Файл: 1-21_80_16_otechestvennaya_istoria.pdf

работ ва ўсіх галінах гаспадаркі. Сутнасць НЭПа, яго гістарычная абумоўленасць. Сельская гаспадарка, прамысловасць, гандаль: асаблівасці развіцця, поспехі і праблемы. Дапушчэнне прыватнага капіталу ў эканоміку рэспублікі. Становішча працоўных. Крызісы НЭПа і яго згортванне. Вынікі і ўрокі НЭПа. Погляды на НЭП у савецкай і айчыннай гістарыяграфіі.

Удзел БССР ва ўтварэннi СССР.Нацыянальна-дзяржаўнае будаўнiцтва ў БССР (1921 - 1927 гг.). Прадумовы аб'яднання савецкіх рэспублік у адзіны дзяржаўны саюз. ІV з'езд Саветаў БССР і яго рашэнні. І з'езд Саветаў СССР. Узбуйненні тэрыторыі БССР. Адміністрацыйна-тэрытарыяльная рэформа. Канстытуцыя СССР (1924 г.).

Грамадска-палiтычнае i культурнае жыццѐ ў БССР ў 1921 - 1927 гг.

Палiтыка беларусiзацыi: сутнасць, мэты i задачы. Ажыццяўленне беларусізацыі і яе спыненне. Дзейнасць Саветаў, профсаюзаў, камсамола і інш. грамадскіх арганізацый. Усталяванне аднапартыйнай сістэмы. «Самаліквідацыя» палітычных партый. Канстытуцыя БССР 1927 г.Грамадска-палiтычнае жыццѐ ў БССР у канцы 20-х - пачатку 40-х гадоў. Гісторыкі аб таталітарным характары палітычнай сістэмы

СССР.Прычыны фармiравання камандна-адмiнiстрацыйнай сiстэмы ў СССР. Унутрыпартыйныя дыскусіі і іх ўплыў на грамадска-палiтычнае жыццѐ рэспублікі. Зрыў беларусізацыі. Барацьба з "нацдэмамі" і яе вынікі. Дэфарміруючы ўплыў культа асобы І.В.Сталіна. Палітыка рэпрэсій на тэрыторыі БССР.

Ажыццяўленне iндустрыялiзацыi i калектывiзацыi ў БССР.Беларускія савецкія гісторыкі аб індустрыялізацыі і калектывізацыі ў БССР.Неабходнасць глабальных пераўтварэнняў у прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Ідэйная барацьба вакол шляхоў дальнейшага развіцця краіны і яе адлюстраванне ў БССР. Асноўныя накірункі iндустрыялiзацыi i калектывiзацыi.1,2,3-я пяцігодкі, іх ажыццяўленне і вынікі. Змяненні ў сацыяльнай структуры рабочага класа і сялянства. Вынікі iндустрыялiзацыi i масавай калектывiзацыi. Праблема мэтазгоднасці і метадаў правядзення масавай калектывізацыі ў БССР.

Культурныя пераўтварэннi ў БССР у канцы 20-х - пачатку 40-х гадоў.

Развіццѐ адукацыі, навукі. Культурна-асветніцкая работа. Літаратура, музыка, тэатр, кіно, выяўленчае мастацтва, архітэктура. Уплыў культу асобы Сталіна і таталітарнага рэжыму на развіццѐ беларускай навукі і культуры. Вынікі і супярэчлівасць «культурнай рэвалюцыі».

Становiшча Заходняй Беларусi ў складзе Польшчы (1921 - 1939 гг.). Рэвалюцыйны i нацыянальна-вызваленчы рух у Заходняй Беларусi.Гістарыяграфія гісторыі Заходняй Беларусі міжваеннага часу ў савецкай і айчыннай навуцы.Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае становiшча Заходняй Беларусi ў складзе Польшчы. Развіццѐ прамысловасці, сельскай гаспадаркі. Становішча рабочага класа і сялянства. Палітыка польскіх урад. Умовы развіцця і дасягненні беларускай культуры. Рэвалюцыйны i нацыянальна-вызваленчы рух (прычыны, характар, палітычныя партыі і арганізацыі, іх дзейнасць). КПЗБ, КСМЗБ, ТБШ, БСРГ. Іх дзейнасць, лѐс, гістарычнае значэнне.Уз'яднанне Заходняй Беларусi з БССР.

Раздзел V.

Сацыяльна-эканамiчныя, палiтычныя i культурныя пераўтварэннi ў

заходнiх абласцях БССР у 1939-1941 гг.Паход Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь. Арганізацыя Савецкай улады. Дзейнасць партыйных арганізацый. Народны сход Заходняй Беларусі і яго рашэнні. Уваходжанне Заходняй Беларусi у склад СССР і БССР. Пачатак сацыялістычных пераўтварэнняў у заходнiх абласцях Беларусі і іх вынікі. Дэпартацыі. Праблема ўваходжання Заходняй Беларусі ў склад СССР і БССР.

БССР у пачатку Вялікай Айчыннай вайны.Растаноўка савецкіх і германскіх войск на заходнім участку фронта напярэдадні вайны. Прыгранічныя баі. Мабілізацыя

працоўных на барацьбу з ворагам. Эвакуацыя. Абарона Мінска, Полацка, Гомеля, Оршы, Магілѐва і інш. гарадоў. Прычыны паражэння савецкіх войск у пачатковы перыяд вайны.

