Беттік активтілік дегеніміз не және оны қалай анықтауға болады? Қатты заттар мен сұйықтардың сулануы мен адгезиясы қалай өзгереді? Беттік құбылыстардың ғылым мен практика үшін маңызы қандай

Сұйықтықтың беттік керілісін кемітетін заттарды беттік актив заттар деп атайды /БАЗ/. Оларға органикалық қышқылдар, спирттер, сабындар, майлар, холестерин, камфора, т.б. жатады. БАЗ адсорбцияланғанда сұйықтықтың беттік энергиясы кемиды. БАЗ суда еріткенде, еріген заттың молекулалары судың беткі қабатында жиналады. Беттік керілісті жоғарылататын заттарды беттік актив емес заттар дейді. БАеЗ-ға суда жақсы еритін көмірсулар, анорганикалық тұздар жатады. Сорбция кезінде олар ерітіндінің ішкі көлеміне кетіп, өздеріне судың молекулаларын тартады. Сол кезде беттік керіліс, беттің бос энергиясы артады.

Ионның заряды неғұрлым жоғары, ал гидраттану дәрежесі төмен болса оның адсорбциялық қаблеті артық болады.Cs+ > Rb+ > K+ > Na+ > Li+ CNS- > I- > NO3- > Br- > Cl-

• К – заттың табиғатына байланысты тұрақты шама Гмакс (Гпр немесе Г∞) – беттің бірлігіндегі сіңген заттың ең көп мөлшері моль/см2Заттың концентрациясы аз болса Г=ГмаксּС/К, демек адсорбцияның мөлшері заттың концентрациясына тәуелді болады. Бейэлектролит ерітінділерінен молекулалар, электролит ерітінділерінен иондар адсорбцияланады
• Беттiк құбылыстардың медико-биологиялық мәніҚан тамырларының қабырғалары, жасушаның беткі қабаты, жасуша ядросының қабаттары, адам ағзасының қоршаған ортамен қатынасы беттік құбылыстарға жатады.1. Тағамдар мен дәрілік заттардың сіңіуі2. Өкпеден тіндерге О2 және СО2 тасымалдануы

Гиббс тендеуін беттік керілісті көп өзгертетін заттардың мөлшерін анықтау үшін ғана қолдануға болады, беттік керіліс затты еріткенде аз өзгерсе, Ленгмюрдің адсорбция теңдеуі бойынша анықтайды. Ленгмюр теңдеуі:Г=ГмаксС/С+КГ- меншікті адсорбция, моль/см2,С – ерітіндегі заттың концентрациясы, моль/Беттік активтік заттар (БАЗ). Беттік активтік заттардың беттік керілуі (σ) еріткіштің беттік керілуінен (σ0) аз болуы керек. Сонымен заттар ерігенде үш түрлі жағдай болады екен: (11.1 - сурет) 1) еріген зат еріткіштің беттік керілуін азайтады. (БАЗ) 2) еріген зат еріткіштің беттік керілуін арттырады; (БАЕЗ) 3) еріген зат еріткіштің беттік керілуін өзгерпейтді; (БИЗ) Суреттегі 3 – қисық беттік индифференттік заттар, 2 – қисықбеттік активті емес заттар, ал 1- қисық – БАЗ –дың қоюлықтарының ерітіндісінің беттік керілуіне әсерлері көрсетілген. Бұдан беттік индифференттік заттар еріткіштің беттік керілуін өзгерпейтін (3- қисық), ал БАЕЗ-дың қоюлықтары артқан сайын ерітіндінің беттік керілуі аздап болса да көбейетінін көруге болады. Өйткені БАЕЗдың беттік керілуі еріткіштің беттік керілуінен көп және олар еріткіште жақсы еритіндіктен көлемде де бетте де тарайды.

---

• Беттік активтік заттар (БАЗ). Беттік активтік заттардың беттік керілуі (σ) еріткіштің беттік керілуінен (σ0) аз болуы керек. Сонымен заттар ерігенде үш түрлі жағдай болады екен: (11.1 - сурет) 1) еріген зат еріткіштің беттік керілуін азайтады. (БАЗ) 2) еріген зат еріткіштің беттік керілуін арттырады; (БАЕЗ) 3) еріген зат еріткіштің беттік керілуін өзгерпейтді; (БИЗ) Суреттегі 3 – қисық беттік индифференттік заттар, 2 – қисықбеттік активті емес заттар, ал 1- қисық – БАЗ –дың қоюлықтарының ерітіндісінің беттік керілуіне әсерлері көрсетілген. Бұдан беттік индифференттік заттар еріткіштің беттік керілуін өзгерпейтін (3- қисық), ал БАЕЗ-дың қоюлықтары артқан сайын ерітіндінің беттік керілуі аздап болса да көбейетінін көруге болады. Өйткені БАЕЗдың беттік керілуі еріткіштің беттік керілуінен көп және олар еріткіште жақсы еритіндіктен көлемде де бетте де тарайды.

---

Смотрите также файлы

• Путешествие в мир металлов и их соединений.doc

• 30 задание егэ по географии.docx

• The Postman's Adventures. Приключения почтальона.docx

• Тема 8 Организационные мероприятия, направленные на ограничение распространения пожара.docx

• Притяжательный падеж существительных.pptx