Файл: 1 кесте оланы бліктері, орналасуы, андандыру аймаы.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 11.01.2024
Просмотров: 321
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
11 кесте Құрсақ қолқасының тармақтары.
12 кесте Құрсақ қолқасының тақ висцералды тармақтары.
13 кесте Ішкі мықын артериясының тармақтары.
14кесте Сыртқы мықын артериясы мен сан артериясының тармақтары.
15 кесте Балтыр мен аяқ ұшының артериялары тармақтары.
| Артерияның атауы/ латыншасы | Артерияның орналасуы, мінездемесі | Артерияның тармақтары | Қандандыру аймақтары /мушелері/ |
| Париеталды тармақтары: Төменгі көкеттік артерия a.phrenicae inferiores | Көкеттің құрсақ қуысына қараған бетіне барады | Жоғарғы бүйрекүсті артериясы a.suprarenalis superior | Көкеттің құрсақ қуысына қараған беті |
| Бел артериялары a.lumbales | Төрт жұп артерия. Бел омыртқаларының тұсында құрсақ қолқасынан шығады. | | Арқа мен іштің бұлшық еттері мен терісі, жұлын. |
| Жұп висцералды тармақтары: Ортаңғы бүйрекүсті артериясы a.suprarenalis media | Бірінші бел омыртқасының тұсында қолқадан бөлініп, бүйрекүсті безіне барады. | | Бүйрекүсті безі. |
| Бүйрек артериясы a.renalis | Бүйрекүсті артериясынан төменірек, I-II-ші бел омыртқаларының тұсында қолқадан бөлінеді. Бүйрек қақпасына кіреді. | Төменгі бүйрекүсті артериясы a.suprarenalis inferior | Бүйрек, бүйрекүсті артериясы. |
| Жыныс безінің артериясы a.testicularisa.ovarica | Ерлерде бүйрек артериясынан төменірек қолқадан бөлініп, шап қаналы арқылы, шәует бауының құрамында жыныс безіне барады. Әйелдерде бұл артерия анабез ілініп тұратын байламның құрамында анабезге барады. | | Ерлер мен әйелдің жыныс бездері, жатыр түтігі, атабез қосалқысы. |
| Артерияның атауы/ латыншасы | Артерияның орналасуы, мінездемесі | Артерияның тармақтары | Қандандыру аймақтары /мушелері/ |
| Құрсақ сабауы Truncus coeliacus | XII кеуде омыртқасынаның тұсында құрсақ қолқасынан бөлінеді. Қысқа артерия, ұзындығы 1,5-2,0 см. Үш тармаққа тармақталады. | Сол асқазан артериясы а.gastrica sinistra | Асқазанның денесі мен кардиялық бөлігі. |
| Жалпы бауыр артериясы a.hepatica communis /меншікті бауыр, асқазан-он екі елі ішек, оң асқазан-шарбы артерияларына бөлінеді/ | Меншікті бауыр артериясы - бауыр, өт қапшығы, асқазан қабырғасы. Асқазан-он екі елі ішек артериясы – он екі елі ішек, ұйқы безі. Оң асқазан-шарбы артериясы – үлкен шарбы, асқазан қабырғасы. | ||
| Көкбауыр артериясы a.lienalis | Көкбауыр, асқазан, үлкен шарбы, ұйқы безі. | ||
| Жоғарғы шажырақай артериясы a.mesenterica suerior | XII кеуде-I бел омыртқалары-ның тұсында, құрсақ сабауы-нан төменірек, құрсақ қолқа-сынан бөлінеді. Ол ұйқы безінің денесімен, он екі елі ішектің төменгі бөлігінің арасынан өтеді. Жіңішке ішектің шажырақай майының арасына кіріп, оң жақтағы мықын шұңқырына жетеді. Оның бойынан тармақтар шығады. | Төменгі ұйқы безі-он екі елі ішек артериялары a. pancreaticoduodenales inferiores | Ұйқы безі мен он екі елі ішек. |
| Ащы ішек және мықын ішек артериялары a.jejunales a. ileales | Ащы ішек пен мықын ішек | ||
| Мықын жиек артериясы a.ileocolica | Соқыр ішек, құрт тәрізді өсінді, мықын ішек, жоғарылаған мықын ішек. | ||
| Оң жиектік артерия a. colica dextra | Жоғарылаған тоқ ішек | ||
| Ортаңғы жиектік артерия a. colica media | Жоғарылаған тоқ ішектің жоғарғы бөлігі, колденең тоқ ішек оң бөлігі. | ||
| Төменгі шажырақай артериясы a.mesenterica inferior | II-III-ші бел омыртқасының тұсында, жоғарғы шарықай артериясынан төменірек, құрсақ қолқасынан бөлінеді. Бөлінген соң ішастар сыртымен солға және төмен қарай бағытталады. Үш ірі тармаққа бөлінеді. | Сол жиектік артерия a.colica sinistra | Колденең тоқ ішек сол бөлігі, төмендеген тоқ ішек. |
| Сигма тәрізді артерия a.sigmoidei | Сигма тәрізді ішек | ||
| Жоғарғы тік ішек артериясы a.rectalis superior | Тік ішектің жоғарға және ортаңғы бөлігі |
13 кесте Ішкі мықын артериясының тармақтары.
