Файл: 1. Шикізат пен осалы материалдарды негізгі асиеттері Шыарылатын німні номенклатурасы жне оны асиеттері.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 11.12.2023
Просмотров: 78
Скачиваний: 1
| Кіріспе 1. Шикізат пен қосалқы материалдардың негізгі қасиеттері 2. Шығарылатын өнімнің номенклатурасы және оның қасиеттері 3. Өндірістің технологиясы 3.1 Процестің технологиялық схемасы және оның толық сипаттамасы 3.2 Зауыттың және негізгі цехтардың жұмыс тәртібі 3.3 Процестің материалдық есептері 3.4 Жобалауға арналған тапсырмада ұсынылатын аппаратты есептеу 3.5 Жабдықтың техникалық сипаттамасын таңдау және құрастыру 3.6 Процесті бақылау және автоматтандыру 4. Қоршаған ортаны қорғау 5. Қауіпсіздік техникасы Пайдаланылған әдебиеттердің тізімі | 4 6 6 7 8 9 10 12 15 18 21 23 25 |
сазды араластырады, шикізат қоспасына бояғыштарды қосады.
1 Шикізат пен қосалқы материалдардың негізгі қасиеттері
Керамикалық бұйымдарды өндіруге арналған шикізат – каолиндер мен саз балшықтары, олар таза күйінде, көбінесе қоспалармен (иілгіш, кеуекті түзуші, флюстер, пластификаторлар және т.б.) қоспада қолданылады. Каолиндер мен саздар деп сумен араласқанда күйдірілгеннен кейін қайтымсыз тас тәрізді күйге айналатын пластикалық қамыр түзетін әртүрлі қоспалары бар табиғи сулы алюмосиликаттар түсініледі.
Керамика өнеркәсібіне арналған саз шикізаты (МЕМСТ 9169-2021 бойынша) мынадай белгілер бойынша жіктеледі: Al2O3+TiO2 құрамы бойынша; Fe2O3 + TiO2 бояғыш оксидтерінің құрамы бойынша; жұқа дисперсті фракциялардың және ірі түйіршікті қосындылардың құрамы бойынша; икемділігі, отқа төзімділігі және агломерациясы бойынша.
Қасиеттері негізінен саз материалдарының құрамымен анықталады: минералогиялық, химиялық және гранулометриялық.
Керамика технологиясында қолданылатын саздардың көптеген алуан түрлі қасиеттерін төрт негізгі топқа біріктіруге болады: су, механикалық, кептіру және жылу.
Саздардың сулы қасиеттері олардың сумен еркін әрекеттесуімен көрінеді (ылғал сыйымдылығы, ісіну, тиксотропты қатаю).
Саздардың механикалық қасиеттері оларға сыртқы күштердің әсерінен көрінеді (икемділік, қалыптау ылғалдылығы, созылу)
Кептіру қасиеттері оны кептіру кезінде саз массасында болатын өзгерістерді көрсетеді (ауаның шөгуі).
Термиялық қасиеттер сазды жоғары температурада қыздыру процесінде көрінеді (отқа төзімділік, агломерация, отқа төзімділік).
Керамикалық кірпіш технологиясындағы ең тиімді қоспа - каолинитті саз. Каолинитті саздар – сазды заттың негізгі құрамдас бөлігі минералды каолинит болып табылатын саздар. Ол керамикалық массалардың кептіру қасиеттерін жақсарту және шикізаттың кептіру уақытын қысқарту үшін қосымша ретінде қолданылады және жарықтардың пайда болуын болдырмайды. Пластмассасы төмен шикізатты пайдаланған жағдайда каолинитті сазды қосу шихтаның пластикалық қасиетін де арттырады. Нәтижесінде дайын өнімнің сыртқы түрі және физикалық-техникалық сипаттамалары жақсарады - беріктігі, аязға төзімділігі және т.б.
Кесте 1
Керамика алуға арналған шикізаттың сипаттамасы
| Шикізат түрі | Көрсеткіші | Өлшем | Мәні (норма) | Ақпарат көзі |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 1.Саз | Саздың химиялық құрамы: SiO2, Al2O3, Fe2O3, CaO, MgO, SO3, п.п.п. | % | 70,53, 14,43, 5,33, 1,11, 1,02, 3.78, 10.69. | |
| | Минералогиялық құрамы: саз минералдары, кварц, дала шпаты, карбонаттар, оксидтер, слюдалар, хлориттер, пироксендер, қоспалар | % | 30 50 15 - - 0,5 0,5 0,5 4,5 | |
| | Гранулометриялық құрамы: сазды фракциялар, құмды фракциялар, шаңды фракциялар | % | 37-76 10-32 4,5-39 | |
| | Қасиеттері: ылғал сыйымдылығы, ісіну, аққыштық күші, домалау беріктігі, пластикалық дәрежесі, ауаның тартылуы, толық шөгу, 1300°С күйдіргеннен кейін суды сіңіру, агломерация температурасы, отқа төзімділік, ұзарту | % | 36 8 45 25 45-25 = 20 7,1-9,5 13,2-16,5 4,82 1250 1580-1740 14 | МЕМСТ 9169-2021 |
| 2. Қоспа - каолин сазы | Химиялық құрамы: SiO2, Al2O3, H2O (химиялық байланысқан су). Қасиеттер: тығыздық, қаттылық, агломерация температурасы, отқа төзімділік | % кг/м3 Моос шкалысы бойынша °С | 46,5 39,5 14 2630 1-1,5 1200 1580 | МЕМСТ 9169-2021 |
