Файл: Биік таулы лкелер азастанны пайдалы азбалары Сабаты таырыбы.pptx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 04.12.2023
Просмотров: 65
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Биік таулы өлкелер Қазақстанның пайдалы қазбаларыСабақтың тақырыбы:Пайдалы қазба дегеніміз не?Табиғи түрінде немесе өнделгеннен кейін шаруашылыққы пайдалануға болатын минералдар мен тау жыныстарын айтамыз.Пайдалы қазбаларЖанатынОрганикалық шөгінді тау жыныстыры Рудалы (Кенді)Магмалық тау жыныстыры Рудасыз (Кенсіз)химиялық тау жыныстарыМұнай мен газ, көмір және уранАсбест, фосфорит, тұз, құрылыс материалдарТемір, марганец, хром, никель, алюминий, мыс, полиметалдар, алтын,сирек кездесетін металдарМұнай мен газМұнай мен газдың мол қоры Атырау, Маңғыстау, Қызылорда, Ақтөбе және Батыс Қазақстан аймақтарында шоғырланған. Мұнай елімізде бірінші рет 1899 жылы Қарашүңгілдегі Ембі кен орнындағы мұнай ұңғысынан (скважина) атқылады. Ал 1911 ж. Доссор, 1915 ж. Мақат кен орны пайдалануға берілді. Бұл кен орындарына алпысыншы жылдары Маңқыстау түбегіндегі Өзен мен Жетібай қосылды. Қазір Қазақстанда мұнай мен газ шоғырланған 14 алап және 207 кен орны бар. Геологиялық қоры 4,8 млрд тоннаға бағаланды. Жалпы Қазақстандағы мұнай қорының болжамы 20-25 млрд тонна. Қазақстандағы жалпы газ коры 6 трлн м3. Дүние жүзінде он екінші орын алады. КөмірҚазақстанда көмір қоры мол. Мұнда тас көмір мен қоңыр көмірдің 10 алабы, 300 кен орны бар. Қазақстанның жалпы көмір қоры 164 млрд тоннаға жетті. Көмір кен орындарының басым бөлігі Қарағанды, Павлодар және Қостанай облыстарында орналасқан.
жөнінен 4 орында.ҚР дүние жүзіндеалтын қорыжөнінен 5 орында. ТМД бойынша Ресей мен Өзбекстан кейінгі 3 орында.ҚР дүние жүзіндетемір қорыжөнінен 8 орында. ТМД бойынша 3 орында
Уран
Уран
Қазақстанның минералды шикізат базасы дүние жүзінде уранның 25%-ын құрайды. Елімізде уранның 100-ге жуык кен орындары барланған. Оның тең жартысы Солтүстік Қазақстанда орын алады. Барланған қоры (470 мың тонна) жағынан Қазақстан дүние жүзінде екінші орында. Табиғи алтынТабиғи мысӘктас (ізбесті тас)Тас көмірАлтынКалий тұзыМұнай ҚР дүние жүзінде вольфрамның қорыжөнінен 1 орында. ҚР дүние жүзінде уран, хроми, марганец пен фосфор қорыжөнінен 2 орында.ҚР дүние жүзіндеқорғасын мен молибден қорыжөнінен 4 орында.ҚР дүние жүзіндеалтын қорыжөнінен 5 орында. ТМД бойынша Ресей мен Өзбекстан кейінгі 3 орында.ҚР дүние жүзіндетемір қорыжөнінен 8 орында. ТМД бойынша 3 орында