Файл: збекистон республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги.docx

ВУЗ: Не указан

Категория: Не указан

Дисциплина: Не указана

Добавлен: 01.12.2023

Просмотров: 198

Скачиваний: 1

ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.

Румб

Дирекцион бурчак

I- чорак: ШШқ r

I- чорак: ШШқ r

II-чорак: ЖШқ r 1800  

II-чорак: ЖШқ   1800r

III-чорак: ЖҒ r  1800

III-чорак: ЖҒ   1800r

IV-чорак: ШҒ r 3600  

IV-чорак: ШҒ   3600r

ПП187,1

 11041,3'

rПП187,1

 11041,3'

1,2

2,3

3,4

4,5

5,6



 322039,0'

 247025,9'

 223057,7'

150058,1'

 145025,0'

 63020,8'

r1,2 r2,3 r3,4 r4,5 r5,6

r

 37021,0'

 67025,9'

 43057,7'

 29001,8'

 34035,0'

 63020,8'

6, ПП187 6, ПП187

Жадвални 6 – устунига ѐзилган йўл томонлари горизонтал қўйилишларининг йиғиндиси олиниб полигон периметри Р аниқланади ва устун тагига ѐзилади.

Бизнинг мисолда Р=356,67+191,00+259,25+201,96+165,92+254,28+221,28 = 1650,86 м

Жадвалнинг 7-графасига sinα ва cosα ҳисоблаб топилади. Бунда 3-графадаги тўғриланган ўлчанган бурчаклардан sinα ва cosα қиймат ҳисоблаб топилади

Жадвални 9 ва 10 графаларига мос тарзда ∆х ва ∆у координата орттирмалари қуйидаги формулалар ѐрдамида ҳисоблаб топилади.

xn dn cosn; (9)

yn dn sinn; (10)

Координата орттирмаларининг ишоралари микрокалькулятор ѐрдамида ҳисоблаш жараѐнида маълум бўлади. Ҳисоблашда аниқланган ишоралар тўғри аниқланганлигини румб чорагига қараб 1 – жадвал бўйича текшириш мумкин.

Бизнинг мисолда


ПП187,1 ПП187,1 ПП187,1
y d sin 356,67 (–0,20258) = +72,26


ПП187,1 ПП187,1 ПП187,1
x d cos 356,67 (+0,97927) = +349,28


1,2 1,2 1,2
y d sin 191,00 (–0,60668) = –115,88


 x1,2

d1,2

cos

1,2

191,00 (+0,79494) = +151,83

y3,4 d2,3 sin 2,3 259,25 (–0,92342) = –239,40

2,3 2,3 2,3
x d cos259,25(–0,38379)=–99,50
3,4 3,4 3,4
y d sin201,96(+0,69418)=–140,20
3,4 3,4 3,4
x d cos201,96(–0,71980)=–145,37
4,5 4,5 4,5
y d sin165,92(+0,48527)=+80,52
4,5 4,5 4,5
x d cos165,92(+0,87437)=–145,08
5,6 5,6 5,6
y d sin254,78(+0,56760)=+144,61
5,6 5,6 5,6
x d cos254,78(-0,82330)=-209,76
6, ПП187 6, ПП187 6, ПП187
y d sin221,28(+0,89374)=+197,75
6, ПП187 6, ПП187 6, ПП187
x d cos221,28(+0,44859)=+99,26Ҳисоблабтопилганкоординатаорттирмалариниюзданбиргачаяхлитлабжадвалнинг8ва9устунни

мосқаторигаѐзилади.8устундаги∆yқийматларимаъноси жиҳатидан y ўқи бўйича теодолит йўли қирраларининг фарқини англатади.Уларнинг арифметик йиғиндиси назарийжиҳатидан охирги ва бошланғич қирракоординаталарифарқигатенгбўлишикерак.Полигоняънитуташйўллардабошланғичнуқтаохиргинуқтаниўзигаэгабўлади.Шусабаблиуларнифарқиуназуохубош0 бўлади.Амалда∆yларниарифметикйиғиндиси0ѐкибирорбошқасонгатенгбўлади.Ушбусонни уамалдеббелгиласак,yбўйичахатоликқуйидагичааниқланади.

fу уамал уназ

Бизнинг мисолдаги туташ йўл учун

fу уамал уназ= уамал 0 уамал

fxуамал 0,33  0  0,33

бўлади

(11)

Жадвални 9 – устунидаги ∆xқийматлари маъноси жиҳатидан xўқи бўйича теодолит йўли қирраларининг фарқини англатади. Полигон яъни туташ йўлларда

хназ 0 бўлгани учун xўқи бўйича хатолик қуйидагига тенг бўлади.


fх хамал хназ

хамал

(12)

fххамал (0,06)  (0)  0,06м

хва уўқлари асосида 12 – формула ѐрдамида аниқланган умумий йўл периметри бўйича боғланмаслик хатоси ҳисобланади.

fP (12)

Бизнинг мисолда

fP  

 0,76

Ҳисобланган йўл периметри боғланмаслик периметрига таққослаш орқали бажарилган ишнинг нисбий хатосини аниқлаймиз:

fp

fнисб P

(13)

Аниқланган нисбий хато чекли нисбий хато қийматидан ортмаслиги керак.

Чекли хато теолоит йўли учун

1 бўлади, демак

2000

fнисб

fP

P

1


2000

Бизнинг мисолда

fнисб

fP

P

0,76

1650,86

1

2200

1


2000

fx, fy, fP ва

fнисб

катталикларини ҳисоблашлар координата ҳисоблаш

жадвалини тагида келтирилади. Агар

fнисб

1

2000

шарти бажарилса ҳисоб ишлари


давом эттирилади, акс ҳолда иш нотўғри бажарилган деган хулосага келинади.

yfx ва fорттирма боғланмаслик хатолари йўл томон узунликларига

пропорционал тарзда ∆х ва ∆уорттирмаларига тескари ишорада тарқатиб чиқилади.

хорттирмаларига тузатма (14) формула орқали, ∆уорттирмаларига тузатма

(15) формула орқали аниқланади.

xn

yn

fx d

P n

fyd

P n

(14)
(15)

Бу ерда Р– йўл периметри юзлик метрда,

d– томон узунлиги юзлик метрда,

n– ПП187.1, 1.2, 2.3, 3.4, 4.5, 5.6, 6.ПП187 – йўл томонлари индекси.

yТопилган тузатмалар ҳар бир координата орттирмасини устига майда рақамлар билан ѐзиб қўйилади. Тарқатилган тузатмалар йиғиндиси тескари ишора

билан боғланмаслик хатолари

fxва

fга тенг бўлиши керак.

x  fx;

Бизнинг мисолда

y  fy

(16)


yПП187.1

  fy dP


=ПП187.1

  • fу dP


ПП187.1

0,33  356,67 =+0,07

1650,86