2. Шығарылатын өнімнің номенклатурасы және оның қасиеттеріКерамикалық кірпіш шығаратын зауыт Алматыда Покровка ауылының маңында орналасады. Өндірістік қуаты жылына 15 млн. дана шартты кірпіш. Өнімдер «МТС» компаниясының жабдықтарында шығарылады, бұл тамаша геометрияны, жоғары сапаны және шығарылатын өнімдердің кең ассортиментін қамтамасыз етеді. Туннель пешінде технологиялық процесті реттеудің жоғары деңгейін қамтамасыз ететін жабдықтар мен жабдықтар бар, бұл соңғы өнімнің қажетті түс сипаттамаларын алуға мүмкіндік береді.Жабық шихта қорының болуы зауыттың сыртқы факторларға тәуелсіз жыл бойы жұмысын ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Дамыған инфрақұрылым, теміржол кірме жолдарының болуы өнімді теміржол арқылы да, автомобиль көлігімен де жөнелтуге мүмкіндік береді.Бұл кірпіштің қолданылу саласы-қаптау жұмыстары үшін және тұрғын және қоғамдық ғимараттардың қабырғаларын қарапайым төсеу үшін.Кесте 2Шығарылатын өнімнің номенклатурасы
| Бұйымның атауы және эскизі | Өнім маркасы | Габариттік өлшемдері, мм | Қолданы-латын шикізат түрі | Материал көлемі, м3 | Өнімнің салмағы, (кг) | ||
| ұзын-дығы | ені | биіктігі | |||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 1.Керамикалық беті қуысты шарты тиімді кірпіш КЛПР-1/100/1580/25 | М100 М150 М200 | 250 | 120 | 65 | Орташа пластикалық саз, каолинит сазы | 1,95 *10-3 | 4,1 |
| 2. Кәдімгі қуысты шартты керамикалық кірпіш | М100 М150 М200 | 250 | 120 | 65 | Орташа пластикалық саз, каолинит сазы | 1,95 *10-3 | 3,4 |
3. Өндірістің технологиясы3.1 Процестің технологиялық схемасы және оның толық сипаттамасы Керамикалық кірпіштерді ылғалдылығы 7-9% болатын дәнді құрамды престі ұнтақ дайындау, меншікті қысымы 20 МПа кем емес қысқа мерзімді престеу, шикізатты кептіру және күйдіру арқылы алады. Жартылай құрғақ престеу технологиясы мен дәстүрлі пластикалық қалыптау арасындағы айырмашылық шикізат қоспасын дайындаудың жеңілдетілген схемасында жатыр. Сонымен қатар, пресс ұнтағын дайындау желісін жабдықтауға арналған жабдық энергияны және металлды аз қажет етеді. Жартылай құрғақ престеу технологиялық процестің ең күрделі және ұзақ кезеңдерінің бірі – кептіруді жеңілдетеді. Алынған кірпіштің жиектері мен бұрыштары айқынырақ, бұл оны қаптау материалы ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Кірпіш сапасы жағынан дәстүрлі пластиктен құйылған керамикалық кірпіштен кем түспейді. Технология мен жабдықтың қарапайымдылығына байланысты жартылай құрғақ престеу кірпішінің құны пластикалық деформациялық кірпіштің құнынан 15-20% төмен. Жартылай құрғақ престеу технологиясының ерекшеліктері келесідей. Кептіру үшін борпылдақ саз шикізатының тиімді нұсқаларының бірі ретінде түйіршіктеу әдісі қарастырылған. Кептіру барабанының алдында шикізатты түйіршіктеу кептіру жағдайларын жақсартады, тасымалданатын ысыраптарды (шаңның түсуін) азайтады, кесектердің өлшемдері мен ылғалдылығының біркелкілігін арттырады, кірпіштің сапасын жақсартады. Араластырғыш массаны қанағаттанарлық түрде біркелкі етіп қана қоймайды, сонымен қатар ұнтақ массаларының нығыздалуы мен ішінара түйіршіктелуін қамтамасыз етеді. Соңғысы ұнтақтың ағындылығын және қалыптарды толтыруды жақсартады, престеуді және сапалы өнім алуды жеңілдетеді. Шикізатты саңылаулары бар престеуге арналған жабдықтың әзірленген конструкциясы кірпіштің құрылымын жақсартады және аязға төзімділігін арттырады. Қалыпталған шикізатты кептіру роторлы конвейерлік кептіргіштерде бесіктерде жүргізіледі. Жалғыз шикізат ретінде сазды таужыныстар, соның ішінде сапасы төмен, сондай-ақ қатты отын – көмірді байыту қалдықтары пайдаланылады. Сазды жеткізуден қорапты қоректендіруден бастап туннельдік пештен дайын кірпіштің шығуына дейінгі барлық технологиялық кезеңдері толықтай механикаландырылған және автоматтандырылған.Кірпіш өндірудің технологиялық сызбасы мыналарды қамтиды:
-сазды шикізатты жабық саз қоймасында қабылдау және ай сайын сақтау; - тасты босатқыш роликтерде шикізатты алғашқы өңдеу;- пресс-грануляторда шикізатты түйіршіктеу;- кептіру барабанында түйіршіктерді кептіру; - түйіршіктердің тәуліктік қорын қойма бункерлерінде сақтау;- түйіршіктерді штангалы араластырғышта қажетті гранулометриялық құрамға дейін ұсақтау;- СМК-1085 престерінде шикі кірпішті қалыптау; - бесікті айналмалы-конвейерлік кептіргіштерде шикізатты кептіру; - автоматты бағбандардың шикіқұрамды пеш вагонеткаларына жинақтауы; - туннельдік пеште кірпішті күйдіру;- паллеттерге кірпіш төсеу;- дайын өнімді қоймалау.