Файл: План семинарских по истории беларуси.doc

Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь

Установа адукацыі

“Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П.М. Машэрава”

Гісторыя беларусі

ПЛАНЫ СЕМІНАРСКІХ ЗАНЯТКАЎ

для студэнтаў МГФ

(1 курс, 1 семестр)

Віцебск, 2011

Даведачная літаратура па гісторыі беларусі

1. Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя. – Мн., 1993.

2. Архітэктура Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. – Мн., 1993.

3. Асветнікі зямлі беларускай: Энцыклапедычны даведнік. – Мн., 2001.

4. Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 2-х т. Т 1 – 2, 3. – Мн., 2005 – 2006, 2009.

5. Iлюстраваная храналогiя гiсторыi Беларусi: Ад старажытнасцi да пачатку ХХ ст. Мн., 1995.

6. Кулагін А.М. Каталіцкія храмы на Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. – Мн., 2000.

7. Кулагін А.М. Праваслаўныя храмы на Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. – Мн., 2001.

8. Рэлігія і царква на Беларусі: Энцыклапедычны даведнік. – Мн., 2001.

9. Францыск Скарына і яго час: Энцыклапедычны даведнік. – Мн., 1988.

10. Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6-і т. Т. 1 – 6 (І, ІІ). – Мн., 1993 – 2003.

11. Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі: У 5-і т. – Мн., 1982 –1987.

12. Этнаграфія Беларусі: Энцыклапедыя. – Мн., 1989.

1. Першабытнае грамадства на тэрыторыі беларусі

1. Каменны век. Засяленне чалавекам беларускіх земляў.

2. Бронзавы век. Прыход індаеўрапейцаў.

3. Жалезны век на Беларусі.

4. Вераванні і мастацтва насельніцтва Беларусі ў першабытную эпоху.

Літаратура асноўная

---

1. Калечыц А.Г. Першыя людзі на зямлі Беларусі. – Мн., 2007.

2. Лазука Б.А. Гісторыя беларускага мастацтва: У 2 т. Т. 1. Першабытны лад – XVII ст. – Мн., 2007.

3. Рассадзін С.Я. Землі амаль невядомыя. Будучая Беларусь паводле антычных манускрыптаў. – Мн., 1996.

4. Чарняўскі М. Ілюстраваная гісторыя старадаўняй Беларусі: Першабытны перыяд. – Мн., 2003.

2. РАССЯЛЕННЕ СЛАВЯН. ПЕРШЫЯ ДЗЯРЖАВЫ-КНЯСТВЫ

НА ТЭРЫТОРЫІ БЕЛАРУСІ ў IX – пач. ХІІІ стст.

1. Рассяленне славян. Супольнасці крывічоў, дрыгавічоў, радзімічаў. Праблема старажытнарускай народнасці.

2. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх земляў.

3. Палітычная гісторыя Полацкага княства ў ІХ – ХІІ стст. Барацьба супраць крыжакоў ў пач. ХІІІ ст.

4. Палітычная гісторыя Тураўскага княства ў Х – ХІІ стст.

Практычныя заданні:

• Выпісаць з “Аповесці мінулых часоў” і “Слова пра паход Ігаравы” звесткі пра гісторыю Полацкага княства. Параўнаць вобраз Усяслава Брачыславіча ў летапісе і “Слове”.

• Скласці або раздрукаваць з кнігі Э. Загарульскага (Заходняя Русь…) або В. Насевіча (Пачаткі ВКЛ…) радавод полацкіх князёў.

• Скласці табліцу пра дзейнасць полацкіх князёў па наступнай схеме: князь – гады княжання – дзейнасць.

Крыніцы

1. Повесть временных лет // Повести Древней Руси. – Л., 1983.

2. Слова пра паход Ігаравы (любое выд.)

Літаратура асноўная

3. Беларусь на мяжы тысячагоддзяў. – Мн., 2000.

4. Загарульскі Э.М. Заходняя Русь: ІХ – ХІІІ стст.: Вучэб. дапам. – Мн., 1998.

5. Эканамічная гісторыя Беларусі / Пад рэд. В.І. Галубовіча. – Мн., 1999.

Літаратура дадатковая

6. Арлоў У. Таямніцы Полацкай гісторыі. – Мн., 2008.

7. Гісторыя Беларусі: У 2-х ч. Ч. 1: Са старажытных часоў да канца ХVІІІ ст: Курс лекцый / І.П. Крэнь, І.І. Коўкель, С.В. Марозава і інш. – Мн., 2000.

8. Ермаловіч М.І. Старажытная Беларусь: Полацкі і Новагародскі перыяды. – 2-е выд. – Мн., 2001.

9. Тарасаў С. Чарадзей сёмага веку Траяна: Усяслаў Полацкі. – Мн., 1991.

10. Филист Г.М. История “преступлений” Святополка Окаянного. – Мн., 1990.

11. Чаропка В. Імя ў летапісе. – Мн., 1994.

---

---

3. Рэлігія і культура беларускіх земляў у іх – хііі стст.

1. Язычніцтва. Прыняцце і распаўсюджанне хрысціянства.

2. Пісьменства і літаратура. Рэлігійна-асветніцкія дзеячы.

3. Архітэктура.

4. Жывапіс.

Практычнае заданне:

• Прачытаць Жыціе Еўфрасінні Полацкай, зрабіць выпіскі! Паспрабаваць вызначыць у творы сапраўдныя біяграфічныя звесткі (дапаможа артыкул А. Мельнікава “Жыціе” і жыццё Еўфрасінні, ігуменні Полацкай // Адраджэнне: гістарычны альманах. Вып. 1. – Мінск, 1995. – С. 9 – 22).

Крыніцы

1. Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва Беларусі ХІІ – ХVІІІ стст. / Аўтар тэксту і склад. Н.Ф. Высоцкая. – Мн., 1984.

2. Жыціе Еўфрасінні Полацкай // Кніга жыцій і хаджэнняў. – Мн., 1994.

3. Пластыка Беларусі ХІІ – ХVІІІ стст. / Аўтар тэксту і склад. Н.Ф. Высоцкая. – Мн., 1983.

Літаратура асноўная

4. Гісторыя Беларусі: У 2-х ч. Ч. 1: Са старажытных часоў да канца ХVІІІ ст: Курс лекцый / І.П. Крэнь, І.І. Коўкель, С.В. Марозава і інш. – Мн., 2000.

5. Загарульскі Э.М. Заходняя Русь: ІХ – ХІІІ стст.: Вучэб. дапам. – Мн., 1998.

6. Лазука Б.А. Гісторыя беларускага мастацтва: У 2 т. Т. 1. Першабытны лад – XVII ст. – Мн., 2007.

7. Парашкоў С.А. Гісторыя культуры Беларусі. – Мн., 2003.

Літаратура дадатковая

8. Арлоў У. Еўфрасіння Полацкая. – Мн., 1992.

9. Мельнікаў А.А. Кірыл, епіскап Тураўскі. – Мн., 1997.

10. Ненадавец А.М. Святло таямнічага вогнішча. – Мн., 1993.

11. Селицкий А.А. Живопись Полоцкой земли ХІ – ХІІ вв. – Мн., 1992.

12. Тарасаў К. Памяць пра легенды. – Мн., 1994.

13. Трусаў А.А. Старонкі мураванай кнігі: Манументальная архітэктура эпохі феадалізму і капіталізму. – Мн., 1990.

4. УТВАРЭННЕ І РАЗВІЦЦЁ ВКЛ у сярэдзіне XIII – 70-я гг. XIV ст.

1. Пытанне аб “летапіснай” Літве. Перадумовы стварэння ВКЛ. Канцэпцыі ўтварэння дзяржавы.

2. Дзейнасць Міндоўга, Войшалка, Трайдзена.

3. Складванне і ўмацаванне ВКЛ і Рускага ў часы Віценя і Гедыміна.

4. Развіццё ВКЛ у перыяд княжання Альгерда.

---

Практычныя заданні:

• Прачытаць і заканспектаваць звесткі пра утварэнне ВКЛ з Галіцка-Валынскага летапісу (гл. ніжэй).

• Скласці або раздрукаваць з кнігі В. Насевіча радавод вялікіх князёў літоўскіх, а таксама табліцу па наступнай схеме: князь – гады княжання – дзейнасць (ад Міндоўга да Альгерда).

• Скласці ў сшытку табліцу “Фарміраванне тэрыторыі ВКЛ”.

Крыніцы

1. Аповесць пра князёў Міндоўга, Войшалка і Тройдзеня [З Галіцка- Валынскага летапісу] // Беларускія летапісы і хронікі. – Мн., 1997. – С . 37 – 46. Або: Спадчына. 1990. – № 3. – С. 50 – 53; № 4. – С. 73 – 75.

Літаратура асноўная

2. Гісторыя Беларусі: У 2-х ч. Ч. 1: Са старажытных часоў да канца ХVІІІ ст: Курс лекцый / І.П. Крэнь, І.І. Коўкель, С.В. Марозава і інш. – Мн., 2000.

Літаратура дадатковая

2. Ермаловіч М.І. Па слядах аднаго міфа. – Мн., 1989.

3. Ермаловіч М.І. Беларуская дзяржава Вялікае княства Літоўскае. – Мн., 2000.

4. Насевіч В.Л. Пачаткі Вялікага княства Літоўскага: Падзеі і асобы. – Мн., 1993.

5. Тарасаў К. Памяць пра легенды. – Мн., 1994.

6. Чаропка В. Імя ў летапісе. – Мн., 1994.

5. ВКЛ у канцы XIV ст. – першай палове ХVІ ст.

1. Дынастычная барацьба 70 – 90-х гг. XIV ст. Крэўская унія 1385 г. Княжанне Вітаўта.

2. Феадальная вайна 30-х гг. XV ст. Унутрыпалітычнае развіццё і знешняя палітыка ВКЛ ў 40-я гг. XV – п.п. XVІ ст.

3. Палітычны лад ВКЛ.

4. Сацыяльна-эканамічнае развіццё.

Практычныя заданні:

• Працягнуць складанне табліцы пра дзейнасць вялікіх князёў літоўскіх (ад Ягайлы да Жыгімонта Аўгуста).

• Скласці схему “Органы ўлады і кіравання ВКЛ”.

• Скласці табліцу “Асноўныя этапы заканадаўчага афармлення прыгоннага права ў ВКЛ”.

Крыніцы

1. Летапіс вялікіх князёў літоўскіх // Беларускія летапісы і хронікі. – Мн., 1997. – С. 47 – 68.

2. Акт Ягайлы і яго братоў аб саюзе Літвы з Польшчай. 1385 г. // История Беларуси в документах и материалах. – Мн., 2000. – С. 45 – 46.

---