Азаматтардың құқықтары мен бостандықтары2. АЗАМАТ деген кім?Келесі адамдар: (Қазақстан Республикасының азаматтығытуралы Заңның 3-бабы)• 1991 жылғы 20 желтоқсанға дейін Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын;• Қазақстан Республикасының аумағында туған және шет мемлекеттің азаматтығындатұрмайтын;• Заңға сәйкес Қазақстан Республикасының азаматтығын алған адамдар ҚазақстанРеспубликасының азаматтары болып табылады.• Қазақстан Республикасы азаматының басқа мемлекеттiң азаматтығында болуытанылмайды.• Қазақстан Республикасы жаппай қуғын-сүргін, күштеп ұжымдастыру кезеңдерінде,адамгершілікке жат өзге де саяси шаралар салдарынан Республика территориясынанкетуге мәжбүр болған адамдар мен олардың ұрпақтарының өз территориясынақайтып оралуы үшін, сондай-ақ басқа мемлекеттер территориясында тұратынқазақтар үшін жағдай жасайды.3.Жеке тұлғаның құқықтық жағдайының негіздеріконституциядабекітілгенқұқықтарменбостандықтарды, міндеттерді қамтиды.Конституциялық құқықтар мен бостандықтарзаңды болуы үшін мына шарттарды сақтау қажет депесептелінеді: оларды бекітетін Конституцияныңхалықпен не оның өкілді органымен демократиялықжолмен әрі заңи бекітілген тәртіпте қабылданылуы,конституциялық құқықтар мен бостандықтардыңжәне міндеттердің өзгеруі тиісті заң актілерініңнегізінде ғана жүзеге асуы.4.• Конституциялық құқықтар мен бостандықтардың өзгеқұқықтар мен бостандықтардан ерекшеліктері:• 1. конституциялық құқықтар мен бостандықтар мемлекеттің негізгізаңы – Конституцияда бекітілген.• 2. конституциялық құқықтар мен бостандықтар адам үшін, қоғамүшін неғұрлым маңызды болып табылады.• 3. конституциялық құқықтар мен бостандықтар адамға әдеттетумысынан тән болып табылады және одан ажырамайды;• 4. кейбір өзгеше жағдайларды қоспағанда конституциялық құқықтармен бостандықтар әрбір адамға, азаматқа тән.• 5. конституциялық құқықтар мен бостандықтар жалпы құқықтар менбостандықтардың ядросы, негізі болып табылады.5. Конституциялық құқықтар мен бостандықтардың түрлері. Конституциялық құқықтар мен бостандықтарды жинақтап 3 түрге бөлеміз:• А) жеке құқықтар мен бостандықтар;

---

• Б) саяси құқықтар мен бостандықтар;• В) әлеуметтік-экономикалық құқықтар менбостандықтар.6. А) жеке құқықтар мен бостандықтарОларды кейде азаматтық құқықтар мен бостандықтар деп театайды. Жеке құқықтар мен бостандықтар әркімнің құқығыболып табылады және адамның мемлекеттің азаматтығынатәндігімен байланысты емес, одан туындамайды; адамғатумысынан тән болады және одан бөлінбейді; адамның жекеөміріне, бас бостандығына, ар-ожданына байланысты өзге детабиғи құқықтарын қорғау үшін қажетті құқықтар менбостандықтарды қамтиды.7. Б) саяси құқықтар мен бостандықтарОлар мемлекеттің азаматтығындаболуға байланысты және белгілі біржасқа(18)толғандатуындайды,азаматтардыңмемлекеттіңсаясиөміріне қатысуын байқатады8. В) әлеуметтік-экономикалық құқықтар мен бостандықтарАдамның әлеуметтік, экономикалық,мәдени қажеттіктерінқанағаттандыруға байланыстықұқықтар мен бостандықтар.9.Адамменазаматтыңқұқықтарыменбостандықтарының кепілдіктері – бұл конституциялыққұқықтар мен бостандықтарды шынайы жүзеге асыруғаарналған, оларды түрлі қол сұғушылықтардан қорғауғабағытталған амалдар. Олардың келесідей негізгі түрлерінкөрсетуге болады:• 1. әлеуметтік-экономикалық кепілдіктер;• 2. саяси кепілдіктер;• 3. заңи кепілдіктер.10.1. Әлеуметтік-экономикалық кепілдіктер.Бұл кепілдіктер адамдардың құқықтар менбостандықтарды еркін пайдалануын қамтамасызететін тиісті орта мен материалдық негіздіңболуын анықтайды – мысалы, әлеуметтіктұрақтылық, дамыған экономика, өндірістіккүштердің болуы, қоғамның барлық әлеуметтікқажеттіктеріне қызмет көрсетуге мүмкіндікберетін мекемелер жүйесінің болуы т.б.11.2. саяси кепілдіктер – адамдардың еркін дамуы менлайықты өмір сүруін қамтамасыз ететін жағдайлардыжасауға бағытталған мемлекеттің саясаты – саяситұрақтылық, саяси құрылымдардың тұрақтылығы менолардың азаматтық келісімге қол жеткізу қабілеттігі,қоғамда тұрақсыздықты жою, азаматтардың саясимәдениетінің тиісті деңгейі, т.б.12.• 3. заңи кепілдіктер– адам және азаматтың құқықтары менбостандықтарын жүзеге асыру мен қорғауды қамтамасыз ететін барлыққұқықтық амалдар. Нақты айтсақ, әрбір құқықтың нақты кепілдіктерініңконституциялық, заңи бекітілуі; құқықтар мен бостандықтарды мемлекеттің

---

қорғау міндеті, құқықтары мен бостандықтарын азаматтардың өзінің қорғаумеханизмінің болуы (арыздану, БАҚ-на жолдану, т.б.), соттық қорғау,халықаралық қорғау, зиянды өтеу т.б. Құқықтар мен бостандықтардың заңикепілдіктері жеке адамға берілген бірқатар құқықтарда да байқалады.Мысалы, сот арқылы қорғалу құқығы, өзінің жеке салымдары мен жинағанқаражатының, жазысқан хаттарының, телефон арқылы сөйлескенсөздерінің, почта, телеграф арқылы және басқа жолдармен алысқанхабарларының құпиялылығы сақталуына құқығы, ереуіл жасау құқығынқоса алғанда, заңмен белгіленген тәсілдерді қолдана отырып, жеке жәнеұжымдық еңбек дауларын шешу құқығы, кепілді медициналық көмектіңкөлемін тегін алу құқығы... Бұл құқықтар легі адам мен азаматтыңконституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, шынайы жүзегеасыруға бағытталған.13.Адамдардың құқықтары мен бостандықтарымәселелерін реттейтін халықаралық заңнамалар:1. Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы:Декларация Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясыныңрезолюциясымен 1948 жылғы 10 желтоқсанда № 217 А (III)қабылданған (БҰҰ-ға мүше болғанда)2. Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт:Нью-Йоркте 1966 жылғы 16 желтоқсанда қабылданған (Азаматтықжәнесаясиқұқықтартуралыхалықаралықпактініратификациялау туралы Қазақстан Республикасының 2005 жылғы28 қарашадағы N 91 Заңы)14. НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!!!

---

Смотрите также файлы

• План взаимодействия с родителями воспитанников по реализации основной общеобразовательной программы доу актуальность.docx

• Программа Психология организационноуправленческой деятельности.docx

• Анализ инновационных обучающих технологий для определенной возрастной группы обучающихся.docx

• 10. Синтаксический разбор простого предложения. Правила.docx

• Практическая работа к теме 1 Ценности и их роль для человека и общества Темы занятий День Земли.docx