Файл: Географиядан аза тiлiнде шпаргалка. География ылымы зерттейді. Жерді табиатын, халын, оны шаруашылыын. География.doc

ВУЗ: Не указан

Категория: Не указан

Дисциплина: Не указана

Добавлен: 11.12.2023

Просмотров: 492

Скачиваний: 1

ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.



www.testent.ru
Географиядан қазақ тiлiнде шпаргалка.1.География ғылымы зерттейді.Жердің табиғатын, халқын, оның шаруашылығын.2. «География» ұғымын енгізгенЭратосфен3.География ғылымының салалары.Физикалық, экономикалық.4.Жер Күннен ... орналасқан? 3-ші5.Жердің шар тәріздес болуының географиялық мәні.Күн сәулелері әркелкі таралады.6.Жер бетінде жыл маусымдарының ауысу себебі.Күн сәулесінің түсу бұрышы мен түсу уақытының ұзақтығы.7.Жер өз білігін айналып өтеді24 сағатта8.Жердің білігі орбита кеңістігіне орналасқан66,5ғ9.Оңтүстік жарты шарда жаз айларыЖелтоқсан, қаңтар, ақпан10.Көкжиек дегеніміз ...Жер бетінің көзге көрінетін бөлігі.11.Жергілікті жерді бағдарлау ... айтамыз.Көкжиек тұстарын табуды12.Солтүстік бағыт пен жердегі заттың арасындағы бұрыш.Азимут.13.Азимут өлшенетін градус аралығы0ғ-360ғ14.Көкжиек тұстарын анықтайтын құралТұсбағдар15.Жер бетінде қашықтықты өлшеу тәсілдері.Таспамен, өлшеуіш ашамен, қадаммен, көз мөлшерімен 16.Масштаб дегеніміз не? Жер бетінде өлшенген қашықтықты қағазға түсіргенде кішірейтілгенін көрсететін шама.17.Жергілікті жердің планы Жер бетінің қағазға кішірейтіліп түсірілген нұсқасы18.Жер бетіндегі нүктенің мұхит немесе теңіз деңгейінен бастап есептелінетін биіктікАбсолюттік.19.Горизонтальдар деп аталады.План мен картада биіктіктері бірдей нүктелерді қосатын қисық сызықтар.20.Жердің нақты үлгісі.Глобус.21.Географиялық карта дегеніміз.Жер бетінің белгілі масштаб бойынша жазықтықта шартты белгілермен кескінделуі.22.Экваторға сәйкес келетін жауапты анықта.Бұл ең ұзын параллель.23.Глобус пен карта бетіндегі экваторға параллель жүргізілген сызықтар.Параллельдер.24.Географилық ендік деп атаймыз.Экватордан белгілі бір жерге дейінгі градус есебімен алынған қашықтықты.25.Меридиандар мен параллель сызықтарының қиылысуынан пайда болады.Градус торы.26.Мазмұнына қарай карталар ... топқа бөлінеді 227.Карталар масштабына ... болып бөлінеді.Ұсақ, орташа, ірі.28.Ең ірі масштабты көрсет1:1029.Географиялық картадан құрлықтың биіктігін және мұхиттың тереңдігін анықтауға болады
