Файл: О. Конт 3 леуметтану з алдына ылым ретінде мына асырда пайда болды 19асырда 4 Социология.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 23.11.2023
Просмотров: 209
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Әлеуметтану Сессия1.Әлеуметтану – бұл: жалпы қоғамның ерекше жұмыс істеуі мен дамуының әлеуметтік заңдылықтары туралы ғылым2.Әлеуметтанудың ғылым ретінде негізін салған ғалым;О.Конт3 Әлеуметтану өз алдына ғылым ретінде мына ғасырда пайда болды:19ғасырда4 «Социология» (әлеуметтану) терминін алғаш қолданған ғалым:О.Конт5 Микроәлеуметтанудың зерттейтіні: адамдардың күнделікті өмірдегі жүріс-тұрысын, өзара әрекеттерін6 Макроәлеуметтанудың зерттейтіні: қоғамды біртұтас жүйе ретінде, оның әлеуметтік құрылымын, әлеуметтік институттарын7.Әлеуметтанудың объектісі: тұтас жүйе ретіндегі қоғамға тән адамдар арасындағы әлеуметтік байланыстар және қатынастар8.Адамдардың қызметімен байланысты туу, өлім-жітім және көші-қон мәселелерін зерттейтін әлеуметтанудың тәсілі: Демографиялық9.Қоғамда әр түрлі топтардың пайда болуын зерттейтін әлеуметтанудың тәсілі:ұжымдық10.Қоғамдық ережелер мен құндылықтар сияқты мәдениеттің элементтері негізінде адамдардың мінез-құлқын талдауға көмектесетін әлеуметтанудың тәсілі:мәдениеттанулық11.Қоғамдық өмірді адамдардың өзара қарым-қатынас жүйесі ретінде зерттейтін әлеуметтанулық тәсіл:интеракциялық12.Көптеген мектептерді, теорияларды, бағыттарды көрсететін, қоғамдық даму ерекшелігін өз ұстанымдары тұрғысынан түсіндіретін әлеуметтанулық деңгейдің аталуы:теориялық әлеуметтану13.Нақты әлеуметтанулық зерттеулермен байланысқан әлеуметтанудың деңгейі:қолданбалы әлеуметтану14.Қоғамдық қатынастарды жақсартатын және жетілдіретін әлеуметтанудың функциясы қалай аталады:гуманистік15.Ақпаратты жинауды, жүйелендіруді және топтастыруды іске асыратын әлеуметтанудың функциясы:ақпараттық16.Қоғамның барлық саласында мақсатты бағытталған саясат жүргізу үшін әлеуметтанудың мәліметтерін атқарушы билік органдарына, әртүрлі саяси партиялар мен қозғалыстарға пайдалануға мүмкіндік беретін функция:әлеуметтік басқару17.Адамдардың материалдық қажеттіліктерін қанағаттандыратын саласы;экономикалық сала18.Бұл саланың міндеті -қоғамдағы әлеуметтік тәртіпті қатамасыз ету, қақтығыстарды тоқтату,билікті қорғау және т.с.с.:саяси сала19.Жаңа білімдер ашу, оларды келесі ұрпаққа жеткізу, көркемдік құндылықтарды жасау қай саланың міндеті болып табылады:рухани сала20.Адамның қоғамдағы әл-ауқаты үшін жауап беретін сала – бұл:
әлеуметтік сала 21.Кезуші аңшылар, көсемдер, мал щаруашылығы мен жер шаруашылығы, неолит революциясы, ежелгі мемлекеттер, аграрлық қоғам, қазіргі заманғы қоғам – бұл:қоғамның даму сатылары22.Әр түрлі қоғамдық бірлестіктердің ұқсас белгілері:қоғамның даму белгілері23.Қоғамның пайда болған уақыты:40мың жыл бұрын24.Қоғамның өзіндік жетілгендігінің басты белгісіэкономикалық:25,Қоғам жөніндегі басқа ғылымдармен салыстырғанда әлеуметтанудың өзіндік ерекшеліктері мынадан көрінеді: оның қоғамды зерттеуінен, оның элементтерінің өзара байланысы мен әрекетін зерттеуінен26.