Файл: вопросы к пз по историографии истории Бел.docx

Семінар 1. Першыя звесткі па гісторыі Беларусі. Назапашванне гістарычных ведаў

План

1. Старажытнарускія летапісы,

2. Лівонскія хронікі і скандынаўскія сагі пра падзеі на тэрыторыі Беларусі.Польскія храністы аб гісторыі беларускіх земляў.

3. Беларуска-літоўскія летапісы XV – XVI стст. і іх ідэйна-палітычная накіраванасць.

4. Сярэдневяковая публіцыстыка і яе уяўленні аб гісторыі Беларусі

5. Адлюстраванне гісторыі беларускіх зямель у мемуарах, нататках замежных дыпламатаў і падарожнікаў XV – XVIІ стст.

Рэкамендаваная літаратура

1. Беларускія летапісы і хронікі / укладанне У.Арлова. – Мн.: Беларускі кнігазбор, 1997. – С. 25 – 428.

2. Вялікае княства Літоўскае: энцыклапедыя. У 2 т. Т. 1. – Мн.: БелЭн, 2005. – 688 с.

3. Гісторыя беларускай літаратуры. Старажытны перыяд. – Мн.: Выш. шк., 1985. – С. 66 – 83.

4. Грыцкевіч, В. Шляхі вялі праз Беларусь: нарыс / В.Грыцкевіч, А.Мальдзіс. – Мн.: Маст. літ., 1980. – 272 с.

5. Дакументы і матэрыялы па гісторыі Беларусі ў сярэднія вякі (VI – XV ст.) / пад рэд. Г.В.Штыхава. – Мн.: Народная асвета, 1998. – 191 с.

6. Загарульскі, Э.М. Заходняя Русь. ІХ – ХІІІ ст. / Э.М.Загарульскі. – Мн.: Універсітэцкае, 1998. – С. 18 – 109.

7. Златоструй. Древняя Русь Х – ХІІІ вв. – М.: Мол. гвардия, 1990. – С. 36 – 105.

8. Інфляцкія хронікі // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. У 6 т. – Мн.: БелЭн, 1996. – Т. 3. – С. 501.

9. Капыскі, З.Ю. Беларуска-літоўскія летапісы як помнікі гістарычнай думкі / З.Ю.Капыскі // Весці АН БССР. Серыя грамадскіх навук. – 1986. – № 4. – С. 80 – 88.

10. Котлярчук, А. Швэды ў гісторыі й культуры беларусаў / А.Котлярчук. – Мн.: Энцыклапедыкс, 2002. – 296 с.

11. Копысский, З.Ю. Историография БССР (эпоха феодализма): учеб. пособие / З.Ю.Копысский, В.В.Чепко. – Мн.: Университетское, 1986. – С. 5 – 15.

12. Материалы по истории СССР для семинарских и практических занятий. Вып. 1: учеб. пособие. – М.: Высш. школа, 1985. – С. 207 – 298.

13. Мысліцелі і асветнікі Беларусі: Энцыкл. даведнік. – Мн.: БелЭн, 1995. – 671 с.

14. Пашуто, В.Т. Образование Литовского государства / В.Т.Пашуто. – М.: Изд-во АН СССР, 1959. – С. 9 – 77, 127 – 148.

15. Рассадзін, С.Я. Землі амаль невядомыя: Будучая Беларусь паводле антычных манускрыптаў / С.Я.Рассадзін. – Мн.: Полымя, 1996. – 95 с.

16. Санько, С. Загадкавая краіна Артанія / С.Санько, Х.Кашкурэвіч // Імя тваё Белая Русь / уклад. Г.М.Сагановіч. – Мн.: Полымя, 1991. – С. 172 – 180.

17. Седов, В.В. Происхождение и ранняя история славян / В.В.Седов. – М.: Наука, 1979. – С. 29 – 32.

18. Семянчук, А.А. Беларуска-літоўскія летапісы і польскія хронікі: вучэб. дапам. / А.А.Семянчук. – Гродна: ГрДУ, 2000. – 161 с.

19. Чамярыцкі, В.А. Таямніцы Полацкага летапісу / В.А.Чамярыцкі // Архівы і справаводства. – 1999. – № 1. – С. 31 – 37; № 2. – С. 17 – 21; № 3. – С. 37 – 43.

20. Улащик, Н.Н. Очерки по археографии и источниковедению истории Белоруссии феодального периода / Н.Н.Улащик. – М.: Наука, 1973. – С. 16 – 62.

21. Чамярыцкі, В.А. Беларускія летапісы як помнікі літаратуры / В.А.Чамярыцкі. – Мн.:Навука і тэхніка, 1969. – 191 с.

22. Ючас, М.А. Хроника Быховца / М.А.Ючас // Летописи и хроники. – М.: Наука, 1974. – С. 220 – 231.

23. Юхо, Я.А. Кароткі нарыс гісторыі дзяржавы і права Беларусі: вучэб. дапам. / Я.А.Юхо. – Мн.: Універсітэцкае, 1992. – С. 4 – 17.

