Файл: Эхо бірретболса да аныестілетінорынды табу оайемес.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 12.12.2023
Просмотров: 188
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
1-нұсқа.Эхо.1.Американдық юморист Марк Твеннің әңгімелерінің арасында өзіне коллекция жасау идеясы болған коллекционердің келеңсіз оқиғалары туралы күлкілі ойдан шығарған әңгімелері бар... сіз қалай ойлайсыз? Эхо! Оғаш қылықты адамкеремет жаңғырықтары қайталанатын немесе ерекшеленіп орындалатын жаңғырықтары бар барлық жер учаскелерін шаршамай сатып алды.«Ең алғаш, ол Джорджия штатында төрт рет, содан кейін Мэрилендте алты рет, содан кейін Мэн штатында 13 рет қайталанған эхо сатып алды. Келесі сатып алу Канзастағы 9 есе жаңғырық, содан кейін Теннессиде 12 есе жаңғырық болды».Бұл, әрине, әзіл; дегенмен, керемет көптеген жаңғырықтар жер шарының әртүрлі, негізінен таулы аймақтарында бар және кейбіреулері бұрыннан дүниежүзілік даңққа ие болды.Міне, кейбір әйгілі жаңғырықтар. Англиядағы Вудсток сарайында жаңғырық 17 буынды анық қайталайды. Халберштадт жанындағы Деренбург сарайының қирандылары 27 буынды жаңғырық берді, бірақ ол бір қабырға жарылғаннан бері үнсіз қалды.Чехословакияның Адерсбах маңында шеңбер түрінде таралған жартастар 7 буынды үш рет қайталайды. Милан маңындағы бір (қазір істен шыққан) сарайда өте көп жаңғырық байқалды: шаруашылық ғимаратының терезесінен атылған оқ 40-50 рет, ал қатты сөз 30 рет қайталанды.Эхо бірретболса да анықестілетінорынды табу оңайемес.1. ДыбыстыңжаңғырықтудыратынқасиетіA) СынуB) ЖұтылуC) КүшеюD) ШағылуE) Әлсіреу.2. ЕңжақсыжаңғырыққасебепболуымүмкінA) Ер адам дауысыВ) Алақан шапалақтауC) ОрмандағыаңныңырылдауыD) Әйеладам дауысыE) Балалардыңдауысы3. Льюис Никсон 1906 жылыайсбергтердіңорнынанықтауүшінбірінші Сонар типті эхо зондтыойлаптапты. Сонар жібергендыбыстық сигнал 3 секундтанкейінқайтарылды. Егердыбыстыңсудағыжылдамдығы 1600 м/с теңқабылданса, онда айсберг кемеденқандай қашықтықтаорналасқан?А) 1200 мВ) 900 мС) 2400 мD) 600 мЕ) 3200 м.4.Сізтаудыңетегіндетұрсызделік, дыбыстыкөрсететінкедергісізден биікте (1-сурет), әйтпесекедергідеңгейінденемесеодансәлжоғарыболса (2-cурет) .СызбалардыталдаңызжәнедыбыстолқыныныңқабырғаданшағылуыныңнәтижесіқандайболатынынқорытындылаңызCурет.1 Сурет.2А) 1 – жалғызжаңғырық, 2 – шашыраңқы;C) 1 және 2 – қосжаңғырық;
C) 1 – шашыраңқы, 2 – қосжаңғырық;D) 1 – шашыраңқы, 2 – жалғызжаңғырық;E) 1 және 2 – үштікжаңғырықҚысым.Физика сабағындабалалар «Қысым» тақырыбыноқыды.МектептенқайтыпкележатқандаоларАрманныңқарлыжолдаАянғақарағандатереңірекізқалдырып бара жатқанынбайқады. Мектептегімедициналықтексерудеұлдардыңсалмағыбірдейекені анықталды.1. Қысымды анықтау формуласын тап: А) ;В) ;C) ;D) ;E) 2. Арманныңқарғатүсіретінқысымынанықтаңыз, егероныңмассасы 40 кг жәнетіреуауданы160 см2болса.А) 6,4 Па В) 160 ПаС) 6400 Па D) 25000 ПаЕ) 50000 Па.3. Сабақтабалаларүстелгеағашбілеушенің түсіретінқысымынтәжірибежүзіндеанықтады. Ол 500 Па болыпшықты. Штанганыңжиегініңұзындығы 4 см, ені 3 см болса, ағаш білеушенің салмағынанықтаңыз.