Әлеуметтік институттың басты артықшылығы: алдын-ала болжам жасау, сенімділік, тұрақтылық27.Институт алдымен мынаған негізделеді: ара қатынастарды әлеуметтік реттеушілікке28.Институттардың тиімділігін арттыруда не мүмкіндік туғызады:еңбек бөләнісі және кәсібилік29.Төменде көрсетілген әлеуметтік институттендірілген байланыстардан формальды еместерін бөліп көрсет:достық30.Адамдардың бірлескен қызметін ұйымдастырудың тарихи тұрғыдан қалыптасқан тұрақты формалары бұл:әлеуметтік институт31.Әлеуметтік мәртебелер мен ролдерді, нормалар мен ережелерді анықтау және бекіту үрдісі –бұл: институционалдандыру32.Әлеуметтік институттардың қоғам мүшелерінің өзара қарым-қатынастарын реттейтін қызметі:реттеушілік33.Әлеуметтік топ мүшелерінің топтасуын, өзара тәуелділігін және өзара жауапкершілігін қамтамасыз ететін функцияны атаңыз:біріктірушілік34.Келер ұрпаққа тәрбиені жеткізетін функцияның аталуы: трансляциялау35.Қоры шектеулі және тең бөлінбеген құндылықтарды иемдену үшін индивидтер, топтар немес қауымдастықтар арасындағы күрестің аталуы:Бәселестік36.Жаңа ортаның мәдени нормаларын, құндылықтарын және әрекет эталондарын индивидтің немесе топтың қабылдауы - бұл:Бейімделу37.Жаңа мақсаттар мен тәсілдерді толық немесе жартылай қабылдау жолымен индивидтің немесе топтың өзгерген жағдайлар мен мәдениетке келісуін білдіретін бейімделу формасы:мәміле38.Әлеуметтік құрылым – бұл: әлеуметтік жүйедегі элементтердің тұрақты байланысы, әлеуметтік байланыстар мен қатынастар39.Маркстік теория бойынша әлеуметтік құрылымның өзегі:таптар40.П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік стратификацияның үш түрі бар. Олар:
экономикалық, саяси, кәсіби41.«Страта» түсінігі мынаны білдіреді:жіктерді42 П.Сорокиннің әлеуметтік стратификация теориясының негізіне адамдардың бірігуі алынған: әлеуметтік жіктерге43 Әлеуметтік мобильділік терминін 1927 жылы әлеуметтануға енгізген ғалым:П.Сорокин44 Құлдық, касталар, сословиялар, таптар – бұлар; стратификацияның тарихи типтері45 Адамның өзі туғаннан бастап мүшесі болуға міндетті әлеуметтік топты немесе стратты атаңыз:каста46 Дәстүрлерде немесе заңдарда бекітілген және мұраға берілетін құқықтар мен міндеттерге иелік ететін әлеуметтік топты атаңыз:сословия47 Адамзаттың, топтың немесе әлеуметтік қауымдастықтың бір ғана өкілі болып саналатын:индивид48 Жалпы, бүкіл адамдарға тән сапалар мен қабілеттерді сипаттау үшін қолданатын ұғым:адам49 Қоғамдық өмірде басқа адамдармен өзара әрекет процесінде жүзеге асатын қасиеттер мен сапаларды сипаттау үшін қолданылатын термин:тұлға50 Қоғамда табысты өмір сүру үшін қажетті мінез-құлық үлгілерін, әлеуметтік нормалар мен құндылықтарды индивидтің меңгеру процесі –бұл:әлеуметтендіру51 Ауытқыған мінез-құлықтың шектен шыққан түрі: қылмыскерлік52 Шетелде ауытқыған мінез-құлық әлеуметтануы мына еңбектен бастау алды: Э. Дюркгейм. «Өзіне-өзі қол салу»53 Білім институттары жүйесіне мыналар кіреді: отбасы, мектеп, мәдениет орындары, бұқаралық ақпарат құралдары54 Қоғамның тепе-теңдігі мен тұрақтылығын сақтай отырып, қоғамның тұрақтандырушысы болып саналатын тап:орта тап55 Отбасының әлеуметтік институт ретінде пайда болған кезі:алғашқы қауымдық құрылыс56 Отбасы – бұл: неке мен қандас туыстықтың негізінде, тұрмыстың ортақтығымен біріккен бірлестігі57 Отбасының негізгі функциясы: Репродуктивтік (ұрпақ жалғастыру)58 Некенің үш түрін: полигинияны, полиандрияны, моногамияны бөліп көрсеткен ғалымды атаңыз:Мак-Леннан59 Биліктің құрылымы бойынша жіктелетін отбасы: эгалитарлық және авторитарлық60 Бір еркек пен бірнеше әйелдің некеде тұруы- бұл:полигамия61 Бір әйел мен бірнеше еркектің некеде тұруы–бұл: полиандрия62.Отбасының бұл функциясы өзін-өзі тәрбиелеумен қатар ерлі-зайыптылардың өзара тәрбиесін де қамтиды:тәрбиелік63. Мәдениеттің басты элементі:тіл64 Топты көпшіліктен айырықшалайтын нормалар мен құндылықтардың жүйесі:субмәдениет65 Бұрынғымен, бүгінгімен және келешекпен байланысты қамтамасыз ететін әлеуметтік тәжірибені тарату функциясы – бұл:
ақпараттық66 Адамдардың коммуникативтік қызметін қай ғылым саласы зерттейді: коммуникация әлеуметтануы67 Әлеуметтануға жатпайтын әдіс:тарифтік68 Әлеуметтік саланы одан әрі жаңартудың барынша басым бағыттарының біріне мыналар жатады: тұрғын үй құрылысын және жылжымайтын мүлік рыногын дамыту69 Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясының басты негіздерінің бірі мыналар болып табылады: барлық діндердің тең құқықтылығына кепілдік беру, конфессияаралық келісімді қамтамасыз ету70 ХХІ ғасыр деңгейіндегі білім беру мен кәсіптік даярлаудың басты міндеті: әлемдік стандарттар деңгейінде білім беру71.Объектіні кейбір басқаратын және бақылайтын факторлардың ықпалының нәтижесінде объектінің қызметі ме нжүріс-тұрысының сандық және сапалық өзгерістерінің көрсеткіші туралы ақпараталудың тәсілі – бұл:эксперимент72 Сұхбатнама және анкеттеу мына әдіске жатады:сауалнама73 Зерттелетін объектіні мақсатты және жоспарлы түйсіну әдісі – бұл:бақылау74 Ауызша және жазбаша ақпараттың көзі ретінде эмпирикалық зерттеуге қатысушы адам – бұл:респондет75 Зерттеушілік іс-шаралардың, техникалар мен әдістердің жиынтығы – бұл:әдіснама76 XXI ғасырдың алғашқы ширегіндегі Қазақстанды сипаттайтын негізгі ұғымдар: барлық қазақстандықтардың өркендеуі, қауіпсіздігі мен тұрмыс халін жақсарту77 Талдаушылық (аналитикалық) зертеудің мақсаты – бұл: құбылыстар мен процестердің негізіне жататын мәнді себептерді анықтау78 Шешілетін міндеттің ортақтығымен байланысты, әдістердің жиынтығына негізделген ұйымдастырушы құжат: әдістеме79 Бастапқы ақпаратты жинаудың мақсаттарын, міндеттерін, тәсілдерін, құралдарынанықтау, оны өңдеу және талдау – бұл:әлеуметтану зерттеулерінің кезеңдері80.Бұл құжат кез келген әлеуметтану зерттеуінің міндетті түрдегі бастауы болып саналады,онда зерттеудің методологиялық принциптері, мақсаттары және міндеттері, оларға жетудің тәсілдері көрсетілген: бағдарлама81.Коммуникация саласында қалыптасқан қарым-қатынастың, өзара әрекеттің және ықпалдың ерекшеліктері болып саналады: коммуникация әлеуметтануының пәні82 Ақпаратты беру мен алмасудың, қарым-қатынас процесінің, материалдық және рухани әлемнің кез келген объектілерінің байланыс құралы; коммуникация83 Жоғары мәдениет, халықтық мәдениет, бұқаралық мәдениет, субмәдениет және контрмәдениет – бұл:
