ВУЗ: Не указан

Категория: Не указан

Дисциплина: Не указана

Добавлен: 08.11.2023

Просмотров: 346

Скачиваний: 2

ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.

Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті

Инновациялық технологиялар колледжі

«Арнайы пәндер» кафедрасы

СӨЖ

Тақырыбы: Центрден тепкіш сорғылардың сипаттамасы

Орындаған: КОРМПИ-11/22-1 тобының студенті

Жеңісқызы Дариға

Қабылдаған: оқытушы Қабсамет Ғ.Қ.

Қарағанды 2023

Кіріспе

Қазақстанда қазіргі кезде әртүрлі категориядағы су құбырлары бар және одан әрі дамуда. Су ағынымен басқару су айдау станцияларының сорғылық агрегаттарының өнімділігін реттегіш және ілмектік арматуралар көмегімен өзгерту арқылы жүргізіледі. Бұл кезде сорғының жетектік қозғалтқышының жылдамдығы тұрақты болып қалады, бұл реттегіш элементтердегі елеулі шығындарға соқтырады. Есептеулер көрсеткендей, айналу жиілігі бойынша реттелетін электржетектер қозғалтқыштардың тұтынатын энергиясын азайтады.

Жоғарыда аталғандай, энергияны үнемдеудің негізгі шаралары, соның ішінде осы диплом жұмысында: сорғыш қондырғысының электр қозғалтқышының оңтайлы қуаттылығын таңдау және жиілігі реттелетін электр жетекті қолдану болып табылады.

Соңғы жылдары елімізде электр энергиясын барынша үнемдеу бағыты қолға алынды.Бұл өз кезегінде жобаға салынған қаражатты тез уақыт аралығында қайтарып алу мүмкіндігін тудырады.Энергияны үнемдеп қана қоймай, реттелетін жетектер сорғы арыны мен берісіне оңтайлы айналу жиілігін ұстап тұрады. Су айдау станциясының өнімділігін басқару жүйесін бүкіл магистральдің басқару жүйесіне қосу мүмкіндігі туады.

Ортадан тепкіш сорғылардың құрылысы және әсер ету принципі

Қалақты сорғы – динамикалық сорғыға жатады, ол олардың жұмыс дөңгелек қалақтарымен ағатын сұйық ортадағы әсерінен пайда болған қозғалтқыштағы энергияны береді. Қалақты сорғылар бірнеше түрге бөлінеді: ортадан тепкіш, осьтік және диогональді.

Ортадан тепкіш сорғылар


Бұл сорғыларда сұйықтық жұмыс дөңгелектеріне енгенде осьтік бағытта, содан кейін дөңгелектің өзінде радиалды, ары қарай дөңгелектің центірінен переферияға бағытталады. Жұмыс дөңгелегі тұрақты жиілікпен айналғанда сұйықтық дөңгелек каналдарымен үздіксіз қозғалады. Дөңгелектің қалақшалары ағып жатқан сұйықтыққа қозғалыс энергиясын, қысымды және қажетті жылдамдықты хабарлап отырады. Дөңгелектен шыққан сұйықтықтықтың жылдамдығы трубоөткізгіштерде төмендейді, сол арқылы ол дөңгелеек арқылы жасалған қысымды күшейтеді.

Жұмыс дөңгелегі (сурет 1), шойыннан, болаттан және қоладан құйылған екі дисктен тұрады: біреуі – білікке кіргізілетін тығын, ал екіншісі кең сақина формасындағы втулка. Дисктер арасында қалақшалар орналасқан, олар дөңгелек каналдарын құрайды және екі дискті біреу етіп жалғап тұрады.

Дөңгелектің орта бөлігіне кіріс трубоөткізгіштер 8 еніп тұрады (кішкене ауа саңылауымен), оған сорғыш труба жалғанады 9.

Дөңгелектің сыртындағы корпус 3, ұлу тәріздес болады, ол дөңгелектен шыққан суды жинап, ары қарай қысымдық трубоөткізгіштке 6 жібереді. Мұндай сорғының біз консалды деп айтамыз, өйткені оның жұмыс дөңгелегі косолдың білік ілініп тұрған бөлігінде орналасқан.

Шойыннан жасалған жұмыс дөңгелегі 4 екі дисктен тұрады, олар қалақшалар арқылы жалғасқан. Нақты конструкцияның артқы жағында бірнеше тесіктер болады 23, олар сорғының соьтік күштерін тепе – теңдікте ұстап тұру үшін керек. Жұмыс дөңгелегі білікке гайка арқылы бекітілген

  1. Сұйықтық дөңгелекке осьтік болып құйылады. Сорғының 7 корпусы іштік спиральдік қуыс болып келеді, сол арқылы ол тығындыға өтеді, нақты жағдайда жоғарыда орналасқан. (сурет 9). Корпус болат құйындысынан жасалған. Қысымдық тығынды сорғы осінен 90, 180 және 270° бұрышымен келеді, ол 10 суретте көрсетілген. Корпуске 7 болат қақпақ жанасады, кіріс тығындымен 1 бірге құйылып жасалған (сурет 2).