Биіктік пен шкалалар көмегімен.30.0ғ ендік пен 0ғ бойлық координаталарында орналасқанВ) Атлант мұхиты.Географиялық полюс.31.Жер шарының сыртқы қатты тас қабатыЛитосфера32.Жердің ішкі құрылысы ... қабаттарынан тұрадыЖер қыртысы, мантия, ядро.33.Литосфералық тақталар жылына қозғалады /см/2-5 см34.Тау жыныстарының түрлеріШөгінді, магмалық, метаморфтық.35.Жер қыртысы мен жоғарғы мантиядағы кенет ығысу әсерінен туатын жер астының қозғалысыЖер сілкіну.36.Таулар дегеніміз ...Жер бетінің жазықтардан оқшау көтеріліп жатқан қатты тілімденген биік бөліктері.37.Жер бетінің аз тілімденген, тегіс немесе белесті алқабыЖазықтар.38.Терең мұхит түбі ойыстары ... деп аталадыШұңғыма39.Материктік жер қыртысының таулар астындағы қалыңдығы70-80 км40.Ойпаттардың мұхит деңгейінен салыстырмалы биіктігі0 м-ден 200 м-ге дейін41.Жанартаулар мен жер сілкінісі жиі болатын аймақМатерик шетіндегі таулы аудандарда42.Жанартаудың төбесінде пайда болған шұңқырКратер43.Көпшілік жанартаулар ... мұхитының жағалауындаТынық44.Екі немесе бірнеше тау жоталарының түйісуіТорабы45.Орташа биіктіктегі таулар мұхит деңгейінен биікте орналасқан1000-2000 м46.Материктік жер қыртысының мұхиттық жер қыртысынан айырмасыГранитті қабаты бар47.Органикалық жолмен пайда болған шөгінді жыныстарТас көмір, шымтезек48.Жердің газ тәріздес қабығыАтмосфера.49.Атмосфера қабаттарыТропосфера, стратосфера, атмосфераның жоғарғы қабаты.50.Ауаның жер бетіне түсіретін салмағыАтмосфералық қысым.51.Атмосфераның төменгі қабатыТропосфера.52.Атмосфералық қысымды өлшейтін құралБарометр.53.Тәулік ішіндегі ең жоғарғы және ең төменгі температура арасындағы айырмашылықТемпература ауытқуының тәуліктік амплитудасы.54.Жел дегеніміз ...Ауаның горизонталь бағытта орын ауыстыруы.55.Ауа-райының негізгі элементтеріТемпература, ылғалдылық, атмосфералық қысым.56.Оңтүстік және солтүстік жарты шарға күн сәулесі бірдей түседі23 қыркүйек және 22 наурызда.57.Грек тілінен «климат» сөзінің мағынасыЖер бетіне күн сәулесінің еңістігі58.Желдің соғу себебіҚысымның айырмасынан59.Атмосферадағы 80% ауа массасы кездеседіТропосферада60.Тәулік ішінде бағытын өзгертіп тұратын желБриз61.Күдізгі бриздің соғу бағытыТеңізден құрлыққа62.Тауда 1км-ге көтерілген сайын температура төмендейді

