ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 12.12.2023
Просмотров: 100
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Сыныбы: 5 -6 Сабақтың тақырыбы: Компьютердің даму тарихы. Пернетақта мен тышқанСабақтың мақсаттары:Білімділік: Оқушылард компьютердің даму тарихымен оның құрулуын негізгі принцыптерімен таныстыру ЭЕМ-нің қоғам өміріндегі рөлін түсіндіру; Оқушылардың пернетақта құрылғысы туралы білімін қалыптастыру, пернетақта құрылғысымен таныстыру, пернетақтамен жұмыс жасауды үйретуДамытушылық: Оқушылардың ақпараттық білімін дамыту. Компьютердің басқада құрылғыларымен жұмыс жасай білу қабілеттерін, дағдыларын дамыту.Тәрбиелік: Оқушылардың пәнге деген дұрыс қатынасын тәрбиелеу. Еңбекке деген сезімдерін тәрбиелеу ұқыптылықа, тиянақтылыққа үйрету.Сабақтың түрі: Нәтиже сабақСабақтың әдісі: түсіндірмелі сабақ, иллюстративтіКөрнекілігі: интерактивті тақта, видео проектор, үлестірмелі парақшаларСабақтың барысы:1.Ұйымдастыру2. Жаңа сабақ слайд3. Оқушыларға өткен тақырыптан фронтальдық сұрақ: (Сөзжұмбақ шешу)4. Тест жұмысы5. Жұмбақтар әлемі6. Өлең жолдарымен жұмыс7. Сабақты қорытындылау тест9. Үйге тапсырма10. Бағалау1 Жаңа тақырыпты түсіндіру: Есептеуіш техниканың даму тарихы Есептеуіш техника дамымай тұрып адамдар қол саусақтарын, тастарды, ағаш таяқшаларды пайдаланды. Есепшоттың пайда болуы деректерге қарағанда Қытай немесе Египетте 2000-5000 жылдар шамасында балған. Есепшот Ресей де 16-17 ғасырларда пайда болған 17 ғасырдың аяғында шотландиялық Джон Непер логорифм түсінігін енгізді.логорифм кестесін құрды. 1761 ж.Ағылшын Д.Робертсон логарифм сызғышын жасады. Мұндай идеяны Исаак Ньютон ұсынған. 1642 жылы француз математиці Блез Паскаль 19 жасында дүние жүзінде бірінші рет қосу машинасын жасады. 1694 ж неміс математиці Лейбниц Паскаль механикалық есептеу машинасын арифмометрі құрды.Есептеуіш техниканың XIX ғасырдан қарқындап дами бастады. 1833 жылы алғашқы есептеуіш автоматтың авторы Чарлз Бэббидж аналитикалық машинаның жобасын жасады.Он казіргі кезде компьютердің атасы деп атайды. Дүние жүзі бойынша алғашқы 1846 жылы Бэйббидж машанасына бағдарлыма жасаушы Ада Лавлейс бірінші бағдарламалаушы деп аталынған. XIX ғасырдың соңында американдық Герман Халлериат есепші перфарциялық машинасын құрды.Холлериат 7 жыл бойы пайдаланылды. Холлериат есепші-перфорациялық машинаны жасайтын фирманың негізін қалады. 1944 американ математигі Говард айкен Горвард Марк-1 автоматты есептеуіш машинасын құрды.Бірінші электронды машиналар 1946 жылы Пенсильван университетінде ENIAC деп аталды, 1949 жылы EDSAC машинасы құрастырылды.