А) 0,0072 Н В) 0,3 НС) 0,6 Н D) 42 НЕ) 6000 Н.4. Білеуше үстелгеалдыменжалпақ, соданкейінқырымен орналастырылды (суреттіқараңыз). Білеушенің үстелге түсіретін қысымын(p1 және p2) жәнеқысымкүшін(F1 және F2) салыстырыңыз.А) B) C) D) E) 2-нұсқа.Поезд қозғалысын бақылауДиспетчерлік бақылау аппаратының көмегімен станция кезекшілері белгі беруші құралдардың бүлінгендігі жайлы ақпарат алады. Станция кезекшілері графиктен поезд координатасының уақыттан тәуелділігін сипаттайтын шамаларды оқи алады. Суретте екі поездың координаттарының уақытқа тәуелділігі көрсетілген.1.Бірінші поездың қозғалысыA) бірқалыпсызB) бірқалыптыC) бірқалыпты үдемеліD) бірқалыпты кемімелі
E) айналмалы2.Екінші поездың қозғалысыA) бірқалыпсызB) бірқалыптыC) бірқалыпты үдемеліD) бірқалыпты кемімеліE) тыныштықта3.Бірінші поездың екінші поезбен салыстырғандағы қозғалысыA) бірқалыптыB) бірқалыпсызC) тыныштықтаD) бірқалыпты кемімеліE) бірқалыпты үдемелі4.Екінші поезбен салыстырғанда бірінші поездың жылдамдығыA) 0 м/сB) 5 м/сC) 10 м/сD) 15 м/сE) 20 м/сКалашников автоматыКалашников автоматын әлемнің 50 мемлекетінің әскері қолданады.Оқ Калашников автоматының оқпанында 616 км/с2 үдеумен қозғалады. Оқпанның ұзындығы 41,5 см, оқтың массасы 7,9 г,ал автоматтың массасы 3,8 кг.1.Оқпан ішіндегі оқтың қозғалу уақыты A) 0,8 мсB) 1 мсC) 1,2 мсD) 1,4 мсE) 1,6 мс2.Оқ атылған кезде мылтықтың жылдамдығы A) 0,5 м/сB) 2 м/сC) 1 м/сD) 1,5 м/сE) 2,5 м/с3.Оқтың оқпаннан ұшып шығу жылдамдығы A) 615 м/сB) 655 м/сC) 685 м/сD) 715 м/сE) 735 м/с4.Оқ ұшып шыққан мезетте мылтықтың алатын кинетикалық энергиясыA) 2,84 ДжB) 3,62 ДжC) 3,83 ДжD)4,28 ДжE) 8,56 ДжНұсқау: «Сізге берілген бес жауап нұсқасынан бір дұрыс жауапты таңдауға арналған 4 тестік сұрақтан тұратын екі мәнмәтіндік тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағындағы сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет». 3-нұсқа.Жеңіл атлетикаЖеңіл атлетика – әртүрлі аралықтарға жүгіру, спорттық жаяу жүру, көптүрлі жарыс, кросс және жарыстардың техникалық түрлерін (ұзындыққа, биіктікке секірулер; ядроны, дискіні, найзаны, зіл шарды лақтыру) біріктіретін олимпиадалық спорт түрі.Жеңіл атлетиканың көптеген түрлерінен жарыстар стадионда өткізіледі. Ашық стадион радиусы 40 м-дей екі дөңгеленуі (вираж) бар 400 метрлік сопақ жолдан және техникалық пәндерге арналған секторлардан тұрады. Төмендегі кестеде кейбір жүгіру пәндерінен әлемдік рекордтар көрсетілген:
1. 5000 м жүгіруде рекорд жасаған Кенениса Бекеленің стадион дөңгелегін жүгіріп өту уақытыA) ≈ 48 сB) ≈ 54 сC) ≈ 61 сD) ≈ 65 сE) ≈ 72 с2.Ғаламшардың ең мықты спринтерлері үдемелі қозғала отырып, бастапқы 50 м-де жылдамдықтарын 10 м/с-ке жеткізеді. Осы жағдайдағы үдеудің орташа шамасы A) 0,25 м/с2B) 0,5 м/с2C) 1 м/с2D) 2 м/с2E) 4 м/с23.