Т супрессорлардың қызметінің
кемістігі,гепатоциттердің компоненттеріне
аутоантиденелердің түзілуінің артуы және
- алкоголь және оның аралық уытты
заттарының(ацетальдегид) бауыр тінін
- ауыр металл тұздары мен бензол және оның
гомологтарының,хлорлы көмірсутегілік
заттардың бауырға уыттық әсері
Созылмалы гепатиттің патогенезі
СГ жіктелуі (Лос-Анделес, 1999)
Клиника биохимиялық және гистологиялық көріністеріне қарап СГ бөлінеді
1. Белсенділігіне қарай(некроздық қабыну процесінің ауырлық дәрежесі):
2. СГ сатыларына қарай (фиброздың таралу дәрежесіне қарай):
2 шамалы білінген паотопортальды
3 күшті білінген портоцентральды септалы
- вирустардың бауыр тінінде жиналуы;
- олардың белсенді түрде өсіп-өнуі;
- гепатоцит мембранасы мен клетка
ішіндегі органеллаларында күрделі
зат алмасу процессінің бұзылыуы;
- электролиттік баланстың бұзылуы (Na+H2O
- гепатоциттердің ісінуі, рН өзгеруі;
- ацидоз бен гипоксияның дамуы;
- гепатоциттердің семіп жойылуы;
-лизосомдық мембрананың зақымдалуы;
- протеолиз ферментінің босап шығуы;
Гепатоциттерде дамыған қайтымды және қайтымсыз құрылымдық
функционалдық өзгерістер цитоплазматикалық торшада, митохондрийде
Цитолиздің дамуы екі сатыдан тұрады:
II – сатысында гепатоциттердің дистрофиясы, некробиоз дамиды.
Цитолиздің дамуын тежеу, тоқтату иммунды
вирустың өсіп-өнуін (репликация)
тоқтатып,оның антигендеріне қарсы
антиденелерді көп түзеді, алғашында HVB
IgM, кейін HVB IgG пайда болады.
1) - Т-лимфоциттердің жетіліп мамандануы бұзылады(Тх, Тс, Тк)
- вирустық АГ танып, өсуін тежеу
- ішінде вирусы бар гепатоциттердің ыдырауы (некроз)
- вирустың спецификалық белоктарының гепатоциттің құрылымдық элементтерімен араласуы, сіңісуі;
- вирус бөлшектері сіңген гепатоциттердің компоненттерінің пайда болуы;
- Т-лимфоциттердің оларды ”бөтен зат” ретінде тануы;
3) әлсіз, қалыпты, шексіз иммундық жауаптың генетикалық фенотипінің болуы
Созылмалы гепатоциттердің клиникасы
СГ клиникасы сан алуан және ол мыналарға байланысты:
дәрежесіне,сондықтан мына клиникалық
- үлкейген бауыр капсуланы керіп, ауырлық сезімін дамытады;
Цитолиз және бауыр-жасушалық жеткіліксіздік синдромының негізінде
гепатоциттердің дистрофиясы мен еруі салдарынан, жасушалық
мембрананың өткізгіштігі және гепатоциттердің қызметі
бұзылып, мынадай клиникалық көріністер береді:
Бауырдың синтездік қызметінің бұзылуы:
Бауыр қызметінің бұзылу дәрежесін және улануды сипаттап, мына белгілермен білінеді:
Диспепсиялық синдромының негізінде
Өттің түзілуінің төмендеп, организмнің улануына байланысты дамиды да,мына белгілерімен білінеді:
Белсенділігі жоғары созылмалы вирусты гепатит В
Орсеин бояуының көмегімен анықталған HBsAg
HBsAg-ның иммуногистохимиялық идентификациячы
Белсенділігі жоғары созылмалы вирусты гепатит С
Созылмалы вирусты гепатит С(лимфоидты инфильтрация және ацидофильді денешіктер)
Репликация фазасында: Қанда HBeAg, HBV-ДНК, ДНК-полимераза пайда болады;