6ғС63.1 км-ге көтерілген сайын ауа қысымы төмендейді:100 мм сынап бағанына64.Жердің ең ыстық белдеуі тропиктер арасында орналасуының себебіКүн дәл төбеде ұзақ және ауаның жоғары қозғалысы болады65.Теңіздік ауа массаның континенттік ауа массасынан айырмасыАуа ылғалы мол66.Жер бетіндегі ең жоғары температура байқалатын климат белдеуіТропиктік67.Тропиктік белдеулерде материктердің батыс жағалауында өтетін суық ағыстар әсеріЖауын-шашынның пайда болуына кері әсер етеді68.Қоңыржай белдеуде ауа температурасының тәуліктік ауытқуы көп мезгілЖаз69.Желдің бағыты мен күшін анықтайтын құралФлюгер70.Жер бетіндегі негізгі климаттық белдеулер саны471.Жердің су қабығыГидросфера.72.Гидросферадағы тұщы су мөлшері2,5%73.Дүниежүзілік мұхит үлесіне Жер бетінің бөлігі келеді3/4 бөлігі74.Судың мұхиттан құрлыққа және құрлықтан мұхитқа үздіксіз ауысу үрдісі.Дүниежүзілік су айналымы.75.Дүниежүзілік мұхит бөліктерімұхиттар, теңіздер, шығанақтар, бұғаздар.76.Дүниежүзілік мұхит суының қасиеттеріТұздылық пен температура.77.Өзен барлық салалармен бірігіп ...Өзен жүйесі78.Жер бетіндегі суға толы табиғи ойысКөл.79.Дүние жүзіндегі ең үлкен көлКаспий.80.Қар жиегі немесе қар шекарасы деп аталадыҚар жиналып, мұздыққа айналу мүмкін болатын жоғарғы шекара.81.Теңіз суының орташа тұздылығы35%082.Дүниежүзілік мұхит суының беткі орташа температурасы+17,5ғC83.Дүниежүзілік мұхиттағы ең терең шұңғыма Мариан84.Мына объектілердің теңіз сипатына сәйкес келетініАзов85.Цунами толқындарының пайда болу себептеріЖер сілкінісінен86.Толысу мен қайтудың пайда болу себебіЖер мен Ай әрекетінен87.Белгілі ойпат арқылы судың табиғи қозғалуы ... деп аталадыӨзен88.Амазонка және Конго өзендерінің суы мол болып келу себебіОлар жыл бойы мол жаңбыр суымен қоректенеді89.Јлемдегі ең биік Анхель (1054 м) сарқырамасы орналасқан өзенОриноко90.Судың тұздылығының көп мөлшеріҚызыл теңізде91.Биосфера географиялық қабықтың ... бөлігі боп саналады.Адамдар мекен ететін92.Барлық қабаттарды қосатын жер қабығыБио93.Жердің тіршілік үшін маңызы зор қабатыТропосфера94.Бір текті жағдайлы аумақта тіршілік ететін өсімдіктер мен жануарлардың жиынтығыБиоценоз95. «Экология» ұғымын енгізген
Э. Геккель96.Құнарлы топырағымен ерекшеленетін табиғат зонасыДала97.Тізеден келетін ормандар кездесетін зонаТундра98.Қалпына келмейтін табиғат ресурсыМинералды99.Табиғат компоненттерінің жиынтығыТабиғат кешені100.Құрлықтағы табиғат зоналарының қалыптасуына әсер ететін жағдайларКлиматтық101.Жер бетіндегі адамзат ... нәсілге бөлінеді3102.Нәсілдік белгілердің қалыптасу себебіТабиғат жағдайлары103.БҰҰ нәсілдік кемсітушілікті жою жөнінде қарар қабылдаған жылы1965 ж.104.Жер шарындағы материктер саны6105.Жер шары бетінің жалпы ауданы510,2 млн км2106.Құрлықты құрайтын материктер мен аралдардың көлемі149,1 млн. км2107.Дүниежүзілік мұхиттың жалпы ауданы 361,1 млн. км2108.Жер қыртысының түрлеріМатериктік және мұхиттық.109.Литосфералық тақталардың қалыңдығы шамамен60-100 км110.Жер қыртысының тегістелген, тұрақты бөліктеріПлатформалар.111.Ежелгі платформалардың қатты кристалды жыныстарының жер бетіне шығып жатқан бөлігіҚалқан112.Платформалардың шөгінді жыныстар жауып жатқан бөлігіТақта113.Жер қыртысының қозғалмалы белдеулеріГеосинклиналь114.Пішіні, көлемі, жасы, биіктігі бойынша жер бетінің сипатыЖер бедері115.