Талқылау соңында студенттер өз ойларын эссе немесе басқа да жазбаша түрде жеткізуі керек. Олардың идеялары мен ұсыныстары пікірталас әдістемесін жақсарту үшін қолданады.Пікірталас тәсілдері«Торлы талқылау» немесе Қайшыланған пікірталас 1) Екі жақты шешімі бар проблеманы келтіргеннен кейін, оқытушы студенттердің осы мәселе теңірегіндегі өз ойларын қағазға түсіріп алып, өз көзқарасын айқындауын сұрауы керек.Бұл жерде студенттер «Т-кестесін» қолданғаны орынды. Олар
оқытушы ұсынған проблема (немесе сұрақты) жазып алғаннанкейін дәптерін екіге бөліп, сол жақ бағанға бірінші көзқарастыжақтайтын, ал оң жақтағы бағанға екінші көзқарасты негіздсйтіндәлелдерді келтіреді. Осыдан кейін олар өздерінің қай позицияны -жақтайтындығын кестенің астына жазып қояды.

2. 
   Осыдан кейін студенттер үш үлкен топқа бөлінеді: бірінші пікірді ұстанғандар, екінші ұстанымды жақтағандар және «Екеуі де мүмкін» деген көзқарастағылар.
   
3. 
   Пікірлестер тобында студенттер өз көзқарастарын дәлелдейтін тұжырымдарды талқылап, дәлелдердің тізімін жасайды.
   

4) Әрбір топ бүкіл топ атынан сөйлейтін спикерді таңдайды.5)Осыдан соң топ спикерлері кезекпен өз дәлелдерін аудиторияға белгіленген уақыт ішінда (мәселен, 2 минут) жеткізеді.

6. 
   Спикер сөйлеп болған соң, қарсы жақтардың сұрақ қоюына болады, оларга жауапты барлық топ мүшелері береді.
   
7. 
   Осылайша үш топ та өз дәлелдері мен уәждерін келтіргеннен ксйін қарсыластар проблема жөнінде өз ойларын жазбаша келтіреді (мәселен, эссе түрінде).
   

Пікірталастың ережелері:

• 
  біреу (мысалы, спикер) сөйлегенде, оның сөзін бөлмеу керек;
  

• 
  қарсы жақтың көзқарасына жағымсыз тұрғыдан сын және пікір айтпау керек («дұрыс емес!», «келіспейміз!», «жалған!», «біздің ойымыз ғана дұрыс!» деген сияқты);
  
• 
  егер келіспейтін жагдай болса, қарсы жақтың көзқарасын айқындайтын сұрақ қою керек.
  

Пікірталас соңында студенттерден «Қай жақ жеңді?» деп сұрауға болады. Егер студенттер жеңісті біреуге беретін болса, онда оларды келесідей түсініктерге алып келу керек(мысалы,сұрақ қою арқылы): - пікірталас-ақиқатқа жетудің тиімді тәсілі;-пікірталас әркімңің өз көзқарасын айқындауға зор мүмкіншілік

---

береді;- пікірталаста жеңілгендер болмайды: бәрі де ұтыста болады. Диспут формасындағы пікірталасПікірталасқа дайындықПікірталасқа дайындықты бірнеше күн бұрын бастаған жөн. Студенттер оқытушы ұсынган проблсма (тақырып) бойынша келесі әрексттерді атқарады:1. Көзқарастары бойынша бөлінеді.Студенттср пікірталас тақырыбы белгілснген сабақта өз көзқарастары бойынша қарама-қарсы позиция ұстанатын екі топқа қолдарын көтеру арқылы бөлінеді. Топтар үшеу де болуы ықтимал: мұндайда үшінші көзқарас «мүмкін» немесе «дербес пікір» деген позиция ұстанады.Оқытушы пікірталас тақырыбы бойынша әр топты бірнеше сұраққа жауап беруге міндеттейді. Бұл үшін ұстаз студенттерге алдын-ала сауалдар тізімін береді.

2. 
   Топтар жиналыс өткізіп, онда команда капитанын сайлап, жұмыс жоспарын айқындайды.
   
3. 
   Топтар өз көзқарастарын айқындайтын қысқаша тезистер дайындап, олармен қарсы топты таныстырады.
   

4. Студснттер пікірталасқа жекелей дайындалады: ақпараткөздерімсн жұмыс жасайды, оқытушы ұсынған сұрақтарға жауап іздейді, дәлелдср жинақтайды, өз көзқарастарын негіздеп, ұштайды.5. Студенттер бір пікір ұстанған топтар құрамында өз көзқарастарын жан-жақты пысықтайды. Диспутты өткізу 1. Кіріспе- Жүргізуші пікірталасты ашып, оның тақырыбы мен мақсаттарын хабарлап, оларға түсініктеме береді.