ЭЕМ буындары:Бірінші буында – бірінші электрондық машиналар 1975-1980 жылдарЕкінші буынға 1981-1985 жылдан бастап, жартылай өткізгіштер, транзисторлар пайда бола бастады.Үшінші буынға –1986-1992 жылдары интегралдық негізінде құрылған ЭЕМ-дер. Қазіргі кездегі компьютерлер төртінші буынға жатады.Төртінші буынға - 1993 ж ЭЕМ –лар қолданылуда. Бесінші буындағы компьютерлер әлі шыққан жоқ. ЭЕМ-ді жасау ісі қолға алынуда.Пернетақта – компьютерге ақпарат енгізу құрылғысы. Ол әріптің және цифр пернелерінің көмегімен компьютерге кез келген ақпаратты беруге мүмкіндік жасайды. Қазіргі компьютерлердің пернетақтасында 101 немесе 105 перне болады. Кейіннен қосылған 3 перне жаңа операциялық жүйенің кейбір мүмкіндіктерін жүзеге асыру үшін қажет. Пернелер бірнеше топқа бөлінеді:
пернесі. Бұл кіші әріптерді баспа (үлкен) әріптерге және керсінше өзгертуге пайдаланылады.enter - пернесі. Егер бұл пернені бір рет басса бас үлкен әріптер енгізіледі, ал тағы бір рет бассаң кіші әріптер енгізіледі.delete -пернесі. Бұл перне меңзерді оң жағында тұрған символды өшіреді. Сонымен қоса кейбір амалдарды орындау үшін Ctrl және Alt пернелерін пайдалануға болады, онда қазақ тілінен орыс тіліне ауыстырсаң осы екі пернені басып тұрып ауыстыруға болады.Home - курсорды жолдың басына жылжытуPgUp – курсорды мәтін бойынша бір рет жоғары көтеруPgDn - курсорды мәтін бойынша бір рет төмен түсіру.Insert - мәтінді түзету режимінде екі мүмкіндіктің бірінен біріне ауысуын қамтамасыз етеді.Ctrl+Alt+Delete компьютерді өшіріп қайта қосу әрекетін орындайды.Esc – кез келген әрекетті орындамай тоқтатуды жүзеге асырады.Tab - мәтінді түзету кезінде кестенің келесі бағанасына өтуді орындайды.Тапсырмалар:
Оқушыларға өткен тақырыптан фронтальдық сұрақ: (Сөзжұмбақ шешу)1..............- ақпаратты енгізуге арналған құрылғысы.2.Кіші әріптерді баспа (үлкен) әріптерге және керсінше өзгертуге............. пернесі пайдаланылады.3............... енгізу пернесі.4............... пернесі алдыңғы символды өшіру үшін қолданылады.5............... кез келген әрекетті орындамай тоқтатуды жүзеге асырады.6...............- курсорды жолдың басына жылжытуV. Жұмбақтар әлемі1. Бір сарайда тұрады екен,Бес атаның балаларыҚыдырмашы біреу,Бір күн бар да, бір күн жоқСоны есепке алсақ,Ұзын сан жүз бір (Пернелік)2.Ұзын тұра жалқаубек,Тұрмай ылғи жатадыҚозғала қалса артынанЕшбір белгі қалмайды (бос орын)4.Пернетақта ауылында тұратын,Пернелік деген атаныңБар екен 12 ағайындыНемерелі алғашқыЕсімдері де өздерінің бір қызықТек қана F(эф) әрпімен басталады. (функционалдық пернелер)Бір бетшені аштым да,Мәтін жаза бастадымБірақ тілін шет елдіңАудара алмай тастадымТілді қалай өзгертемКөмектесші,достарым!( Shift + Alt )Міне,тағы қиналып-ақ тұрмын мен,Тақырыпты жаза алмай пернеменБарлығы да кіші әріп қайтемін?(Caps Lock )Көмек берші,енді нені басам мен?Іздеп-іздеп пернеден таба алмадымАқыры есімімді жаза алмадымДостарым,айтыңдаршы бас әріптіПерненің қай жерінен таба аламын?
(Shift + Т )Жаңа жолға түсіп алып енді мен,Жаңа бір сөз жазғым келіп тұр ендіБірақ бәрін ұмытыппын, достарым,Көмек берші, әрі қарай не істеймін?(Enter )Бірігіп кетті екі сөз,Не істерімді білмедімҚане, қайсысың маған тез,Ажыратып бересің?(Пробел)Сабақты қортындылау:1. бірінші электронды-есептеуіш машина қалай аталған? Ол қай жылы жасалды?2. Марк-1 машинасы қандай элементтерде жатады?3. Бұрынғы Кеңестер Одағында бірінші ЭЕМ қай жылдары жасалды? Оны кім жасады?4. ЭЕМ буындарын атаңдар. Олардың бір-біірнен йырмашылығы неде?5. Қазіргі дербес компьютерлер қай буынға жатады?