Жер бедері дегенімізЖер бетінің ойлы-қырлы сипаты116.Мұхит табанының ең басты ерекшелігі ... болуыСу асты жоталарының117.Жер шарында климаттық белдеулердің қалыптасу .... байланыстыЖер бетіне түсетін күн жылуының мөлшеріне.118.Ауа массалары дегенімізБір текті қасиеттері бар, үлкен көлемдегі ауа.119.Жер шарындағы Б.П.Алисов ажыратқан климаттық белдеулер саны13120.Тұрақты желдердің қалыптасуы ... байланыстыҚысым белдеулеріне.121.Ауа массаларының негізгі түрлеріАрктикалық, қоңыржай, тропиктік, экваторлық.122.Пассаттар дегеніміз Экваторға қарай 30-шы ендіктердегі жоғарғы қысым белдеуінен соғатын желдер.123.Белгілі бір жерге тән ауа райының ұзақ жылдар бойы қайталанатын құбылысыКлимат124.Картада температуралары бірдей нүктелерді қосатын қисық сызықтарИзотерма125.Картада қысымы бірдей нүктелерді қосатын сызықтарИзобара 127.Картада жауын-шашын мөлшері бірдей нүктелерді қосатын сызықтарИзогиета128.Негізгі климаттық белдеулерді белгілеТропиктік, қоңыржай129.Өтпелі климаттық белдеулерді белгілеСубарктикалық, субтропиктік130.Мұхит суының басты қасиеттері
Температурасы мен тұздылығы131.Мұхит суының тұздылығы дегеніміз1 л суда еріген тұздың мөлшері132.Мұхит суының орташа тұздылығы /% есебімен/35133.Мұхит суының қату температурасы-2°135.Дүниежүзілік мұхиттың мұздар басып жатқан ауданы15%136.Су массалары дегенімізМұхит суының зор көлемді алып жатқан бөлігі137.Дүние жүзіндегі ең қуатты жылы ағысГольфстрим138.Дүниежүзілік мұхиттың балыққа ең бай ауданыҚоңыржай ендіктер139.Ең ірі табиғат кешеніГеографиялық қабық140.Литосфераның жоғарғы, атмосфераның төменгі бөлігі және гидросфера мен биосфераның байланысы мен әрекеттесуі нәтижесінде қалыптасқан табиғат кешеніГеографиялық қабық.141.Географиялық қабықтың маңызды заңдылықтарыТұтастығы, зат және энергия айналымы, ырғақтылығы, зоналылығы.142.Географиялық қабықтағы ең ірі табиғат кешендеріМатериктер мен мұхиттар.143.Температура жағдайы, ылғалдылығы, топырағы, өсімдіктер мен жануарлары бір-бірімен байланысқан ірі табиғат кешеніТабиғат зонасы.144.Таулардағы табиғат зонасының алмасуы ... деп аталадыБиіктік белдеулік145.Таудағы биіктік белдеулердің саны ... байланыстыТаудың георграфиялық орны мен биіктігіне146.Еуразияның аралдармен қоса есептегендегі ауданы53,3 млн км2147.Орталық Азия табиғатын зерттеген саяхатшыларПржевальский, Семенов, Уәлиханов.148.Евразияның оңтүстік шеткі нүктесіПиай мүйісі149.Евразияның ең биік щыңыЭверест150.Үлкен Зонд аралындағы жанартауКракатау151.Евразияда көлдердің солтүстік-батыста жиі орналасуының себебіМұздықтардың қазу әрекеті152.Субэкваторлық климаттық белдеуде орналасқан зонаСаванналар мен ылғалды ормандар153.Евразияның күшті тілімделген жағалауларыБатысы мен шығысы154.Солтүстік Американың ауданы жөнінен алатын орны3155.Алясканы ашып, зерттеуге үлес қосқан орыс саяхатшыларыБеринг, Чириков.156.Солтүстік Американың түбектерін көрсетАляска, Калифорния, Лабрадор, Флорида.157.Солтүстік Америкадағы ең суы мол өзенМиссисипи.158.Солтүстік Америкада көлдер жиі орналасқан бөлік.Солтүстік.159.Солтүстік Америкада “прерий” деп атайды Биік шөптерден тұратын далаларды.160.Солтүстік Американың оңтүстік жағалауындағы ең ірі шығанақМексика161.Ниагара сарқырамасы ... көлдерінің аралығында орналасқанЭри және Онтарио162.АҚШ аумағында 1872 жылы ұйымдастырылған дүние жүзіндегі алғашқы ұлттық саябақ