Файл: Жоспары I. Кіріспе Таырыпа байланысты жалпы тсінік.pptx

Тақырыбы : Егде және қарт жастағы (геронтологиялық аспект)адамдарының психосоматикалық бұзылыстары

Жоспары :

I. Кіріспе

Тақырыпқа байланысты жалпы түсінік;

II. Негізгі бөлім

Инволюциялық депрессия Инволюциялық параноид БМ біріншілік дегенеративті аурулары БМ қан тамырлық аурулары

III. Қорытынды

IV. Қолданылған әдебиеттер

Мақсаты: : Егде және қарт жастағы (геронтологиялық аспект)адамдарының психосоматикалық бұзылыстары туралы түсінік қалыптастыру

Жас кезіңдері (ДДСҰ)

Инволюциялық кезең – 45 жастан бастап 60-75 жас – егже жас 75-89 жас – кәрілік жас 90 жастан жоғары – ұзақ өмір сүрушіКеш жасКеш жасқа тән арнайы психикалық бұзылыстарФункциональдықОрганикалықҚайтымды, ақыл кемістігінің дамуына әкелмейді БМ біріншілік дегенеративті аурулары БМ қан тамырлық аурулары Инволюциялық депрессия Инволюциялық параноидИнтеллектің қайтымсыз бұзылыстарымен бірге, БМ дегенеративті процесстердің дамуы жүреді

Функциональдық психикалық бұзылыстардың даму себептері

Биологиялық: Гормональді бұзылыстар Созылмалы соматикалық аурулардың жиналуы БМ қан тамырлық ауруларыСоциальді: Еңбек және социальді статустағы өзгерістер Кедейлік Жақын адамдарымен конфликтЖалғыздық (!)Психологиялық Қартайғандығын түсіну Сенсорлық депривация (уменьшение количества новых впечатлений)

Инволюциялық депрессия (кеш жастағы депрессия)

Инволюциялық кезіңде алғаш дамыған үрейлі-сандырақтық депрессия. Психоздың басталуы жиі психотравма немесе ауыр соматикалық аурулардың дамуына алып келеді. Жиі 45-55 жас.Бұрынғы атуы – Инволюциялық мелонхолия

Инволюциялық депрессия

Үрей мен қорқынышпен жүретін депрессия;Қимылдық қозу( өздерін қоярға жер таппай ауыр жан күйзелісін білдіретін күрсінген дыбыстар шығарады) Қимылдық тежелу (мелонхолиялық ступор) – бет-әлпеті қайғы мұңды бейнелейді, беттерінде іркіліп қалған мұң маскасы болады.Депрессивті – сандырақтық идеялар: Өзін-өзі кінәлау ( жақын адамдардың өліміне өзін кінәлайды,яғни оларға дұрыс күтім жасамадым,ертерек дәргерге көрсетпедім деп өздерін жазғырады. Тамақ қабылдаудан бас тартады, оған құқым жоқ деп айтады)

---

соңына тусу идеялармен ұштасады.Ипохондриялық (ішкі мүшелері шіріп, жоқ болып кеткен КОТАР СИНДРОМЫ; ішектері атрофияланған; бауыр немесе бүйрек кызметі толық бұзылған;)Кедейлену ( ақшасы мүлде жоқ екеніне сенеді; үйін алып алуына байланысты, аштан өлем деп ойлайды)

Инволюциялық параноид

Инволюциялық кезеңде дамитын, параноидты сандырақпен (кіші )сипатталатын сандырақтық немесе галлюцинаторлы-сандырақтық психоз.Сандырақтық идеялар : материалдық шығын, уландыру сипатта.Есту галлюцинациялары: науқас қабырғаның арғы жағынан шу, аяқ дыбысын, өзін қорқытатын дыбыстар естиді.

Функциональдық психикалық психоздардың емі

Антидепрессанттар Нейролептиктер Электроустамалық терапия( инволюциялық депрессия) Функциональдық психикалық психоздардың ағымы жиі созылмалы, рецидивпен жүреді.

альцгеймер ауруы

Алоис Альцгеймер 1864 - 1915Немец психиатрыАуруды алғаш 1906 ж сипаттаған.Жоғарғы қыртыстық функциялар мен естесақтаудың үдемелі төмендеуімен сипатталатын ОЖЖ дегенеративті ауруы.

Қауіп факторлары

Кәрілік жас; Тұқымқуалаушылық ; Бақыланбайтын артериальді гипертензия; Қант диабет; Липерлипидемия; Гипергомоцистеинемия; БМ қанмен қамтамасыз ететін тамырлардың атеросклерозы; Анамнезінде БМЖ; Жастық шақтағы депрессия; Ұзақ жасаған әйел адам; Білім мен интеллектуалды белсенділіктің төмен болуы

Клиника

Тотальді деменция:Үдемелі амнезия( Рибо заңы) Жоғарғы қыртыстық функциялар бұзылысыАпраксия – күнделікті дағдыларын жоғалту • Агнозия –танымдық қабілеттерін жоғалту (зат немесе адамдар) • Афазия – сөзді түсіну және өз ойын жеткізу қабілетін жоғалту(артикуляционный аппарат и слух при этом сохранны) • Аграфия – жазу қабілетін жоғалту• Акалькулия – санау қабілетін жоғалту • Алексия – оқу қабілетін жоғалту

Альцгеймер ауруындағы жоғарғы қыртыстық функцииясының бұзылыстардың Динамикасы

• Афазия: 1) амнестикалық афазия (заттың атуын, есім, сөздерді ұмыту);

2) импрессивті(бастапқыда сөйлемді, кейін жеке сөздерді түсіну бұзылады)

3) экспрессивті (сөздік қоры кедейленеді-сөздерін жеңілдетеді- дизартрия – эхолалия) → тотальді афазия

•

---

Агнозия: таным бұзылысы (алдымен ескі таныстары мен орын; кейін жақсы білетін орындар, туыстары мен жақындарын, айнадан өзін танымайды), кеңістікті түсіну бұзылысы ( алдымен жаңа жабдықтарды, кейін өз пәтерін, бөлмесін танымайды) → бет-әлпеті абыржыған, көз-қарасы мүлт кетеді.