| Артерияның атауы/ латыншасы | Артерияның орналасуы, мінездемесі | Артерияның тармақтары | Қандандыру аймақтары /мушелері/ |
| Висцералды тармақтары: Кіндік артериясы a.umbilicalis | Зәр шығару және жыныс мүшелеріне барады. | Шәует шығарушы өзектің артериясы | Несепағардың төменгі бөлігі, несепқуықтың жоғарғы бөлігі, шәует қуықшалары, шәует шығарушы өзек, ерлердің жыныс безінің қосалқысы. |
| Жатыр артериясы a.uterina | Әйелдің жыныс мүшелеріне барады | | Жатыр, қынап, жатыр түтігі, жыныс бездері. |
| Ортаңғы тік ішек артериясы a.rectalis media | Тік ішекке барады. Жоғарғы және төменгі тік ішек артериялары мен анастомоз құрайды. | | Тік ішек, қуық асты безі, шәует қуықшалары. |
| Ішкі жыныс артериясы a.pubenda interna | Кіші жамбас астауынан алмұртасты тесігінен шығып, әрі қарай кіші шонданай тесігі арқылы шонданай-тік ішек шұңқырына барады. | | Ұма, аталық жыныс мүшесі, клитор, зәр шығару түтігі, шатаралық бұлшық еттері, тік ішектің төменгі бөлігі. |
| Париеталды тармақтары: Мықын-бел артериясы a. iliolumbalis | Үлкен бел бұлшық етінің артымен өтеді, латералды бағытталады. | | Іштің және белдің бұлшық еттерін қандандырады. |
| Латералды сегізкөз артериялары aa.sacrales lateralis | Сегізкөзге қарай бағытталады. | | Сегізкөз, жұлын, ішпе пен арқаның төменгі бұлшық еттері, сегізкөз аумағының терісі. |
| Жоғарғы бөқсе артериясы a.glutea superior | Жамбас астуынан алмұрт үсті тесігі арқылы шығады. | | Бөқсе, сан, жамбас, шатаралықтың бұлшық еттері, жамбас буыны, боқсе аумағының терісі. |
| Төменгі бөқсе артериясы a.glutea inferior | Алмұрт асты тесігі арқылы үлкен бөқсе бұлшық етіне қарай бағытталады. | | Бөксе аумағының бұлщық еттері мен терісі, шонданай жүйкесі, жамбас буыны, жартылай жамбас пен санның бұлшық еттері. |
| Жапқыш артерия a.obturatoria | Жамбас астауының бүйір қабырғасының бойымен жапқық каналына қарай барады. Каналдан өтіп, санға қарайшығады. | | Жамбас пен санның бұлшық еттері, жамбас буыны, шонданай сүйегі, шатаралық пен сыртқы жыныс мүшелерінің терісі. |
14кесте Сыртқы мықын артериясы мен сан артериясының тармақтары.