Кіріс бөлігі, жұмыс дөңгелегі, спираль тәріздес бұрылғы сорғының ағындық бөлігін құрайды. Жұмыс дөңгелегі шарикподшипниктері түріндегі 13 екі тірекке, болат білік 12 арқылы жалғанған, олар тұрған тіректе 15 орналасқан. Сыртқы ортамен сорғының ішкі кеңістігі бытырау үшін, саңылау нығыздағышы бар, ол матақағазды өткізгіш

сақинаданқұралатынкорпустан20,қақпақтан11жәнетолтырғыштан10жәнегидравликалықтығыздағышсақинадантұрады,солжергесутесіктерарқылынемесесыртқыерекшетрубкаарқылыкеліптүседі.1— жұмыс дөңгелегі; 2 — қалақша; 3 — спиралды бұрылғы (улитка); 4 —сорғы толтырғышқа арналған құйғыш(құйғыш болмаған кездегі вакуум –сорғы жалғанатын орын); 5 — ысырма; 6 — қысымдық құбыр; 7 жұмысдөңгелектерінің дисктері; 8 — кіріс тығындығы; 9 — сорғыш құбыр: 10 —торлықабылдағышклапан

    1. Сурет - Ортадан тепкіш сорғы
1—кіріснемесесорғыштығындық,олқақпақпенбіргежалғанаған;2

  • тығыздағыш сақина; 3 — қорғаушы сақина; 4 жұмыс дөңгелегі; 5 — вакуум – сорғыны сорғы трубасына жалғанған тесікті жауып тұратын тығындық; 6 — шығыс немесе тығыздағыш патрубок; 7 — спиралды корпус; 8 — кронштейн; 9 — қорғаушы тығынды; 10 — тығыздағыш; 11 — саңылау нығыздағыштың қақпағы; 12 — білік; 13 — шарикподшипниктер (білікті тіреуіштер); 14 — қысым тығындығы; 15 — майлы ванналы тіректі сүйеніш; 16 қысымға төтеп беретін тығынды; 17, 18 — жартылай муфталар; 19 — гидравликалық тығыздау сақинасы; 20 — сальник корпусы (сорғы корпусына біріктіріліп құйылған); 21 гайка; 22 — грундбукса; 23 —түсіретін тесік.

Ортадан тепкіш сорғылардың жұмыстық сипаттамалары

Сыртпен циркуляция жасағанда сұйықтық ағып кетпеу үшін, жұмысдөңгелегініңдисктерініңсыртқыжақтарында2және3қорғаушысақиналармен нығыздалған. Сорғыны іске қосқанда сорғыш трубоөткізгішпен корпустан ауаны сорып отыру үшін, вакуум – сорғы трубаға жалғанатынтесігін 5 тығындағыш. Ортадан тепкіш сорғыны іске қосарда ол сұйықтыққа

толып тұрукерек.Соныменқатар,сорғылардыэксплуатациялықсипаттарынақарайдабөлугеболады(мысалы,бұрғылаусорғылары, бұрғылауқондырғыларындақолданылатынсорғыларболыптабылады).Суменжабдықтауоблысындажұмысжасайтынмамандартекқанасорғыларменемес,соныменқатарсорғыагрегеттарыменқондырғыларыменжұмысжасайды.Бір(1 қисық), екі (2қисық) және үш (3қисық)тізбектей қосылғансорғылардыңжәнетрубоөткізгіштердің(4қисық)сипаттамалары1.3,aсуретіндекелтірілген.СорғыстацияларындағысорғылардыңсудыберупараметрлеріQA, QB,Qc(қысымныңстатикалыққұрамыНс- 0).1.7,БсуретіндебірколлекторғажұмысжасайтынекіОТСсипаттамаларыкелтірілген.А,В,С–әртүрлісандақосылғанагрегаттардыңжұмыснүктелері

    1. Сурет– әр түрлі санда қосылған тізбектей (а) және параллель (б) қосылған агрегаттардың сипаттамалары
Бұламалдыңартықшылығыөтеқарапайымжәнеқысымдыүлкендиапазондарда реттеуге болады, сонымен қатар пайдалы әсер коэффициентіжоғары(қосымшашығындарболмайды).Алайдабұламалдыңдакемшіліктері бар:

    • қосымша сорғылар паркі болу керек;

    • берілген параметрлерді үздіксіз және сапалы түрде реттеу, судың берілуі және қысымды реттеу дискретті;

  • шығыс параметрлері сатылы түре реттелгенде гидравликалық соққылар пайда болуы мүмкін;

  • қозғалтқыштарды жиі іске қосып тұру керек, бұл дегеніміз қондырғының пайдалану мерзімінің азайуын білдіреді.