Егер ақбөкеннің жылдамдығы 55 км/сағ болса, онда жеңіл атлетші Уссейн Болт екеуінің арасындағы жарыста A) Уссейн Болт жеңіске жетеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 м/с артықB) Уссейн Болт жеңіске жетеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 км/сағ артықC) ешкім жеңіске жетпейді, себебі жылдамдықтары жуықтап тең боладыD) ақбөкен жеңеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 м/с артықE) ақбөкен жеңеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 км/сағ артық4.Стадионның жүгіру жолыңдағы бұрылысты (виражды) 200 м тұрақты жыламдықпен өткенде рекорд жасаған Уссейн Болттың центрге тартқыш үдеуіA) ≈ 0,8 м/с2B) ≈ 1,4 м/с2C) ≈ 2,7 м/с2D) ≈ 3,2 м/с2E)≈ 5,1 м/с2Жердің Күнді айнала қозғалысыБір кездері Париж газеттерінде қызықты хабарлама берілді. Бұл хабарламада саяхатқа барудың арзан және шаршамайтындай тәсілін ұсынатындығы туралы айтылған. Сол үшін 25 сантим ақша алатыны жазылған. Кейбір сенгіш адамдар ақшаларын жіберіп үлгереді. Ақшасын жіберген адамдарға мынандай мазмұндағы хат келген болатын: «Сіз өзіңіздің кереуетіңізде жата беруіңізге болады және Жердің айналатындығын есіңізден шығармаңыз. Сіз әрбір тәулік сайынПарижге параллель 25 000 км жүріп өтесіз. Ал егер Сізге әдемі көріністер ұнайтын болса, терезе шымылдығын ашып, түнгі жұлдызды аспанды тамашалаңыз».Алаяқтылығы үшін сотқа тартылған кінәлі адам, сот үкімін тыңдап, айыппұл төлегеннен кейін орнынан тұрып, Галилейдің танымал сөзін салтанатты түрде қайталады: «Бәрібір ол айналады!» Негізінде айыпталушының айтқаны дұрыс, өйткені Жер шарының әрбір тұрғыны тек қана саяхат жасап қоймайды, сонымен қатар Күнді айнала Жермен бірге үлкен жылдамдықпен қозғалады. Жер өз орбитасының бойымен әр секунд сайын 30 км жол жүреді.(Жерден Күнге дейінгі қашықтық шамамен 150 млн.км; 1 ай ≈ 30 тәулік )1.Париж тұрғындарының Күнді айнала «саяхаттауы» кезіндегі орын ауыстыруы 300 млн.км-ге тең болатын уақыт
A) 2 айB) 4 айC) 3 айD) 5 айE) 6 ай2.Жер Күнді айнала қозғалып 2 рад бұрыш сызатын уақытта Париж тұрғындарының жүріп өтетін жолы A) 300 млн.кмB) 150 млн.кмC) 30 млн.кмD) 450 млн.кмE) 60 млн.км3.1 ай ≈ 30 тәулік деп алған жағдайда Париж тұрғындарының Күнді айнала 3,5·1011 м жолды жүріп өту уақытыA) 4 айB) 2,5 айC) 3 айD) 3,5 айE) 4,5 ай4.Париж тұрғындарының Күнді айнала «саяхаттауы» кезіндегі орын ауыстыруы 300 млн.км –ге тең болатын уақытта Жердің орбитасы бойынша сызатын (жасайтын) бұрышы A) π радB) 0,5π радC) 1,5π радD) 0,3π радE) 2π радЖауаптар коды:
C) 1 – шашыраңқы, 2 – қосжаңғырық;D) 1 – шашыраңқы, 2 – жалғызжаңғырық;E) 1 және 2 – үштікжаңғырықҚысым.Физика сабағындабалалар «Қысым» тақырыбыноқыды.МектептенқайтыпкележатқандаоларАрманныңқарлыжолдаАянғақарағандатереңірекізқалдырып бара жатқанынбайқады. Мектептегімедициналықтексерудеұлдардыңсалмағыбірдейекені анықталды.1. Қысымды анықтау формуласын тап: А) ;В) ;C) ;D) ;E) 2. Арманныңқарғатүсіретінқысымынанықтаңыз, егероныңмассасы 40 кг жәнетіреуауданы160 см2болса.А) 6,4 Па В) 160 ПаС) 6400 Па D) 25000 ПаЕ) 50000 Па.3. Сабақтабалаларүстелгеағашбілеушенің түсіретінқысымынтәжірибежүзіндеанықтады. Ол 500 Па болыпшықты. Штанганыңжиегініңұзындығы 4 см, ені 3 см болса, ағаш білеушенің салмағынанықтаңыз.