Тэматыка рэфератаў

1. Звесткі антычных аўтараў аб старажытным насельніцтве на тэрыторыі Беларусі.

2. Звесткі арабскіх географаў і гісторыкаў аб старажытных славянах.

3. Праблема полацкага летапісання.

Семінар 2. Развіццё гістарычных ведаў у другой палове хvi – хvііі стст.

План

1. Мацей Стрыйкоўскі – першы гістарыёграф Вялікага княства Літоўскага.

2. Развіццё гістарычнай думкі ў ВКЛ у XVII – першай палове XVIIІ ст.

3. Гістарычныя даследаванні ў ВКЛ у другой палове XVIIІ ст.

4. Беларусь у асвятленні расійскай гістарыяграфіі ХVІІІ ст. В.М.Тацішчаў, М.М.Бантыш-Каменскі. С.І.Богуш-Сестранцэвіч.

Рэкамедаванаялітаратура

1. Бирало, А.А. Философская и общественная мысль в Белоруссии и Литве в конце ХVІІ – середине ХVІІІ в. / А.А.Бірало. – Мн.: БГУ, 1971. – 179 с.

2. Бирало, А.А. Философские проблемы в науке эпохи Просвещения в Белоруссии и Литве / А.А.Бірало. – Мн.: БГУ, 1979. – 160 с.

3. Блинова, Т.Б. Иезуиты в Беларуси. Роль иезуитов в организации образования и просвещения / Т.Б.Блінова. – Гродно: ГрГУ, 2002. – 427 с.

4. Вялікае княства Літоўскае: энцыклапедыя. У 2 т. – Мн.: БелЭн, 2005. – Т. 1. – 688 с.

5. Дзяржаўнасць і права Беларусі са старажытных часоў да канца ХVІ ст. Ч. 1: Гістарыяграфія гісторыі дзяржавы і права феадальнай Беларусі / Я.А.Юхо. – Мн.: Серыя «Гісторыя Бацькаўшчыны», дадатак да часопіса «Права і эканоміка», 2001. – 104 с.

6. Караў, Д.У. Беларуская і польская гістарыяграфія ў ХVІ – ХХ стст. / Д.У.Караў // Беларусика = Albaruthenika: Кн. 3: Нацыянальныя і рэгіянальныя культуры, іх узаемадзеянне. – Мн.: Навука і тэхніка, 1994. – С. 242 – 251.

7. Копысский, З.Ю. Историография БССР (эпоха феодализма) / З.Ю.Копысский, В.В.Чепко. – Мн.: Университетское, 1986. – С. 16 – 20.

8. Лабынцаў, Ю.А. Пачатае Скарынам: Бел. друк. літ. эпохі Рэнесансу / Ю.А.Лабынцаў. – Мн.: Маст. літ., 1990. – 333 с.

9. Мысліцелі і асветнікі Беларусі: энцыкл. даведнік. – Мн.: БелЭн, 1995. – 671 с.

10. Подокшин, С.А. Философия истории М. Стрыйковского / С.А.Подокшин // Беларусика = Albaruthenika: Кн. 3: Нацыянальныя і рэгіянальныя культуры, іх узаемадзеянне. – Мн.: Навука і тэхніка, 1994. – С. 287 – 290.

11. Рогов, А.И. Русско-польские культурные связи в эпоху Возрождения. (Стрыйковский и его хроника) / А.И.Рогов. – М.: Наука, 1966. – 310 с.

Тэматыка рэфератаў

1. Даследаванне гісторыі ў часы Стафана Баторыя.

2. Выданнекаляндароў у Беларусі ў ХVІІІ ст.

Семінар 3. Беларусь у гістарычных даследаваннях канца хvііі – пачатка 60-х гг. Хіх ст.

План

1. «Рамантычная» школа І.Лялевеля.

2. Станаўленне беларускага крыніцазнаўства ў першай трэці ХІХ ст.

3. Гістарычныя звесткі пра Беларусь у працах рускіх гісторыкаў канца XVIIІ – пачатка ХІХ ст.

4. Дзейнасць урадавых установаў Расійскай імперыі па вывучэнні мінулага Беларусі.

5. Расійская гістарыяграфія другой трэці ХІХ ст. аб гісторыі ВКЛ.

6. Вывучэнне гісторыі «мясцовымі» даследчыкамі Беларусі і Літвы ў п.п. ХІХ ст.

Рэкамендаваная літаратура

1. Аксамітаў, А.С. З душой славяніна: Жыццё і дзейнасць З.Я.Даленгі-Хадакоўскага / А.С.Аксамітаў, Л.А.Малаш. – Мн.: Полымя, 1991. – 151 с.

2. Алексеев, Л.В. Археология и краеведение Белоруссии ХVІ в. – 30-е годы ХХ в. / Л.В.Алексеев. – Мн.: Беларуская навука, 1996. – С. 19 – 78.

3. Басевич, А.М. ИоахимЛелевель: польский революционер, демократ, ученый / А.М.Басевич. – М.: Изд. соц.-экономич. лит., 1961. – 192 с.