Сорғы білігінің айналу жиілігін реттеу тәсілдері

Сорғыбілігініңайналужиілігінқозғалтқыштыңайналужиілігінөзгерту арқылы реттеуге болады. Тұрақты ток электрқозғалтқышының, бутурбинасыныңжәнеіштенжануқозғалтқыштарыныңжиілігіазғана,бірақсорғыпараметрлерінреттеугежеткіліктіөзгергенде,ПӘК-ішамалығанаөзгереді. Сорғының білігінің айналу жиілігін қозғалтқыштың тұрақты айналужиілігінде де гидромуфталар немесе магнитті муфталар көмегімен өзгертугеболады.Кейбірреттеутәсілдерін қарастырайық.Бу турбиналары және іштен жану қозғалтқыштары ортадан тепкішсорғылардыңайналужиілігінреттеугееңлайықталғаны.Кеңтарағаныжылжымалыайдауқұралдарындағыортадантепкішсорғылардыңіштенжану қозғалтқыштары. Стационарлық сорғы станцияларында бұл жетектер азқолданылады.Гидромуфталар.Сорғыбілігініңайналужиілігінгидромуфтакөмегімен өзгерту қозғалтқыштыңтұрақтыайналу жиілігінде мүмкін,яғниолқарапайымайнымалытокқозғалтқыштарындақолданылаалады.Гидромуфтаның жұмыс істеу принципі ортадан тепкіш сорғының жұмысынаұқсас. Қозғалтқыш білігінде муфтаның оң жағы (жүргізуші) бекітілген жәнебілікпенбіргеайналады.Муфтаныңосыбөлігіндегіжартылайдөңгелекканалдарындағы сұйықтық центрден тепкіш күшпен шетке ығыстырылады.Дәлосындайүрдісортадантепкішсорғыныңжұмыстықдоңғалағындажүреді.Солсебепті,қозғалтқышбілігінебекітілгенмуфтажұмысдөңгелегінеұқсайдыжәнесорғылықдоңғалақдепаталады.Сорғылықдоңғалақтан лақтырылатын сұйықтық муфтаның сол жағында симметриялыорналасқан және конструкциясы бойынша жүргізуші бөлігіне ұқсас жетектегібөлігіне (турбинаға) беріледі. Муфтаның жетектегі бөлігі шапшаң арынмен
қозғалысқакелтірілетінтурбинаныңжұмысдоңғалағынаұқсайды.Муфтаныңекібөлігінқосқандамайайналатынрадиалдыұяшықтарыбартұйықсақиналықкеңістікпайдаболады.Сұйықтықтурбинаныңжұмысдоңғалағындашеттенортағақарайөтіп,қайтаданжүргізушібөліктіңжартыдөңгелекканалдарынаберіледіжәнеосыжолынқайталайды.Энергияныңжүргізушібөлігіненжетектегібөлігінеберілуісұйықортаарқылыжүреді.Жұмыстықсұйықтықретіндемайемесесуболуымүмкін.Энергияның бір бөлігінен екінші бөлігіне берілуі үшін жүргізуші жәнежетектегібөліктерініңжиіліктерібірдейболмауытиісжәнеолардыңарасындасырғудыңболуыкерек.Жетектегібөлігініңайналужиілігігидромуфтаға жұмыстық сұйықтықтың берілуін өзгерту арқылы реттеледі.Жұмыстық сұйықтықтың гидромуфтаға берілуін тоқтату арқылы айналысқакелтірілетінортадантепкішсорғынытоқтатуғаболады.Гидромуфтаменреттеуде толық жүктелген кезде шамамен 3% сырғу шығындары орын алады,ал бұл гидромуфта ПӘК-і 0,97 болуына сәйкес. Сорғының айналуы азайғансайыноның ПӘК-ітөмендейді.Айналу жиілігін өзгерту арқылы реттеу гидромуфтадағы шығындардыңөзінндедросселді реттеугеқарағандаелеулі экономикалықпайдабереді.Электромагнитті муфта. Сорғының айналу жиілігін қозғалтқыштыңтұрақтыайналужиілігіндереттеумуфтаныңмагнитжүйесіндегімагнитағынынөзгертуарқылы қолжеткзіледі.Тұрақтытокқозғалтқыштары.Тұрақтытокқозғалтқышыныңроторыныңайналужиілігінреостаткөмегіменреттеугеболады.Ортадантепкішсорғылардыңжетегіүшінтұрақтытокқозғалтқыштары