мәдениеттің формалары84.Мәдениеттің адамдардың көптеген ұрпағының әлеуметтік тәжірибесін шоғырландыру қабілеті, сөйтіп әлем туралы бай білімді жинақтап және оны игерумен байланысты мүмкіншіліктер жасауы қандай функциямен байланысты: танымдық85 Өркениет – бұл: қоғамдық дамудағы рухани мәдениеттің деңгейі, сатысы86 Білімнің беделін айқындаушы: қоғамның білімнің маңыздылығын мойындауы87 Әлеуметтік жүйеде осы мәртебені иемденген адам атқаруға тиісті әрекеттердің жиынтығының аталуы: әлеуметтік роль88 Индивидтің әлеуметтік-экономикалық жағдайларға, ролдік функцияларға, әлеуметтік нормаларға бейімделуі –бұл: үйрену (адаптация)89 Адамдарды басыбайлылыққа салудың әлеуметтік, экономикалық және заңдық формасы: Құлдық90 Индивидтің туғаннан немесе өзінің жеке басының сапасына орай әлеуметтік иерархияда белгілі бір орын алуына мүмкіндік беретін жағдай: Мәртебе91 П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік мобилдік төмендегідей әлеуметтік саты бойынша қозғалуды білдіреді: Тік және көлденең бағытпен92 Өндіріс құралдарын меншіктенген немесе меншіктенбеген, табысқа қол жеткізудің ерекшелікті тәсілімен сипатталатын адамдардың үлкен тобы:тап93 Әлеуметтану тұрғысынан қоғам дегеніміз – бұлөз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында адамдардың тарихи формаларымен біріккен жиынтығы94 Байтұрсыновтың қоғамның даму жолдары жөніндегі көзқарасы: эволюциялық, реформалық жолмен іске асыру95 Ә. Бөкейхановтың кадет партиясынан шығуына себеп болған жағдай: партия бұратана халықтарға, соның ішінде қазақтарға автономия алу мүмкіндігін бермейтіндігін білгендіктен96 Тұлғаның әлеуметтенуіне ықпал ететін Абай айтқан алғышарттар: талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым97 Абайдың еңбектің әлеуметтік рөлі туралы көзқарасы: : еңбектің барлык түрлері пайдалы, сондай-ақ жалдамалы енбек те пайдалы98 Абайдың пікірі бойынша ғылым мынандай әлеуметтік рөлдерді атқарады: ғылым адамды қараңғылықтан құтқарады, білімсіздіктен шығудың жолын көрсетеді99 Ы. Алтынсариннің қазақ қоғамының әлеуметтік-таптық кұрылымы туралы көзқарасы: бай-феодалдар, орта шаруа, кедей жатақтар100 Ш. Уәлихановтың халықтың әлеуметтік жағдайы туралы айтқан пікірі: байлар мен белгілі адамдардың мүдделері бұқараның, көпшілік халықтың мүддесіне қарсы101 П.А.Сорокин өзінің қай еңбегінде қоғамның әлеуметтік жіктелу тұжырымдамасын ашып көрсетті:
әлеуметтік сала 21.Кезуші аңшылар, көсемдер, мал щаруашылығы мен жер шаруашылығы, неолит революциясы, ежелгі мемлекеттер, аграрлық қоғам, қазіргі заманғы қоғам – бұл:қоғамның даму сатылары22.Әр түрлі қоғамдық бірлестіктердің ұқсас белгілері:қоғамның даму белгілері23.Қоғамның пайда болған уақыты:40мың жыл бұрын24.Қоғамның өзіндік жетілгендігінің басты белгісіэкономикалық:25,Қоғам жөніндегі басқа ғылымдармен салыстырғанда әлеуметтанудың өзіндік ерекшеліктері мынадан көрінеді: оның қоғамды зерттеуінен, оның элементтерінің өзара байланысы мен әрекетін зерттеуінен26.Әлеуметтік институттың басты артықшылығы: алдын-ала болжам жасау, сенімділік, тұрақтылық27.Институт алдымен мынаған негізделеді: ара қатынастарды әлеуметтік реттеушілікке28.Институттардың тиімділігін арттыруда не мүмкіндік туғызады:еңбек бөләнісі және кәсібилік29.Төменде көрсетілген әлеуметтік институттендірілген байланыстардан формальды еместерін бөліп көрсет:достық30.Адамдардың бірлескен қызметін ұйымдастырудың тарихи тұрғыдан қалыптасқан тұрақты формалары бұл:әлеуметтік институт31.Әлеуметтік мәртебелер мен ролдерді, нормалар мен ережелерді анықтау және бекіту үрдісі –бұл: институционалдандыру32.Әлеуметтік институттардың қоғам мүшелерінің өзара қарым-қатынастарын реттейтін қызметі:реттеушілік33.Әлеуметтік топ мүшелерінің топтасуын, өзара тәуелділігін және өзара жауапкершілігін қамтамасыз ететін функцияны атаңыз:біріктірушілік34.Келер ұрпаққа тәрбиені жеткізетін функцияның аталуы: трансляциялау35.Қоры шектеулі және тең бөлінбеген құндылықтарды иемдену үшін индивидтер, топтар немес қауымдастықтар арасындағы күрестің аталуы:Бәселестік36.Жаңа ортаның мәдени нормаларын, құндылықтарын және әрекет эталондарын индивидтің немесе топтың қабылдауы - бұл:Бейімделу37.Жаңа мақсаттар мен тәсілдерді толық немесе жартылай қабылдау жолымен индивидтің немесе топтың өзгерген жағдайлар мен мәдениетке келісуін білдіретін бейімделу формасы:мәміле38.Әлеуметтік құрылым – бұл: әлеуметтік жүйедегі элементтердің тұрақты байланысы, әлеуметтік байланыстар мен қатынастар39.Маркстік теория бойынша әлеуметтік құрылымның өзегі:таптар40.П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік стратификацияның үш түрі бар. Олар:
экономикалық, саяси, кәсіби41.«Страта» түсінігі мынаны білдіреді:жіктерді42 П.Сорокиннің әлеуметтік стратификация теориясының негізіне адамдардың бірігуі алынған: әлеуметтік жіктерге43 Әлеуметтік мобильділік терминін 1927 жылы әлеуметтануға енгізген ғалым:П.Сорокин44 Құлдық, касталар, сословиялар, таптар – бұлар; стратификацияның тарихи типтері45 Адамның өзі туғаннан бастап мүшесі болуға міндетті әлеуметтік топты немесе стратты атаңыз:каста46 Дәстүрлерде немесе заңдарда бекітілген және мұраға берілетін құқықтар мен міндеттерге иелік ететін әлеуметтік топты атаңыз:сословия47 Адамзаттың, топтың немесе әлеуметтік қауымдастықтың бір ғана өкілі болып саналатын:индивид48 Жалпы, бүкіл адамдарға тән сапалар мен қабілеттерді сипаттау үшін қолданатын ұғым:адам49 Қоғамдық өмірде басқа адамдармен өзара әрекет процесінде жүзеге асатын қасиеттер мен сапаларды сипаттау үшін қолданылатын термин:тұлға50 Қоғамда табысты өмір сүру үшін қажетті мінез-құлық үлгілерін, әлеуметтік нормалар мен құндылықтарды