• 
  Пікірталаста сарапшылар (немесе төрешілер) алқасын да сайлауға болады. Олардың қатарына оқытушылар, мамандар, пікірталасқа қатынаспайтын студенттер кіреді. Сарапшылар пікірталастың жеңімпазын анықтаумен айналыспай, пікірсайыста туындауы мүмкін мәселелерді шешіп, ережелердің қадағалануын бақылайды.
  
• 
  Жүргізуші пікірталасқа қатысушы жақтарды көрермендерге таныстырып, пікірталас ережелері мен регламентін жариялайды. Осыдан кейін ол сөз сөйлеу ретін анықтайды (жеребе тастап, немесе алдымен сөзді қандай да болмасын көзқарасты жақтаушыларға береді: мұндайда қарсы шығушылар сөз кезегін екінші болып алады).
  

2. Бірінші позицияны жақтаушылардың сөзі- Алдымен бірінші позицияны жақтаушы (шешен, спикер) сөйлеп, топ пікірін белгіленген уақыт аумағында (мәселен, 3 минут)келтіреді, оны түсіндірсді, дәлелдейді.

• 
  Оның сөзінен кейін екінші пікірді жақтаушылар сұрақтар қояды да, спикер берілгсн сұрақтарға жауап береді.
  
• 
  Келесі кезек қарсы көзқарас ұстанган жаққа беріліп, оның өкілі бірінші жақтың позициясының кемшіліктері мен олқылықтарына тоқталып, олардың көтерген проблемасы бойынша басқа шешім ұсынып, қарсыластарына тағы да сұрақтар қояды (бұл әрекетке уақыт азырақ берілсді, мәселен, 2 минут).
  

---

- Бірінші көзқарасты ұстанушылар өз позициясын нақтылайтүсіп, сұрақтарга жауап береді (2 минут).3. Екінші позицияны жақтаушылардың сөзі

• 
  Енді тура сол ретпен скінші позицияны жақтаушы (шешен, спикер) сөйлеп, өз пікірін белгіленген уақыт аумағында (3 минут) түсіндіреді және дәлелдейді.
  
• 
  Оның сөзінен кейін бірінші пікірді жақтаушылар спикерге сұрақтар қояды да, спикер берілген сұрақтарға жауап береді.
  
• 
  Кезек бірінші көзқарас ұстанған жаққа беріліп, оның өкілі қарсы жақтың позициясына тоқталып, солардың көтерген проблемасы бойынша басқа шешім ұсынып, қарсыластарына тағы да сұрақтар қояды (2 минут).
  
• 
  Екінші көзқарасты ұстанушылар өз позициясын нақтылай түсіп, сұрақтарға жауап береді (2 минут).
  

4. Екі позицияны айқындайтын сұрақтар- Пікірталасқа қатысушы екі жақ бір-біріне ұстанымдарын нақтылайтын сұрақтар қойып, оларға жауап береді.- Бұл әрекетке 3-5 минут берген орынды. Әр команда сұрақтарға дайындалуға мұрсат алғандығы да дұрыс болады. Олар бірлесе отырып, өз жауаптарын талқылап, өз араларынан кімнің сөйлейтіндігін белгілейді.5. Позицияларды қорытындылау

• 
  Қарсы жақтарға соңғы сөз беріледі. Берілген уақыт ішінде (мәселен, 3 минут) әрбір жақ кезекпен өз позициясы бойынша соңғы дәлелдер мен уәждерін келтіреді.
  
• 
  Пікірталас барысында топтардың ұстанымдары қарсы жақтың ықпалымен өзгерістерге ұшырауы ықтимал (мүмкін мұндай өзгерістерді міндетті түрде талап ету керек те болар, өйткені бейімделу мен өзгеру - пікірталастың басты мақсаттарының бірі).
  

6. Пікірталасты қорытындылау- Жүргізуші сарапшылар алқасына сөз береді. Сарапшылардаудың қалай өткендігі жайлы өз пікірлерін келтіріп, әр жақтыңпозициясына тоқтап, оларға баға береді.- Жүргізуші пікірталастың қалай өткендігін қорытындылайды.
Ол жеңімпазды анықтау ісімен айналыспай, пікірталастың өзмақсатына жеткен-жетпегендігі туралы сөз қозғайды.7. Пікірталасты бағалау- Студенттер ауызша пікірталастың қалай өткендігі туралы өз ойларымен бөлісіп, пікірталасқа және өз әэрекеттеріне бағабереді. Осыдан кейін олар өз пікірлерінің дискуссия барысындақаншалықты өзгергендігі туралы жазады. Диспутты бағалау бойынша студенттерге келесідей тапсырмалар беруге болады:

---

• 
  Пікірталас қалай өтті? Ол Сізге ұнады ма?
  
