Тас дәуірі (палеолит)Адамзат қоғамындағы ең ұзақ тас дәуірі (палеолит) ерте және кейінгі тас ғасыры болып екікезеңге бөлінеді. Ерте тас ғасыры б.з.б. 2 млн 500 мың – б.з.б. 40-35 мың жыл аралығынқамтыған (2011 жылғы баспада б.з.б. 2 млн 600 мың – б.з.б. 40 мың жыл аралығы депкөрсетілген). Кейінгі тас ғасыры б.з.б. 40-12 мың жыл аралығын қамтиды. Ерте және кейінгіпалеолитаралығындағыортатасғасырыныңмерзімі–б.з.б.100-40мыңжыларалығы.Ертепалеолит3кезеңнентұрады.

1. 
   Олдувэй – б.з.б. 2,6 млн – 800 мың жылдар.
   
2. 
   Ашель – б.з.б. 800-140 мың жылдар.
   
3. 
   Мустье – б.з.б. 140-40 мың жылдар.
   

Шығыс Қазақстанның Шульбинка, Оңтүстік Қазақстандағы Арыстанды өзенінің бойынанкейінгі тас ғасырының тұрақтары табылды. Бұл тұрақтардан өте жақсы өңделген қырғыштарқазыпалынды.Қырғыштаршамаменбұдан25мыңжылбұрынжасалынған.Адамдартобыбіртіндептуысқандарұжымына–рулыққауымғаайналды.Бұлсаналыадамныңпайдаболабастағанкезінесәйкескеледі.Әррудабірнешеондағанруласадамболды.Алғашындабарлықжұмыстыаналаратқарып,ұжымдағыаналарбеделіартты.Рулықбөлінісаналардыңүстемдігіменанықталды.Жер,баспана,еңбекқұралдарынаортақменшікболды.Руішіндегімәселелержалпыжиналысташешілді.Оғанерлерменбіргеәйелдердеқатысты.Жалпы жиналыста сайланған ақсақалдар даулы мәселелерді шешті, аң аулайтын, малжаятынжерлердібөліпберді.Рулықбірлестіктерді

---

көсемдербасқарды.Шақпақата (Маңғыстау) және Арыстанды (Қаратау) тұрақтары ерте тас ғасырының ең көнеескерткіштеріболыпесептеледі.CебебібұлтұрақтардантабылғанқұралдарОлдувай(ШығысАфрика) cайынан табылған ең көне құралдармен замандас. Бұл тас құралдар – жарғышсынатас,бифас,пышақ,қырғыш,үшкіртастар.Орталық Қазақстандағы кейінгі палеолиттік ескерткіштердің ең көрнектісінің бірі – Батпақтұрағы. Оныңмәдени қабатыжер бетінен6метр тереңдіктентабылған. 300-гетаяу тасқырғыштар қазып алынды. Тұрақтың жасы – б.з.б. 30-25 мыңыншы жыл. ОрталықҚазақстандағы Семізбұғы тұрағынан жүзі түзу, кейде қайқы тас пышақ түріндегі қырғыштартабылған.Ретушьәдісі–бірқабатөңделгентасқұралдыңжүзінұсақкертікойықтаржасауарқылыөткірлеу. Үшкіртастарды тас жарықшақтарынан жасап, ұштарын ретушь әдісімен өңдепөткірлеген.Қырғыштардыңжүзіндеретушьпенөңдеген.Адамдардыңтасқұралдардыөндіргенжәнепайдаланғануақытытасдәуірідепаталады.Бұлдәуірдегі екі жағынан да өңделген қарапайым шапқыш тас құрал – бифас. Тас дәуірінежататын Жамбыл облысындағы Бөріқазған және Шабақты тұрақтарынан 5000-ға жуық тасқұралтабылды.СҰРАҚТАР

1. 
   Бөріқазған, Шабақты тұрақтарынан табылған тас құрал саны
   
2. 
   Палеолит дәуіріндегі тас құралдарды өңдеу әдісі
   
3. 
   Батпақ тұрағы табылған аймақ
   
4. 
   Ерте палеолиттік тұрақтардың ең көнеcі
   
5. 
   
   Рулық қауымдағы даулы мәселелерді кім шешті?
   
6. 
   «Саналы адам» кезіндегі туысқандық ұжым
   
7. 
   Шығыс Қазақстаннан табылған кейінгі палеолиттік тұрақ
   
8. 
   Ұзаққа созылған тарихи кезең
   
9. 
   
   Кейінгі палеолит қай мыңжылдықтарды қамтыды?
   
10. 
    
    Палеолит неше кезеңге бөлінеді?
    
11. 
    Қазақстанда ертедегі адамдардың өмір сүргенін дәлелдейтін, ерте палеолит дәуіріне жататын аумақ(-тар)
    
12. 
    Ерте палеолит үш кезеңнен тұрады
    
13. 
    Палеолит дәуірінің ашель кезеңіне жататын қоныстарының Қарату жотасындағы тұрағы(-тары)
    
14. 
    Орталық Қазақстаннан табылған ашель кезеңінің ескерткіштері
    
15. 
    Кейінгі палеолитте өмір сүрген адам
    

---

Смотрите также файлы

• Российский государственный университет правосудия факультет непрерывного образования по подготовке специалистов для судебной системы.docx

• Зарождение династии Романовых.docx

• Контрольная работа по теме Количественные размеры запасов. Различия в управлении запасами.docx

• Лабораторная работа 1 по дисциплине Инженерное мышление Студент группы птс201 Рабовлюк Д. Д. Проверил к т. н., доцент.docx

• Звуки и буквы.docx