индивидтің меңгеру процесі –бұл:әлеуметтендіру51 Ауытқыған мінез-құлықтың шектен шыққан түрі: қылмыскерлік52 Шетелде ауытқыған мінез-құлық әлеуметтануы мына еңбектен бастау алды: Э. Дюркгейм. «Өзіне-өзі қол салу»53 Білім институттары жүйесіне мыналар кіреді: отбасы, мектеп, мәдениет орындары, бұқаралық ақпарат құралдары54 Қоғамның тепе-теңдігі мен тұрақтылығын сақтай отырып, қоғамның тұрақтандырушысы болып саналатын тап:орта тап55 Отбасының әлеуметтік институт ретінде пайда болған кезі:алғашқы қауымдық құрылыс56 Отбасы – бұл: неке мен қандас туыстықтың негізінде, тұрмыстың ортақтығымен біріккен бірлестігі57 Отбасының негізгі функциясы: Репродуктивтік (ұрпақ жалғастыру)58 Некенің үш түрін: полигинияны, полиандрияны, моногамияны бөліп көрсеткен ғалымды атаңыз:Мак-Леннан59 Биліктің құрылымы бойынша жіктелетін отбасы: эгалитарлық және авторитарлық60 Бір еркек пен бірнеше әйелдің некеде тұруы- бұл:полигамия61 Бір әйел мен бірнеше еркектің некеде тұруы–бұл: полиандрия62.Отбасының бұл функциясы өзін-өзі тәрбиелеумен қатар ерлі-зайыптылардың өзара тәрбиесін де қамтиды:тәрбиелік63. Мәдениеттің басты элементі:тіл64 Топты көпшіліктен айырықшалайтын нормалар мен құндылықтардың жүйесі:субмәдениет65 Бұрынғымен, бүгінгімен және келешекпен байланысты қамтамасыз ететін әлеуметтік тәжірибені тарату функциясы – бұл:
ақпараттық66 Адамдардың коммуникативтік қызметін қай ғылым саласы зерттейді: коммуникация әлеуметтануы67 Әлеуметтануға жатпайтын әдіс:тарифтік68 Әлеуметтік саланы одан әрі жаңартудың барынша басым бағыттарының біріне мыналар жатады: тұрғын үй құрылысын және жылжымайтын мүлік рыногын дамыту69 Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясының басты негіздерінің бірі мыналар болып табылады: барлық діндердің тең құқықтылығына кепілдік беру, конфессияаралық келісімді қамтамасыз ету70 ХХІ ғасыр деңгейіндегі білім беру мен кәсіптік даярлаудың басты міндеті: әлемдік стандарттар деңгейінде білім беру71.Объектіні кейбір басқаратын және бақылайтын факторлардың ықпалының нәтижесінде объектінің қызметі ме нжүріс-тұрысының сандық және сапалық өзгерістерінің көрсеткіші туралы ақпараталудың тәсілі – бұл:эксперимент72 Сұхбатнама және анкеттеу мына әдіске жатады:сауалнама73 Зерттелетін объектіні мақсатты және жоспарлы түйсіну әдісі – бұл:бақылау74 Ауызша және жазбаша ақпараттың көзі ретінде эмпирикалық зерттеуге қатысушы адам – бұл:респондет75 Зерттеушілік іс-шаралардың, техникалар мен әдістердің жиынтығы – бұл:әдіснама76 XXI ғасырдың алғашқы ширегіндегі Қазақстанды сипаттайтын негізгі ұғымдар: барлық қазақстандықтардың өркендеуі, қауіпсіздігі мен тұрмыс халін жақсарту77 Талдаушылық (аналитикалық) зертеудің мақсаты – бұл: құбылыстар мен процестердің негізіне жататын мәнді себептерді анықтау78 Шешілетін міндеттің ортақтығымен байланысты, әдістердің жиынтығына негізделген ұйымдастырушы құжат: әдістеме79 Бастапқы ақпаратты жинаудың мақсаттарын, міндеттерін, тәсілдерін, құралдарынанықтау, оны өңдеу және талдау – бұл:әлеуметтану зерттеулерінің кезеңдері80.