| Артерияның атауы/ латыншасы | Артерияның орналасуы, сипаттамасы | Артерияның тармақтары | Қандандыру аймақтары /мушелері/ |
| 1.Сыртқы мықын артериясының тармақтары: Төменгі құрсақ үсті артериясы a.epigastrica inferior | Іштің алдыңғы қабырғасының ішкі бетімен іштің тік бұлшық етіне барады. | Шат артериясы Жапқыш артериясы Әйелдің жұмыр байламының артериясы | Іштің тік бұлшық еті, жапқыш бұлшық еті, әйелдің жұмыр байламы. |
| Мықын сүйегін орайтын терең артерия a.circumflexa ilium profunda | Мықын сүйегінің қырымен артқа қарай барады. Іш пен жамбастың бұлшық еттерін қандандырады. | | Іш пен жамбастың бұлшық еттері. |
| 2.Сан артериясының тармақтары: Беткей құрсақ үсті артериясы a.epigastrica superfacialis | Жоғары қарай, іштің алдыңғы қабырғасына барады. | | Сыртқы қиғаш бұлшық ет, іштің терісі. |
| Мықынсүйегін орайтын беткей артерия a.circumflexa ilium superfacialis | Шап аумағына бағытталады | | Шап аумағының бұлшық еттері, терісі және лимфа түйіндері. |
| Сыртқы жыныс артериялары a.pubendae txternae | Жыныс мүшелерін қандандырады. | | Ерлерде ұмаға, әйелдерде үлкен жыныс ернеулері. Шат сүйегі аумағының терісі. |
| Шап артериялары a.inguinales | Шап аумағына барады | | Шап аумағының терісі, бетке және терең лимфа түйіндері. |
| Төмендеген тізе артериясы a.descendens genus | Сан артериясынан бөлініп, төменге қарай бағытталады. | | Тізе буыны |
| Санның терең артериясы a.profunda femoris | Cан артериясының ең ірі тармағы. Сан артериясынан шат байламынан 3-4 см төменірек бөлінеді. | Ортан жілікті орайтын латералды және медиалды артериялар. | Жамбас белдеуінің және санның бұлшық еттері мен терісі. |
| Үш тереңге кететін артерия. | Ортан жілік, жамбас буыны, санның бұккіш бұлшық еттері. |
15 кесте Балтыр мен аяқ ұшының артериялары тармақтары.
| Артерияның атауы/ латыншасы | Артерияның орналасуы, сипаттамасы | Артерияның тармақтары | Қандандыру аймақтары /мушелері/ |
| Тақым артериясы a.poplitea | Сан артериясының тікелей жалғасы болып келеді. Тақым шұңқырының тереңінде орналасады. Оның тармақтары тізе буының айналасында артериялық тор құрайды. Тақым шұңқырының төменгі бұрышын-да сан артериясы екі соңғы тармағына бөлінеді – алдыңғы және артқы асық жілік артериялары. | -Екі төменгі /медиалды және латералды/, екі жоғарғы /медиалды және латералды/ тізе артериялары. -Ортаңғы тізе артериясы. | Тізе буыны, сан бұлшық еттері |
| Алдыңғы асық жілік артериясы a. tibialis anterior | Бұл артерия жілікаралық жарғақтан өтіп, балтырдың алдыңғы бетіне ауысады. Сосын балтырдыңғы алдыңғы топ бұлшықеттерінің арасымен төмен түседі. | Алдыңғы және артқы асық жіліктік қайырма артериялары. | Тізе буыны. |
| Алдыңғы медиалды және латералды толарсақ артериялары. | Медиалды және латералды толарсақ аумағы | ||
| Аяқ ұшының сыртқы артериясы a.dorsalis pedis | Алдыңғы асық жілік артериясының тікелей жалғасы болып келеді. | -Медиалды және латералды тілерсек артериялары -Доғатәрізді артерия -Төрт сыртқы табан артериясы -Бірінші сыртқы табан артериясы -Терең табан артериясы | Аяқ ұшының сүйектері, бұлшық еттері, терісі. |
| Артқы асық жілік артериясы a. tibialis posterior | Балтырдың артқы бетімен төмен түсіп, асық жіліктің медиалды толарсағын орап, табанға қарай барады. Төмен түсіп бара жатқанда бірнеше тармақ жібереді. Табанда екі тармаққа бөлінеді – медиалды және латералды табан артериялары. | -Шыбық артериясы | Балтыдың артқы және латералды топ бұлшық еттерін, шыбық сүйегін қандандырады. Латералды толарсақ торын құрайды. |
| -Толарсақ артериялары | Толарсақ торларын құрайды. | ||
| -Өкше артериялары | Өкше аумағын қандандырады | ||
| -Медиалды табан артериясы | Табанның медиалды бөлігінің бұлшық еттері мен терісі. | ||
| -Латералды табан артериясы | Медиалды табан артериясымен терең табан доғасын құрайды. | ||
| -Терең табан доғасы -Төрт табан артериясы -Төрт жалпы табан бақай артериясы -Меншікті табан бақай артериялары | Бұл артериялар табанның сүйектері, бұлшық еттері мен терісін қандандырады. Табанның артериялары сыртқы артериялармен анастомоздар құрайды. |