Интеграция фазасында: Анти- HBe,HBsAg,HbeAg - СГ “В”-ның белсенді фазасында пайда болады;
Биопсия: HBsAg бұлыңғыр шыны тәрізді гепатоциттердің анықталуы;
HBсAg құм сағат пішінді гепатоциттердің анықталуы
СГ ағымында мына 3 фазаны ажыратады:
СГ “В” клиникасы қоздырғыштың репликативті белсенділігіне байланысты:
Антивирустық емді бастар алдында науқастар мына тексерістерден өтуі керек
Антивирусты емге көрсеткіштерді анықтауда вирустың сандық дәрежесінің ерекшеліктері
Рибавириннің фармаколгиялық әсері:
Вирусқа қарсы емдегі гипертрансаминаземияның бағалау көрсеткіштері
Вирусқа қарсы емдеудегі көрсеткіште бауыр фиброзының сатыларын METAVIR жүйесі бойынша сәйкестендіру
Созылмалы гепатит
Ол бауырдың шығу тегі сан алуан боп келген, ұзақтығы 6 айдан асқан диффузды қабынуы. Ол мыналармен сипаталады:
- гепатитоциттердің дистрофиясы мен
некрозы
- гистиолимфоплазмоцитарлық,
лейкоцитомакрофагалды
инфильтрациясы;
- жұлдызша ретикулоэндотелиоциттердің
гиперплазиясы;
- портальды трактының қабыну
инфильтраты мен фиброзға байланысты
кеңеюі;
- бауыр архитектоникасының сақталуы;
Созылмалы гепатиттің этиологиясы
Қазіргі кезде созылмалы гепатиттер rлинико-морфологиялық синдром деп қаралып, оның негізінде 2 басты фактор жатқызылған этиологиялық және клинико-морфологиялық синдромдар:
- гепатотропты вирустар B,C,D,G,F,
нақтыланбаған вирустар,
- жедел вирустық гепатиттің созылмалы
ағымға өтуі;
- гепатропты, гепатотоксикалық,
идиосинкразиялық әсері бар дәрілерден
туындаған СГ;
аутоиммундық гепатиттер. Гепатиттің бұл
түрінің негізінде иммундық жүйенің,HLA, және
лейкоцитарлы макрофагалдық фагоцитар
жүйенің өзара әрекеттесу механизмінің туа
және жүре пайда болған кемістігі жатыр.
Нәтижесінде Т супрессорлардың қызметінің
кемістігі,гепатоциттердің компоненттеріне
аутоантиденелердің түзілуінің артуы және
HLA-B-8, DR-3 табылуы жатыр;
- алкоголь және оның аралық уытты
заттарының(ацетальдегид) бауыр тінін
патологиялық әсері;
- ауыр металл тұздары мен бензол және оның
гомологтарының,хлорлы көмірсутегілік
заттардың бауырға уыттық әсері
Созылмалы гепатиттің патогенезі
Этиологиялық факторларТұқымдық-генетикалықбейімділікИммунды жауаптың жеткіліксіздігіТ-лимфоциттер “сау” гепатоцитердіңвирусты жұқтыруына тосқауыл қоя алмауы“вирус жұққан” гепатоциттердің Т-лимфоцитермен, антиденелерменжойылуы, некрозы Портальды трактының гистиолимфацитарлықИнфильтраты, фиброздануыӨт эпителиініңнекрозыКлиникалық көріністеріВирусқа қарсы антиденелердің аз түзілуіВирустардыңклеткада ұзақсақталуыГепатоциттердің некроздалуыГепатоциттің әрбір бөліктеріне аутоантиденелердің түзілуі
СГ жіктелуі (Лос-Анделес, 1999)
- Этиологиясы және патогенезі бойынша
А. Вирусты гепатит
1. Созылмалы гепатит В
2. Созылмалы гепатит C
3. Созылмалы гепатит D
4. Созылмалы гепатит, шығу тегі
анықталмаған вирустармен туындаған вирусты
гепатиттерде вирустық маркерлер анықталса,
оның 2 фазасын ажыратады: репликация және
интеграция фазасы.