Бұл құжат кез келген әлеуметтану зерттеуінің міндетті түрдегі бастауы болып саналады,онда зерттеудің методологиялық принциптері, мақсаттары және міндеттері, оларға жетудің тәсілдері көрсетілген: бағдарлама81.Коммуникация саласында қалыптасқан қарым-қатынастың, өзара әрекеттің және ықпалдың ерекшеліктері болып саналады: коммуникация әлеуметтануының пәні82 Ақпаратты беру мен алмасудың, қарым-қатынас процесінің, материалдық және рухани әлемнің кез келген объектілерінің байланыс құралы; коммуникация83 Жоғары мәдениет, халықтық мәдениет, бұқаралық мәдениет, субмәдениет және контрмәдениет – бұл:
мәдениеттің формалары84.Мәдениеттің адамдардың көптеген ұрпағының әлеуметтік тәжірибесін шоғырландыру қабілеті, сөйтіп әлем туралы бай білімді жинақтап және оны игерумен байланысты мүмкіншіліктер жасауы қандай функциямен байланысты: танымдық85 Өркениет – бұл: қоғамдық дамудағы рухани мәдениеттің деңгейі, сатысы86 Білімнің беделін айқындаушы: қоғамның білімнің маңыздылығын мойындауы87 Әлеуметтік жүйеде осы мәртебені иемденген адам атқаруға тиісті әрекеттердің жиынтығының аталуы: әлеуметтік роль88 Индивидтің әлеуметтік-экономикалық жағдайларға, ролдік функцияларға, әлеуметтік нормаларға бейімделуі –бұл: үйрену (адаптация)89 Адамдарды басыбайлылыққа салудың әлеуметтік, экономикалық және заңдық формасы: Құлдық90 Индивидтің туғаннан немесе өзінің жеке басының сапасына орай әлеуметтік иерархияда белгілі бір орын алуына мүмкіндік беретін жағдай: Мәртебе91 П.Сорокиннің теориясына сәйкес әлеуметтік мобилдік төмендегідей әлеуметтік саты бойынша қозғалуды білдіреді: Тік және көлденең бағытпен92 Өндіріс құралдарын меншіктенген немесе меншіктенбеген, табысқа қол жеткізудің ерекшелікті тәсілімен сипатталатын адамдардың үлкен тобы:тап93 Әлеуметтану тұрғысынан қоғам дегеніміз – бұлөз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында адамдардың тарихи формаларымен біріккен жиынтығы94 Байтұрсыновтың қоғамның даму жолдары жөніндегі көзқарасы: эволюциялық, реформалық жолмен іске асыру95 Ә. Бөкейхановтың кадет партиясынан шығуына себеп болған жағдай: партия бұратана халықтарға, соның ішінде қазақтарға автономия алу мүмкіндігін бермейтіндігін білгендіктен96 Тұлғаның әлеуметтенуіне ықпал ететін Абай айтқан алғышарттар: талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым97 Абайдың еңбектің әлеуметтік рөлі туралы көзқарасы: : еңбектің барлык түрлері пайдалы, сондай-ақ жалдамалы енбек те пайдалы98 Абайдың пікірі бойынша ғылым мынандай әлеуметтік рөлдерді атқарады: ғылым адамды қараңғылықтан құтқарады, білімсіздіктен шығудың жолын көрсетеді99 Ы. Алтынсариннің қазақ қоғамының әлеуметтік-таптық кұрылымы туралы көзқарасы: бай-феодалдар, орта шаруа, кедей жатақтар100 Ш. Уәлихановтың халықтың әлеуметтік жағдайы туралы айтқан пікірі: байлар мен белгілі адамдардың мүдделері бұқараның, көпшілік халықтың мүддесіне қарсы101 П.А.Сорокин өзінің қай еңбегінде қоғамның әлеуметтік жіктелу тұжырымдамасын ашып көрсетті: