Файл: Жоспар Кіріспе Бааналы жасушалар жайлы тсінік жне Зерттелу тарихы. Негізгі блім.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 07.11.2023
Просмотров: 59
Скачиваний: 2
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Жоспар:Кіріспе:Бағаналы жасушалар жайлы түсінік жәнеЗерттелу тарихы.Негізгі бөлім:Бағаналы жасушалардың қасиеті.Бағаналы жасушаларды зерттеудіңЖетістіктеріКлиникалық медицинада бағаналыЖасушаларды қолданылуыБағаналы жасушалардың медициналықМаңызы.Бағаналы жасушалар туралыҰғымды тұңғыш рет Ресейде 1909Жылы орыс гистологыА.Максимов енгізген.Егер әрТәулік сайын қанда бірнешеМиллиардтаған жасушалар өлетінБолса,ал оның орнын жаңаЭритроциттер, лейкоциттер,Лимфоциттер толтырып отыратынБолса,онда Максимов осы қанЖасушаларының жаңартылуыБасқа қарапайым жасушалардыңБөлінуінен бөлек,ерекшеТехнология екенін түсінді.Бағаналы жасушалар- арнайы Жасушадағы өзін-өзі жаңартатын және дами алатын жетілмеген жасуша.Бағаналы жасушалар дөңгелек пішінді,ядросы мембранамен қапталған Ядросы мен цитоплазмасының қатынасы өте жоғары,хроматиндері диффузды орналасқан жасушалар. Өзін – өзі жаңартуға өте қабілетті Кішкене ғана «мәңгі механизм» адамның туылған сәтінен бастап қалпына келтіруге қабілетті,және реттеуші жүйе болып табылады.Бағаналы жасушалардың ерекшеліктері:• Бағаналы жасушалардың өздігінен бөлінуге Қабілеттілігі өте жоғары. • Олар өзі тектес ұлпалардың құрамына Енгенде олармен бітісіп кетуге бейім. • Арнайы жағдайда бұл жасушалар кез келген Жасуша және тін кейпіне айнала алады.Бағаналы жасушалардың түрлері:Эмбриональды б.жГемопоэтикалық б.жРегиональды б.жМезенхималық б.жЕресек ағзаның б.жАдам ағзасы мен тіндеріндегі бағаналы жасушаларды айқындау әр түрлі зерттеме жасау арқылы (ұрықтан және ұрықтың тінінен,кіндік және адамның қанынан)ғалымдар медицинада қолдануды қолға алды.Гемопоэтикалық бағаналы жасушалар кіндік қанынан алынады. Жаңа туған баланың сүйек кемігінде 10000 қан жасайтын бағаналы жасушаға бір стромалық жасуша сай келеді.Жас өспірім балада ендеше 10 есеге азаяды. 50 жасқа келгенадамда жарты миллион бағаналы жасушаға бір ғана стромалық жасуша келеді,ал 70 жаста оның саны миллионға біреу ғана болады.Сондықтан да сүйек кемігіне жасушаларды алу жас кезде ғана жүргізіледі.
Жасушалық технологиялардың “артықшылықтары” Артықшылықтары :Бағаналы жасушалар арқылы бүкіл органды қалпына келтіруге болады. Күйік, ісік жерлерді бағаналы жасушалар қалпына келтіріп оны жаңарта алады. Бағаналы жасушалар арқылы тері, шаш, ішкі органдарды, сүйек, тіс, секілді мүшелерді өсіруге болады. Бұл қасиет бағаналы жасушаларды басқа жасушалардан ерекшелендіреді. Бағаналы жасушалардың тағы бір қасиеті регенерацияға қабілеттілігі. Адамда жасушалар бағаналы жасушаларға айнала алмайды. Егер бағаналы жасушалардың дедифференциациясы механизімі анықталатын болса адамда өзінің шеткі мүшелерін қайтадан өсіре алады. Қол, аяқ одан басқа ішкі мүшелер- өкпе, бауыр, бүйрек, қан тамырлары, т.б.Кемшіліктері: • Бағаналы жасушаларды 9-12 апталық ұрықтан алуға болады• Б.Ж-ды жұқпалы аурулар, герпес, гепатит, Иммуножетіспеушілік сияқты вирустарга мұқият тексеру керек.• Б.Ж. дұрыс ендірілмеген жағдайда, олар ісік жасушаларына айналуы мүмкін.