А) 0,0072 Н В) 0,3 НС) 0,6 Н D) 42 НЕ) 6000 Н.4. Білеуше үстелгеалдыменжалпақ, соданкейінқырымен орналастырылды (суреттіқараңыз). Білеушенің үстелге түсіретін қысымын(p1 және p2) жәнеқысымкүшін(F1 және F2) салыстырыңыз.А) B) C) D) E) 2-нұсқа.Поезд қозғалысын бақылауДиспетчерлік бақылау аппаратының көмегімен станция кезекшілері белгі беруші құралдардың бүлінгендігі жайлы ақпарат алады. Станция кезекшілері графиктен поезд координатасының уақыттан тәуелділігін сипаттайтын шамаларды оқи алады. Суретте екі поездың координаттарының уақытқа тәуелділігі көрсетілген.1.Бірінші поездың қозғалысыA) бірқалыпсызB) бірқалыптыC) бірқалыпты үдемеліD) бірқалыпты кемімелі
E) айналмалы2.Екінші поездың қозғалысыA) бірқалыпсызB) бірқалыптыC) бірқалыпты үдемеліD) бірқалыпты кемімеліE) тыныштықта3.Бірінші поездың екінші поезбен салыстырғандағы қозғалысыA) бірқалыптыB) бірқалыпсызC) тыныштықтаD) бірқалыпты кемімеліE) бірқалыпты үдемелі4.Екінші поезбен салыстырғанда бірінші поездың жылдамдығыA) 0 м/сB) 5 м/сC) 10 м/сD) 15 м/сE) 20 м/сКалашников автоматыКалашников автоматын әлемнің 50 мемлекетінің әскері қолданады.Оқ Калашников автоматының оқпанында 616 км/с2 үдеумен қозғалады. Оқпанның ұзындығы 41,5 см, оқтың массасы 7,9 г,ал автоматтың массасы 3,8 кг.1.Оқпан ішіндегі оқтың қозғалу уақыты A) 0,8 мсB) 1 мсC) 1,2 мсD) 1,4 мсE) 1,6 мс2.Оқ атылған кезде мылтықтың жылдамдығы A) 0,5 м/сB) 2 м/сC) 1 м/сD) 1,5 м/сE) 2,5 м/с3.Оқтың оқпаннан ұшып шығу жылдамдығы A) 615 м/сB) 655 м/сC) 685 м/сD) 715 м/сE) 735 м/с4.Оқ ұшып шыққан мезетте мылтықтың алатын кинетикалық энергиясыA) 2,84 ДжB) 3,62 ДжC) 3,83 ДжD)4,28 ДжE) 8,56 ДжНұсқау: «Сізге берілген бес жауап нұсқасынан бір дұрыс жауапты таңдауға арналған 4 тестік сұрақтан тұратын екі мәнмәтіндік тапсырмалар беріледі. Таңдаған жауапты жауап парағындағы сәйкес орынға, дөңгелекшені толық бояу арқылы белгілеу қажет». 3-нұсқа.Жеңіл атлетикаЖеңіл атлетика – әртүрлі аралықтарға жүгіру, спорттық жаяу жүру, көптүрлі жарыс, кросс және жарыстардың техникалық түрлерін (ұзындыққа, биіктікке секірулер; ядроны, дискіні, найзаны, зіл шарды лақтыру) біріктіретін олимпиадалық спорт түрі.Жеңіл атлетиканың көптеген түрлерінен жарыстар стадионда өткізіледі. Ашық стадион радиусы 40 м-дей екі дөңгеленуі (вираж) бар 400 метрлік сопақ жолдан және техникалық пәндерге арналған секторлардан тұрады. Төмендегі кестеде кейбір жүгіру пәндерінен әлемдік рекордтар көрсетілген:
| Пән | Рекорд | Спортшы | Мемлекет |
| 100 м | 9,58 с | Усэйн Болт | Ямайка |
| 200 м | 19,19 с | Усэйн Болт | Ямайка |
| 400 м | 43,03 с | Вайдеван Никерк | ЮАР |
| 800 м | 1 мин., 40 ,91 с | Дэвид Рудиша | Кения |
| 1 500 м | 3 мин., 26,00 с | Хишам Эль-Герруж | Марокко |
| 3 000 м | 7 мин., 20,67 с | Даниэль Комен | Кения |
| 5 000 м | 12 мин., 37,35 с | КененисаБекеле | Эфиопия |
| 10 000 м | 26 мин.17,53 с | КененисаБекеле | Эфиопия |
| Жартылай марафон 21,1 км | 58 мин.01 с | Джеффри Камворор | Кения |
| Марафон 42,195 км | 2 ч., 01 мин., 39 с | ЭлиудКипчоге | Кения |