VII.Сабақтың барысы:а) ұйымдастыруОқушыларды түгендеу, сыныптың дайындығын тексеру.ә) үй тапсырмасын сұрау1. Слайд дегеніміз не?2. Power Point-тың негізгі мүмкіндіктері?3. Power Point менюі неден тұрады?4. Мультимедиалық программалардағы презентация дегеніміз не?5. Презентация жасауға арналған қандай ұсыныстар бар?б) жаңа сабақв) бекітуг) үйге тапсырмад) қорытындыЖаңа сабақты баяндау
Презентация жасау үшін мына әрекеттерді орындау керек:
ЭЕМ буындары:Бірінші буында – бірінші электрондық машиналар 1975-1980 жылдарЕкінші буынға 1981-1985 жылдан бастап, жартылай өткізгіштер, транзисторлар пайда бола бастады.Үшінші буынға –1986-1992 жылдары интегралдық негізінде құрылған ЭЕМ-дер. Қазіргі кездегі компьютерлер төртінші буынға жатады.Төртінші буынға - 1993 ж ЭЕМ –лар қолданылуда. Бесінші буындағы компьютерлер әлі шыққан жоқ. ЭЕМ-ді жасау ісі қолға алынуда.Пернетақта – компьютерге ақпарат енгізу құрылғысы. Ол әріптің және цифр пернелерінің көмегімен компьютерге кез келген ақпаратты беруге мүмкіндік жасайды. Қазіргі компьютерлердің пернетақтасында 101 немесе 105 перне болады. Кейіннен қосылған 3 перне жаңа операциялық жүйенің кейбір мүмкіндіктерін жүзеге асыру үшін қажет. Пернелер бірнеше топқа бөлінеді:
-
Сиволдық пернелер, олар пернетақтаның ортасында орналасқан. Ол пернетақтаның негізіг бөлігі болып табылады. Бұл пернелердің көмегімен кез келген алфавитті - цифрлық ақпаратты енгізуге болады. Пернетақтаның бұл бөлігі латын, орыс, қазақ әріптері, цифрлар, тыныс белгілері және басқа да символдары бар пернелерден тұрады.
2. Функционалдық пернелер, бұлар символдық пернелердің үстіндегі жолда орналасқан. Олар латынның F (F1, F2,…., F12) әрпімен белгіленген. Функционал пернелер компьютердің күрделі операцияларын тез орындау үшін қолданылады.
3. Нұсқаушы немесе меңзерді экранда басқару пернелері. Меңзер дегеніміз экранда (сызықша түрінде) жыпылықтап тұратын символ. Ол символдық пернені басқанда, символ пайда болатын орынды көрсетеді. Бұл пернелер символдық пернелердің төменгі оң жағында орналасқан, олардың үстіне бағдаршалар салынған. Олар меңзерді экранда жылжытуға арналған;
пернесі. Бұл кіші әріптерді баспа (үлкен) әріптерге және керсінше өзгертуге пайдаланылады.enter - пернесі. Егер бұл пернені бір рет басса бас үлкен әріптер енгізіледі, ал тағы бір рет бассаң кіші әріптер енгізіледі.delete -пернесі. Бұл перне меңзерді оң жағында тұрған символды өшіреді. Сонымен қоса кейбір амалдарды орындау үшін Ctrl және Alt пернелерін пайдалануға болады, онда қазақ тілінен орыс тіліне ауыстырсаң осы екі пернені басып тұрып ауыстыруға болады.Home - курсорды жолдың басына жылжытуPgUp – курсорды мәтін бойынша бір рет жоғары көтеруPgDn - курсорды мәтін бойынша бір рет төмен түсіру.Insert - мәтінді түзету режимінде екі мүмкіндіктің бірінен біріне ауысуын қамтамасыз етеді.Ctrl+Alt+Delete компьютерді өшіріп қайта қосу әрекетін орындайды.Esc – кез келген әрекетті орындамай тоқтатуды жүзеге асырады.Tab - мәтінді түзету кезінде кестенің келесі бағанасына өтуді орындайды.Тапсырмалар:
Оқушыларға өткен тақырыптан фронтальдық сұрақ: (Сөзжұмбақ шешу)1..............- ақпаратты енгізуге арналған құрылғысы.2.Кіші әріптерді баспа (үлкен) әріптерге және керсінше өзгертуге............. пернесі пайдаланылады.3............... енгізу пернесі.4............... пернесі алдыңғы символды өшіру үшін қолданылады.5............... кез келген әрекетті орындамай тоқтатуды жүзеге асырады.6...............- курсорды жолдың басына жылжытуV. Жұмбақтар әлемі1. Бір сарайда тұрады екен,Бес атаның балаларыҚыдырмашы біреу,Бір күн бар да, бір күн жоқСоны есепке алсақ,Ұзын сан жүз бір (Пернелік)2.Ұзын тұра жалқаубек,Тұрмай ылғи жатадыҚозғала қалса артынанЕшбір белгі қалмайды (бос орын)4.Пернетақта ауылында тұратын,Пернелік деген атаныңБар екен 12 ағайындыНемерелі алғашқыЕсімдері де өздерінің бір қызықТек қана F(эф) әрпімен басталады. (функционалдық пернелер)Бір бетшені аштым да,Мәтін жаза бастадымБірақ тілін шет елдіңАудара алмай тастадымТілді қалай өзгертемКөмектесші,достарым!( Shift + Alt )Міне,тағы қиналып-ақ тұрмын мен,Тақырыпты жаза алмай пернеменБарлығы да кіші әріп қайтемін?(Caps Lock )Көмек берші,енді нені басам мен?Іздеп-іздеп пернеден таба алмадымАқыры есімімді жаза алмадымДостарым,айтыңдаршы бас әріптіПерненің қай жерінен таба аламын?