В. Аутоиммунды гепатит
а) 1 тип (анти-SMA, анти-ANA-позитивті)
б) 2 тип (анти-LKM1-позитивті)
в) 3 тип (анти-SLA позитивті)
С. Созылмалы дәрілік гепатит
Д. Криптогенді СГ
Клиника биохимиялық және гистологиялық көріністеріне қарап СГ бөлінеді
1. Белсенділігіне қарай(некроздық қабыну процесінің ауырлық дәрежесі):
а) минималды немесе әлсіз;
б) орташа дәрежелі
в) ауыр дәрежелі
2. СГ сатыларына қарай (фиброздың таралу дәрежесіне қарай):
0 фиброз дамымаған
1 әлсіз перипортальды фиброз
2 шамалы білінген паотопортальды
септалық фиброз
3 күшті білінген портоцентральды септалы
фиброз
4 бауыр циррозы (бауыр циррозының ауырлығы және сатылары портальды гипертензияның және бауыр клеткалық жетіспеушіліктің біліну дәрежесімен сипаталады)
Гепатит В вирусының құрылымы
Вирустардың ену көзі
парэнтеральды энтеральды
- вирустардың бауыр тінінде жиналуы;
- вирустың гепатоцитке енуі;
- олардың белсенді түрде өсіп-өнуі;
- гепатоцит мембранасы мен клетка
ішіндегі органеллаларында күрделі
зат алмасу процессінің бұзылыуы;
- электролиттік баланстың бұзылуы (Na+H2O
клеткаға енуі);
- гепатоциттердің ісінуі, рН өзгеруі;
- фосфорлы тотығудың бұзылуы;
- ацидоз бен гипоксияның дамуы;
- энергияның аз түзілуі;
- гепатоциттердің семіп жойылуы;
-лизосомдық мембрананың зақымдалуы;
- протеолиз ферментінің босап шығуы;
- гепатоциттер некрозы
Гепатоциттерде дамыған қайтымды және қайтымсыз құрылымдық
функционалдық өзгерістер цитоплазматикалық торшада, митохондрийде
жүріп отырады
Цитолиздің дамуы екі сатыдан тұрады:
- биохимиялық
- морфологиялық
I –сатысында клеткадағы ферменттер бұзылысы дамып қанда индикаторлы ферменттердің көбеюімен сипатталады ( АЛТ,АСТ, ЛДГ, Ɣ-ГДГ, альдолаза).
II – сатысында гепатоциттердің дистрофиясы, некробиоз дамиды.
Цитолиздің дамуын тежеу, тоқтату иммунды
жауап арқылы іске асады. Ол
вирустың өсіп-өнуін (репликация)
тоқтатып,оның антигендеріне қарсы
антиденелерді көп түзеді, алғашында HVB
IgM, кейін HVB IgG пайда болады.
1) - Т-лимфоциттердің жетіліп мамандануы бұзылады(Тх, Тс, Тк)
- вирустық АГ танып, өсуін тежеу
- ішінде вирусы бар гепатоциттердің ыдырауы (некроз)
2) Аутоиммундық механизм
- вирустың спецификалық белоктарының гепатоциттің құрылымдық элементтерімен араласуы, сіңісуі;
- вирус бөлшектері сіңген гепатоциттердің компоненттерінің пайда болуы;
- Т-лимфоциттердің оларды ”бөтен зат” ретінде тануы;
- вирус антигендері мен өз гепатоциттерінің өзгерген элементтеріне қарсы клеткалық және гуморалдық иммундық жауаптың дамуы
3) әлсіз, қалыпты, шексіз иммундық жауаптың генетикалық фенотипінің болуы
4) гепатит В-да бауырішілік холестаздың дамуы, гепатоциттің секрециялық қызметінің бұзылуына байланысты, ол цитолизбен қабатаса жүреді.
Созылмалы гепатоциттердің клиникасы
СГ клиникасы сан алуан және ол мыналарға байланысты:
- этиологиясына;
- белсенділік дәрежесіне;
- созылмалы сатысына өтуіне;
- бауырдың қызметінің бұзылу
дәрежесіне,сондықтан мына клиникалық
синдромдармен білінеді:
- ауру сезімі;
- Цитолиздік;
- Бауыр-жасушалық жетіспеушілік;
- Иммунды қабыну;
- холестатикалық
- Астеникалық;
- диспепсиялық
Ауру синдромы сипатталады:
- үлкейген бауыр капсуланы керіп, ауырлық сезімін дамытады;
- ірі қан тамырларының, өт жолдарының және фиброзды капсуланың маңында некроз ошақтарының орналасуына байланысты. Ол сарғаюмен, қызбамен және АЛТ,АСТ ферменттерінің қанда көтерілуімен сипатталады.
Цитолиз және бауыр-жасушалық жеткіліксіздік синдромының негізінде
гепатоциттердің дистрофиясы мен еруі салдарынан, жасушалық
мембрананың өткізгіштігі және гепатоциттердің қызметі
бұзылып, мынадай клиникалық көріністер береді:
- дене t ;
- арықтау;
- сарғаю;
- эстрогендер және вазоактивті заттардың бауырда қайта өңделуінің бұзылыстарынан олардың мөлшері қанда жоғарлайды да:телеангиоэктазия, бауырлық алақан, “ағарған тырнақтар”, жылтыраған бауырлық тіл белгілерімен көрінеді.Лаботориялық белгілері: АЛТ,АСТ,ЛДГ4,5, СДГ, альдолаза, фруктоза-1-фосфатаза, билирубин, В12, Fe жоғарлауы байқалады.
Бауырдың синтездік қызметінің бұзылуы:
- альбумин,ХС, холинэстераза ;
- протромбин, қан ұюдың II,V,VII,VIII факторларының ;
- улы заттардың залалсызданбауы нәтижесінде эндогендік улану синдромының белгілері байқалады:
- бауырлық энцефалопатия;
- бауырлық иіс;
- кома
Иммундық қабыну синдромы
Клиникалық көріністері:
- t , қызба, артралгия
- Терілік, өкпелік, бауырлық, ішектік васкулиттер;
- Лимфоаденопатия;
- Спленомегалия;
- Ɣ-глобулин, α2-глобулиндердің жоғарылауы;
- Ig G,M,A жоғарылауы;
- Гиперпротеинемия;
- тимолды cынаманың жоғарылап, сулема сынамасының төмендеуі;
- Митохондрийге, тегіс ет талшықтарына, ДНК-ға қарсы АД түзіліп LЕ-волчанкалық жасушалар түзіледі;
- Комплемент титрлерінің төмендеуі.
лабораториялық көрсеткіштерде:
Холестатикалық синдром
Бауыр ішілік холестазбен және өт компонеттерінің тінде, қанда концентрациясының жоғарылауымен сипатталады. Клиникалық белгілері:
- Терінің қышынуы;
- Сарғаю;
- Терінің қоңыр пигментациясы;
- Ксантелазма, ксантомалардың пайда болуы.
- Экскреторлы ферменттердің: СФ, ГГТП,
- ХС, бетта ЛП, ФЛ, өт қышқылдарының жоғарылауы;
лабораторлық көрсеткіштертерде:
5-нуклеотидазаның жоғарылауы байқалады;
Астеникалық синдром
Бауыр қызметінің бұзылу дәрежесін және улануды сипаттап, мына белгілермен білінеді:
- Әлсіздік;
- Шаршағыштық;
- Апатия;
- Көңіл-күйінің төмендеуі.
Диспепсиялық синдромының негізінде
Өттің түзілуінің төмендеп, организмнің улануына байланысты дамиды да,мына белгілерімен білінеді:
- Ашу диспепсиясы;
- Шіру диспепсиясы;
- Дисмоторлық асқазандық диспепсиясы:
- жүрек айну, құсу;
- анорексия;
- тәбеттің төмендеуі.
Белсенділігі жоғары созылмалы вирусты гепатит В
Орсеин бояуының көмегімен анықталған HBsAg
HBsAg-ның иммуногистохимиялық идентификациячы
Белсенділігі жоғары созылмалы вирусты гепатит С
Созылмалы вирусты гепатит С(лимфоидты инфильтрация және ацидофильді денешіктер)
Бауырдың дәрімен зақымдануы.
- Астеникалық синдром;
- Диспепсиялық синдром;
- Кіші бауыр жетіспеушілігімен жүретін цитолиз;
- Иммунды қабыну синдромы;
- Жедел вирусты гепатит В мен ауырғандығы жөнінде мәлімет;
- Қан құюлар(соңғы 6 айда);
- Жиі инъекциялар, егулер;
- Операциялар;
Анамнезінде қауіп-қатер факторларын анықтау маңызды:
Физикалды:
Физикалды:
- Гепатомегалия, бауыр тығыздалған, үшкірленген;
- Аздап спленомегалия
- Жалпы қан анализі-аса өзгеріссіз;
- АЛТ, АСТ ферменттердің көтерілу дәрежесі вирустық репликация деңгейіне сәйкес келеді.
- Гамма глобулиндердің жоғарылауы.
- Гипербилирубинемия деңгейі цитолиздің ауырлық дәрежесіне сай келеді.
Лабораторлы:
Репликация фазасында: Қанда HBeAg, HBV-ДНК, ДНК-полимераза пайда болады;
Интеграция фазасында: Анти- HBe,HBsAg,HbeAg - СГ “В”-ның белсенді фазасында пайда болады;
Биопсия: HBsAg бұлыңғыр шыны тәрізді гепатоциттердің анықталуы;
HBсAg құм сағат пішінді гепатоциттердің анықталуы
СГ ағымында мына 3 фазаны ажыратады:
- I-иммундық төзімділік фазасында, вирустардың активті түрде көбейіп, антигендерді өндіруімен сипатталады:
- HBсAg гепатоциттердің көп үлесінде анықталады
- HBsAg,HBеAg қан сарысуында анықталады;
- виремияның жоғары деңгейі (HBV-ДНК);
- морфологиясында белсенді емес гепатиттің белгілері байқалады.
- II иммундық элиминациялау фазасы. Құрамында HBсAg бар гепатоциттердің еруі жатыр, ол мынадай белгілерімен білінеді :