1. 5000 м жүгіруде рекорд жасаған Кенениса Бекеленің стадион дөңгелегін жүгіріп өту уақытыA) ≈ 48 сB) ≈ 54 сC) ≈ 61 сD) ≈ 65 сE) ≈ 72 с2.Ғаламшардың ең мықты спринтерлері үдемелі қозғала отырып, бастапқы 50 м-де жылдамдықтарын 10 м/с-ке жеткізеді. Осы жағдайдағы үдеудің орташа шамасы A) 0,25 м/с2B) 0,5 м/с2C) 1 м/с2D) 2 м/с2E) 4 м/с23.Егер ақбөкеннің жылдамдығы 55 км/сағ болса, онда жеңіл атлетші Уссейн Болт екеуінің арасындағы жарыста A) Уссейн Болт жеңіске жетеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 м/с артықB) Уссейн Болт жеңіске жетеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 км/сағ артықC) ешкім жеңіске жетпейді, себебі жылдамдықтары жуықтап тең боладыD) ақбөкен жеңеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 м/с артықE) ақбөкен жеңеді, себебі оның жылдамдығы жуықтап 5 км/сағ артық4.Стадионның жүгіру жолыңдағы бұрылысты (виражды) 200 м тұрақты жыламдықпен өткенде рекорд жасаған Уссейн Болттың центрге тартқыш үдеуіA) ≈ 0,8 м/с2B) ≈ 1,4 м/с2C) ≈ 2,7 м/с2D) ≈ 3,2 м/с2E)≈ 5,1 м/с2Жердің Күнді айнала қозғалысыБір кездері Париж газеттерінде қызықты хабарлама берілді. Бұл хабарламада саяхатқа барудың арзан және шаршамайтындай тәсілін ұсынатындығы туралы айтылған. Сол үшін 25 сантим ақша алатыны жазылған. Кейбір сенгіш адамдар ақшаларын жіберіп үлгереді. Ақшасын жіберген адамдарға мынандай мазмұндағы хат келген болатын: «Сіз өзіңіздің кереуетіңізде жата беруіңізге болады және Жердің айналатындығын есіңізден шығармаңыз. Сіз әрбір тәулік сайынПарижге параллель 25 000 км жүріп өтесіз. Ал егер Сізге әдемі көріністер ұнайтын болса, терезе шымылдығын ашып, түнгі жұлдызды аспанды тамашалаңыз».Алаяқтылығы үшін сотқа тартылған кінәлі адам, сот үкімін тыңдап, айыппұл төлегеннен кейін орнынан тұрып, Галилейдің танымал сөзін салтанатты түрде қайталады: «Бәрібір ол айналады!» Негізінде айыпталушының айтқаны дұрыс, өйткені Жер шарының әрбір тұрғыны тек қана саяхат жасап қоймайды, сонымен қатар Күнді айнала Жермен бірге үлкен жылдамдықпен қозғалады. Жер өз орбитасының бойымен әр секунд сайын 30 км жол жүреді.(Жерден Күнге дейінгі қашықтық шамамен 150 млн.км; 1 ай ≈ 30 тәулік )1.Париж тұрғындарының Күнді айнала «саяхаттауы» кезіндегі орын ауыстыруы 300 млн.км-ге тең болатын уақыт
A) 2 айB) 4 айC) 3 айD) 5 айE) 6 ай2.Жер Күнді айнала қозғалып 2 рад бұрыш сызатын уақытта Париж тұрғындарының жүріп өтетін жолы A) 300 млн.кмB) 150 млн.кмC) 30 млн.кмD) 450 млн.кмE) 60 млн.км3.1 ай ≈ 30 тәулік деп алған жағдайда Париж тұрғындарының Күнді айнала 3,5·1011 м жолды жүріп өту уақытыA) 4 айB) 2,5 айC) 3 айD) 3,5 айE) 4,5 ай4.Париж тұрғындарының Күнді айнала «саяхаттауы» кезіндегі орын ауыстыруы 300 млн.км –ге тең болатын уақытта Жердің орбитасы бойынша сызатын (жасайтын) бұрышы A) π радB) 0,5π радC) 1,5π радD) 0,3π радE) 2π радЖауаптар коды:
| 1-нұсқа | 2-нусқа | 3-нұсқа |
| Эхо 1. D 2. B 3. C 4. C Қысым 1. С 2. D 3. C 4. B | Поезд қозғалысын бақылау 1. B 2. B 3. C 4. A Калашников автоматы 1. С 2. D 3. D 4. D | Жеңіл атлетика 1. C 2. C 3. D 4. C Жердің Күнді айнала қозғалысы 1. E 2. A 3. E 4. A |