(Shift + Т )Жаңа жолға түсіп алып енді мен,Жаңа бір сөз жазғым келіп тұр ендіБірақ бәрін ұмытыппын, достарым,Көмек берші, әрі қарай не істеймін?(Enter )Бірігіп кетті екі сөз,Не істерімді білмедімҚане, қайсысың маған тез,Ажыратып бересің?(Пробел)Сабақты қортындылау:1. бірінші электронды-есептеуіш машина қалай аталған? Ол қай жылы жасалды?2. Марк-1 машинасы қандай элементтерде жатады?3. Бұрынғы Кеңестер Одағында бірінші ЭЕМ қай жылдары жасалды? Оны кім жасады?4. ЭЕМ буындарын атаңдар. Олардың бір-біірнен йырмашылығы неде?5. Қазіргі дербес компьютерлер қай буынға жатады?
-
Компьютердің негізгі құрылғыларын ата?
2. Енгізу құрылғыларын атаңыз?
3. Шығару құрылғыларын атаңыз?
4. Пернетақтаның негізгі бөліктерін атаңыз?
5. Тышқанның түрлері қандай?
6. Жүйелік блок қандай қызмет атқарады?
7. Жүйелік қораптың алдында нелер орналасқан?
8. Жүйелік қораптың артында нелер орналасқан?
9. Компьютердің миы деп нені айтады?
Үйге тапсырма: Есептеуіш техникасының даму тарихы.
VII.Сабақтың барысы:а) ұйымдастыруОқушыларды түгендеу, сыныптың дайындығын тексеру.ә) үй тапсырмасын сұрау1. Слайд дегеніміз не?2. Power Point-тың негізгі мүмкіндіктері?3. Power Point менюі неден тұрады?4. Мультимедиалық программалардағы презентация дегеніміз не?5. Презентация жасауға арналған қандай ұсыныстар бар?б) жаңа сабақв) бекітуг) үйге тапсырмад) қорытындыЖаңа сабақты баяндау
Презентация жасау үшін мына әрекеттерді орындау керек:
-
Power Point-ті іске қосу. Егер ол жұмыс істеп тұрса, Файл-Создать командасын таңдау. -
Презентации қосымшасында бетінде оның тақырыбына ең сәйкес презентация шаблонын таңдау. -
Слайдтар тәртібіне өтіп, слайд тақырыбында барды ерекшелеп, өз тақырыбыңды теру. -
Әр слайдта үлгі мәтіннің орнына қажетті мәтінді теру. Келесі немесе алдыңғы слайдқа өту үшін слайдтар бойынша жылжу батырмаларын пайдалану. -
Жазбалар тәртібіне өтіп, ағымдағы слайдқа түсінік беру. -
Құрылым тәртібіне өтіп, презентация жоспарын қарап шығу. -
Слайдтарды сұрыптау тәртібіне өтіп, слайдтардың орналасу ретін өзгерту. -
Презентацияны экранда қалай көрінетінін көру үшін Power Point терезесінің астындағы қарау батырмасын шерту. Слайдты қолмен алмастыру үшін үстінен шерту немесе Вид-Показ слайдов командасын орындау. -
Дайын презентацияны кқрсетуді аяқтау. -
Презентацияны сақтау - Файл-Сохранить командасын орындап, презентацияға ат меншіктеу, содан кейін Сохранить батырмасын басу (презентация файлы .ppt кеңейтілуін алады).