4. Габрусевіч С.А. Прафесар Ігнат Анацэвіч. Жыццё. Спадчына: гіст. нарыс / С.А.Габрусевіч, С.В.Марозава. – Гродна: ГрДУ, 2005. – 216 с.

5. Дзяржаўнасць і права Беларусі са старажытных часоў да канца ХVІ ст. Ч. 1: Гістарыяграфія гісторыі дзяржавы і права феадальнай Беларусі / Я.А.Юхо. – Мн.: Серыя «Гісторыя Бацькаўшчыны», дадатак да часопіса «Права і эканоміка», 2001. – 104 с.

6. Ермаловіч, М. Тацішчаўскія звесткі пра Беларусь / М.Ермаловіч // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. – 1976. - № 2. – С. 33 – 35.

7. Живописная Россия: Отечество наше в его земельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении: Литовское и Белорусское Полесье: Репринт. Воспроизведение изд. 1882 г. – 2-е изд. – Мн.: БелЭн, 1994. – 550 с.

8. Запрудскі, І.М. Адам Кіркор як гісторыкбеларускайлітаратуры / І.М.Запрудскі // Роднае слова. – 2000. – № 4. – С. 18 – 19.

9. Запрудскі, І.М. «Заваявацьсабесвабоду…» / І.М.Запрудскі // Настаўніцкая газета. – 2002. – 7 верас.

10. Историография истории России до 1917 года: учеб. для студ. высш. учеб. заведений: В 2 т. – М.: ВЛАДОС, 2003. – Т. 1. – С. 261 – 268.

11. Историография истории южных и западных славян: учеб. пособие. – М.: МГУ, 1987. – 262 с.

12. История Вильнюсского университета (1579 – 1979) / ред. кол.:Й.Кубилюс, С.Лазутка. – Вильнюс: Мокслас, 1979. – 373 с.

13. Караў, Дз. Пачаткі беларускага крыніцазнаўства / Дз.Караў // Спадчына. – 1994. – № 1. – С. 4 – 14.

14. Карев, Д.В. Белорусская историография в конце ХVІІІ – начале 60-х годов ХIХ в. / Д.В.Карев // Очерки истории науки и культуры Беларуси IХ – начала ХХ в. / П.Т.Петриков [и др.]. – Мн.: Наука и техника, 1996. – С. 24 – 39.

15. Карев, Д.В. У истоков белорусской национальной историографии. Конец ХVІІІ – 50-е годы ХІХ в. (Историческая наука Белоруссии и Литвы времён Т.Нарбута) / Д.В.Карев // Наш радавод: матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі «Царква і культура народаў Вялікага княства Літоўскага і Беларусі ХІІІ – пачатку ХХ стст.». – Гродна, 1990. – Кн. 5 (ч. 2). – С. 199 – 252.

16. Каханоўскі, Г.А. Археалогія і гістарычнае краязнаўства Беларусі ў ХVІ – ХІХ стст. / Г.А.Каханоўскі. – Мн: Навука і тэхніка, 1984. – С. 23 – 72.

17. Каханоўскі, Г.А. Тэадор Нарбут і Беларусь / Г.А.Каханоўскі // Чырвоная змена. – 1989. – 18 ліст.

18. Каханоўскі Г.А. Руплівец нашай старасветчыны: Яўстах Тышкевіч / Г.А.Каханоўскі, А.Г.Каханоўскі. – Мн.: Навука і тэхніка, 1991.

19. Кісялёў, Г.В. Героі і музы: Гіст.-літ. Нарысы / Г.В.Кісялёў. – Мн.: Маст. літ., 1982. – 255 с.

20. Копысский, З.Ю. Историография БССР (эпоха феодализма): учеб. пособие / З.Ю.Копысский, В.В.Чепко. – Мн.: Университетское, 1986. – 175 с.

21. Мелешко, Е.И. Концепция исторического развития белорусских земель в трудах П.О.Бобровского / Е.И.Мелешко // Вестник ГрГУ. Серия 1. – 2000. – № 2. – С. 43 – 50.

22. Мысліцелі і асветнікіБеларусі: энцыкл. даведнік. – Мн.: БелЭн, 1996. – 671 с.

23. Ненадавец, А. Тэадор Нарбут / А.Ненадавец. – Мн.: Полымя, 1996. – 63 с.

24. Нечухрин, А.Н. Отечественные историки – уроженцы Гродненщины / А.Н.Нечухрин. – Гродно: ГрГУ, 1989. –31 с.

25. Попков, Б.С. Польский ученый-революционер ИоахимЛелевель / Б.С.Попков. – М.: Наука, 1974. – 212 с.

26. Пыпин, А.Н. История русской этнографии / А.Н.Пыпин. Т. 4. Белоруссия и Сибирь. – Мн.:БелЭн, 2005. – 256 с.

27. Цітоў, В. С. Этнаграфічнаяспадчына. Беларусі. Традыцыйна-бытавая культура: вучэб.–метад. дапаможнік / В.С.Цітоў. – Мн.: Беларусь, 1997. – 207 с.

28. Юхо, И. Татищев о Белоруссии / И.Юхо // Неман. – 1989. – № 3. – С. 174 – 176.