Бағаналы жасушалар көптегенАуруларды емдеуде қолданылады•Қант диабеті.•Альцгеймер ауруы•Артериалдық гипертензия•Амиотрофикалық склероз•Бауыр аурулары.•Асқазан-ішек жолдарының зақымданғанЖасушаларын қалпына келтіруде.Бағаналы жасушалармен емдеуде туатын қиыншылықтар:Біріншіден, организмге бағаналы жасушаларды ендіретін кезде организімде бағаналы жасушаларға қарсы иммундық реакция жүреді. Иммундық реакцияны басу үшін әр түрлі препараттар ендіреді бұл организмнің зат алмасуын бұзады Адамның шашы түседі, т.б. құбылыстар байқалады.Екіншіден, бағаналы жасушалармен емдеу кезінде техниканың соңғы үлгілерін қажет етеді. Одан басқа сол мамандыққа маманданған кадрлар тапшы.Үшіншіден, бағаналы жасушалар жаңа ғылым саласы болғандықтан толық зерттелмеген. Кейбір оқиғаларда бағаналы жасушалармен емдеген кезде ісік аурулары туралы баяндалады.Қолданылған әдебиеттер:• Пальцева М.А.”Введение в молекулярную медицину”“Клиническая медицина” № 1 2004г“Архив патологии” №4 2002г“Клиническая лабораторная диагностика” №4 2006“Вестник КазНМУ” №1 2005гВладимирская Е.В. Румянцева А.Г.” Вопросы гемотологии , онкологии и имунопатологии вПедиатрии” № 1 2002г
Жасушалық технологиялардың “артықшылықтары” Артықшылықтары :Бағаналы жасушалар арқылы бүкіл органды қалпына келтіруге болады. Күйік, ісік жерлерді бағаналы жасушалар қалпына келтіріп оны жаңарта алады. Бағаналы жасушалар арқылы тері, шаш, ішкі органдарды, сүйек, тіс, секілді мүшелерді өсіруге болады. Бұл қасиет бағаналы жасушаларды басқа жасушалардан ерекшелендіреді. Бағаналы жасушалардың тағы бір қасиеті регенерацияға қабілеттілігі. Адамда жасушалар бағаналы жасушаларға айнала алмайды. Егер бағаналы жасушалардың дедифференциациясы механизімі анықталатын болса адамда өзінің шеткі мүшелерін қайтадан өсіре алады. Қол, аяқ одан басқа ішкі мүшелер- өкпе, бауыр, бүйрек, қан тамырлары, т.б.Кемшіліктері: • Бағаналы жасушаларды 9-12 апталық ұрықтан алуға болады• Б.Ж-ды жұқпалы аурулар, герпес, гепатит, Иммуножетіспеушілік сияқты вирустарга мұқият тексеру керек.• Б.Ж. дұрыс ендірілмеген жағдайда, олар ісік жасушаларына айналуы мүмкін.Бағаналы жасушалар көптегенАуруларды емдеуде қолданылады•Қант диабеті.•Альцгеймер ауруы•Артериалдық гипертензия•Амиотрофикалық склероз•Бауыр аурулары.•Асқазан-ішек жолдарының зақымданғанЖасушаларын қалпына келтіруде.Бағаналы жасушалармен емдеуде туатын қиыншылықтар:Біріншіден, организмге бағаналы жасушаларды ендіретін кезде организімде бағаналы жасушаларға қарсы иммундық реакция жүреді. Иммундық реакцияны басу үшін әр түрлі препараттар ендіреді бұл организмнің зат алмасуын бұзады Адамның шашы түседі, т.б. құбылыстар байқалады.Екіншіден, бағаналы жасушалармен емдеу кезінде техниканың соңғы үлгілерін қажет етеді. Одан басқа сол мамандыққа маманданған кадрлар тапшы.Үшіншіден, бағаналы жасушалар жаңа ғылым саласы болғандықтан толық зерттелмеген. Кейбір оқиғаларда бағаналы жасушалармен емдеген кезде ісік аурулары туралы баяндалады.Қолданылған әдебиеттер:• Пальцева М.А.”Введение в молекулярную медицину”“Клиническая медицина” № 1 2004г“Архив патологии” №4 2002г“Клиническая лабораторная диагностика” №4 2006“Вестник КазНМУ” №1 2005гВладимирская Е.В. Румянцева А.Г.” Вопросы гемотологии , онкологии и имунопатологии вПедиатрии” № 1 2002г