• 
  Пікірталаста не нәрсеге үйрендіңіз?
  
• 
  Өз әрекеттеріңізді қалайша бағалайсыз?
  
• 
  Пікірталаста қай көзқарас ұстанғандар жеңіске жетті деп ойлайсыз?
  
• 
  Пікірталастың өту барысы бойынша қандай пікірлеріңіз немесе ұсыныстарыңыз бар?
  

Келесі пікірталаста қандай мәселелерге назар аудару керек деп ойлайсыз?

---

«Бұрыштар» пікірталасы

1. 
   Оқытушы тақырып бойынша екі немесе одан да көп баламалы шешімдері бар проблеманы анықтап, оларды жариялағаннан кейін студенттерді шағын топ құрамында осы мәселені «Ой қозғау» тәсілін қолдана отырып талқылауды ұсынады.
   
2. 
   Оқытушы студенттерге көзқарастардың бірін таңдап, үш минут ішінде ұстанған позицияларды дәлелдейтін аргументтерді жазуды тапсырады.
   
3. 
   Бірінші көзқарасты ұстанған студенттер аудиторияның бір бұрышына, басқа пікірді жақтагандар екінші бұрышына, ал енді үшінші немесе төртінші позицияны таңдағандар бөлменің басқа бұрыштарына барып тұрады.
   
4. 
   Оқытушы талқыланып жатқап проблема бойынша алдын-ала дайындаған мәтінді (мақала, лекция, ғылыми монография, т.б.) студенттерге таратып береді. Студенттер шағын топ ішіндс мәтінді өзара бөліп, өздсрінің позициясын қуаттайтын дәлелдер іздейді. Әр топтан 1-2 студент осыдан кейінгі пікірталаста топ пікірін білдіретін спикер (шешен, сөйлеуші) болып таңдалады.
   
5. 
   Топтарға кезекпен сөз беріледі. Спикерлер 1-2 минут аралықта өз топтарының позицияларын айқындайды.
   
6. 
   Енді сөз топтардың басқа да мүшелеріне беріліп, олар да пікірталасқа араласады. Топтарды пікірталасқа ынталандыру үшін оқытушы тарапыпан студснттерге келесідей сұрақтар қойған орынды: «Неліктсн бірінші топтың мүшелері үшіпші топтың көзқарасын қабылдамады?», «Сіздер екінші топтың қандай пікірімен келіспейсіздер?», «Неліктен бірінші топтың студенттері сіздерді өз көзқарасына иландыра алмады?», «Неліктен сіздер өз позицияларыңызға өзгеріс енгізбедіңіздер (енгіздіңіздер)?».
   
7. 
   Пікіртастас кезінде студенттерге олардың өз көзқарастарын өзгертіп, басқа топтарға ауыса алатындығын ескерту керек. Оқытушы тіпті студенттерді өз пікірін өзгертуге ынталандыру керек. Бұл жәйт олардыц ойлану жұмысына қызу түрдс қатысқандығын және ойлау икемділігінің жоғары деңгейін көрсетіп, топтың басқа мүшелерінің жауапкершілігін көтереді: олар жақтастарынан айрылып қалмау үшін пікірталаста дәлелді болуға тырысады.
   

8. Пікірталас соңында әрбір топқа өз позициясын қысқа түрде (1 минут) басқалардың алдында ауызша тұжырымдау мүмкіндігі беріледі (спикерлер сөйлеп болғаннан соң оларға сұрақтар қойылмайды)9. Пікірталас аяқталғаннан кейін окытушы студенттерге өз ұстанымдарын эссе түрінде жазбаша келтіруді тапсырады,«Академиялық даудамай» пікірталасы

---

Смотрите также файлы

• Врачебно педогагические наблюдения.rtf

• Спишите слова, расставьте в них ударение. Выберите из списка предложенных слов такие, которые могут быть объединены общим лексическим значением.rtf

• Кредитная система и денежнокредитная политика государства.docx

• Методическое обеспечение Приложение Задание Пользуясь приложением 1 во вкладке Приложения к модулю 3.docx

• Программа умк Школа России.ppt