Апраксия: алдымен күрделі іс-әрекеттер (тамақ дайындау,тігу т.б) → кейін қарапайым іс-әрекеттер (киіне алмайды, жуына алмайды, тамақ іше алмайды)бұзылысы.

альцгеймер ауруы

Инициальді стадия – когнитивті бұзылыстар біртіндеп дамиды: зейін мен есте сақтауы кенет төмендемейді, кеңістікті бағдарлау қиындайды, кәсіби әрекеттерінде қателіктер болады. Альцгеймерлік таңқалу – көп науқастарда продуктивті бұзылыстар байқалады(депрессивті және параноидты) •Деменцияның жеңіл стадиясы – когнитивті бұзылыстар( кәсіби әрекеттерді орындау бұзылады ) – қарапайым тұрмыстық әрекеттер сақталады, бірақ үнемі туыстарының бақылауын қажет етеді. Деменцияның ауыр стадиясы – тотальный распад интеллект пен барлық психикалық әрекеттердің тотальді ыдырауы

альцгеймер ауруы

Ерте басталуы (65 жасқа дейін, пресенильді деменция)	Кеш басталуы ( 65 жастан кейін, сенильді деменция)
- Инициальді этапта ауру баяу дамиды, кейін тез үдейді - Парамнезиясыз үдемелі амнезия - Жоғарғы қыртыстық функциялар бастапты этапта бұзыла бастайды, ары қарай күшеді	- Барлық этаптары баяу дамиды - Үдемелі амнезия бұрыңғы оқиғаларлы еске алумен бірге→ өзін жас санайды, ескі таныстарын таниды, күйгелек, үнемі парамнезиялар. -Жоғарғы қыртыстық функциялар деменцияның ауыр стадиясында байқалады - Тұлға өзгерісі (дөрекіленген, эгоизм, қанғырушылық, керек емес заттарды жинау), критика жоқ

диагностика

В диагностике болезни Альцгеймера может помочь нейропсихологическое скрининг-тестирование, при котором пациенты копируют фигуры, запоминают слова, читают, выполняют арифметические действия.PET- сканирование мозга при болезни Альцгеймера демонстрирует угасание активности в височных долях.КТ

Емі АА

1) Холинэстераза ингибиторы орталыққа әсер ететін (Үдемелі когнитивті жетіспеушілікті баяулатады

---

. Ерте стадияларында тиімді): ривастигмин (Экселон); галантамин (Реминил) 2) Нейропротективті терапия:нейрондарды сақтау – глутамат рецепторларының блокаторларын(Акатинол Мемантин), ноотроптар (пирацетам и т.д.), антиоксиданттар

Пик ауруы

Үлкен жарты шар қыртысының Маңдай және самай бөлігінің біріншілік пресенильді атрафиялануы. Жиі- 50-54 жас. Ауру тұлға мен ойлаудың терең бұзылыстармен басталады. Критика болмайды, жағдайды бағалау бұзылады, ерік пен таным бұзылыстары дамиды. Автоматтандырылған дағдылар(санау,хат жазу) сақталады, бірақ логикалық бағалау болмайды. Есте сақтау қабілеті кейін төмендейді. Жүріс-тұрысы пассивті, спонтанды, дөрекі. Сөздік белсенділік төмендейді ,«стоячие симптомы» тән. Морфология: ісінген пирамидті жасушалар анықталады (тельца Пика). КТ –да ақ және сұр зат шекарасы анық емес.

Церебральді атеросклероз

Жиі 50-65 жасПсевдоневрастениялық шағымдар(бас ауру, бас айналу, құлақта шу, тез шаршағыштық, эмоциялық лабильділік)Ұйқы бұзылысы Органикалық өзгерістер- есте сақтау қабілетінің төмендеуі(бастапқыда:есімдерді, көрген кино мен оқыған кітаптарының мазмұнын есте сақтауы қиын, кейін үдемелі амнезия дамиды. Тек соңғы этаптарда фиксациялық амнезия мен Корсаков синдромы дамуы мүмкін). Ауруына анық критика болады. Мидың гемодинамикасы кенет нашарлауы ЖЕДЕЛ ӨТКІНШІ ПСИХОЗ (сананың күңгірттену,делирий)дамуына әкелуі мүмкін Негативті симптоматика тұлға өзгерісімен көрінеді(эгоцентризм, ұрсқақтық, күмәншілдік, ұсақтық,сараңдық күшейеді. Айналадағыларға кеңестер береді, ескі заттарды тастағылары келмейді, ескі газеттерді , упаковкалар жинайды, тозған көйлектерді жөндеп беруді өтінеді ). ЦА кезінде терең органикалық бұзылыс ДЕМЕНЦИЯ Деменция жиі сандырақтық психозбен бірге жүреді(соңына түсу және материалды шығын идеялары)

Қолданылған әдебиеттер :

“Психиатрия” М.В. Коркина

“Психиатрия” М. Н. Жариков “Психиатрия и наркология”Н.Н.Иванец, Ю.Г.Тюльпин, В.В.Чирко, М.А.Кинкулькина Журнал «Психиатрия и психофармакотерапия» 2010 г.

---