Акупацыйны рэжым гiтлераўцаў на часова захопленай тэрыторыi Беларусi. Калабарацыйны рух на акупаванай тэрыторыi.Нямецка-фашысцкая акупацыйная палітыка ў Беларусі: сутнасць, напрамкі, ажыццяўленне, вынікі. Генацыд. Угон на работы ў Германію. Адміністрацыйны падзел. Органы ўлады. Барацьба з партызанамі. Карныя аперацыі. Вытокі і сутнасць калабарацыянізму. Калабаранцкія арганізацыі. Другі "Усебеларускі кангрэс".

Падпольны i партызанскi рух на тэрыторыi Беларусi ў гады Вялiкай Айчыннай вайны.Гістарыяграфія падпольнага і партызанскага руху на акупаванай тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.Дзейнасць падпольных арганізацый. Разгортванне партызанскага руху. Роля партыйных органаў і арганізацыя адпору ворагу. Роля ЦШПР і БШПР. Супраціўленне насельніцтва палітыцы акупантаў.Дзейнасць АК і АУН на тэрыторыі Беларусі. Гістарыяграфія пытання.

Вызваленне Беларусi ад гiтлераўскiх захопнiкаў. Уклад беларускага народа ў разгром гiтлераўскай Германii i мiлiтарысцкай Японii.Пачатак вызвалення Беларусi. Сумесныя дзеянні партызан з часцямі Чырвонай Арміі ў вызваленні ўсходніх раѐнаў рэспублікі восенню 1943 г. "Рэйкавая вайна". Падрыхтоўка і правядзенне аперацыі "Баграціѐн". Ваенна-стратэгічнае і палітычнае значэнне разгрому гiтлераўскiх войск у Беларусі. Пачатак аднаўленчых работ.

Раздзел VІ.

Сацыяльна-эканамiчнае развiццѐ БССР у другой палове 40-х - першай палове 80-х гадоў. Страты, панесеныя рэспублікай у вайне. Пераход да мірнага будаўніцтва. 4-я і 5-я пяцігодкі, іх выкананне. Працоўны гераізм беларускага народа. Дапамога саюзных рэспублік. Матэрыяльнае становішча працоўных. Развіццѐ прамысловасці і сельскай гаспадаркі: праблемы і дасягненні. Эканамічныя рэформы 1956 і 1965 гг. Працоўная актыўнасць савецкіх людзей.

Грамадска - палiтычнае i сацыяльнае развiццѐ БССР у другой палове 40-х -

першай палове 80-х гадоў.Роля КПБ, Советаў, прафсаюзаў, камсамола ў грамадскапалітычным жыцці. Выбары ў Вярхоўны і мясцовыя Саветы депутатаў працоўных. Палітычная абстаноўка ў заходніх абласцях рэспублікі ў другой палове 40 – пачатку 50- х гг. Рэпрэсіі ў 40-х - пачатку 50-х гадоў. Ідэалагічная работа. Канстытуцыя БССР 1978 г. Нарастанне крызісных з'яў і іх уплыў на грамадска-палітычнае жыццѐ.Рабочы клас, калгаснае сялянства, інтэлігенцыя: колькасныя і якасныя паказчыкі. Матэрыяльнае становішча насельніцтва. Ахова здароўя.

Дзейнасць БССР на мiжнароднай арэне ў пасляваенны перыяд.Вывучэнне дзейнасці БССР на мiжнароднай арэне ў пасляваенны перыяд беларускімі гісторыкамі.Супрацоўніцтва Беларусі з сацыялістычнымі, капіталістычнымі, развіваючымі краінамі ў сферах эканомікі, культуры, навукі. Грамадска-палітычныя сувязі. Удзел БССР у стварэнні ААН. Дзейнасць у ААН і інш. міжнародных арганізацыях. Праблема знешнепалітычнай самастойнасці БССР.

Адукацыя, навука i культура БССР у пасляваенны перыяд. Развіццѐ беларускай культуры сярэдзіны 40 – сярэдзіны 80-х гг. ХХ ст. у асвятленні беларускіх гісторыкаў.Дасягненні Беларусі ў развіцці навукі, адукацыі, культуры. Асноўная тэматыка мастацкіх твораў (літаратуры, жывапісу, кіно). Архітэктура, горадабудаўніцтва. Культмасавая работа. Праблемы развіцця беларускай культуры, адукацыі, навукі.

Раздзел VІІ.

Сацыяльна-эканамiчнае i палiтычнае развiццѐ Беларусi ў другой палове 80- х - 90-я гг. ХХ ст. Абвяшчэнне незалежнасцi Рэспублiкi Беларусь.Сутнасць і гістарычная неабходнасць перабудовы, яе ажыццяўленне на Беларусі. Дэмакратызацыя грамадскага жыцця. Фарміраванне шматпартыйнай сістэмы. Новыя з'явы ў эканоміцы. Нарастанне крызісу ў народнай гаспадарцы. Аварыя на Чарнобыльскай АЭС і яе наступствы.Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце БССР. Крызіс палітыкі М.С.Гарбачова. Распад СССР. Абвяшчэнне незалежнай Рэспублікі Беларусь. Утварэнне СНД.

Рэспубліка Беларусь у 90-я гг. ХХ – пачатку ХХІ ст. Сацыяльнаэканамiчнае развiццѐ Рэспублiкi Беларусь. Складанасць эканамічнай сітуацыі ў 1991

– 1995 гг. Меры па выхаду з крызісу. Праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця РБ і іх рэалізацыя. Беларуская эканамічная мадэль. Рэфармаванне аграпрамысловага сектара. Сацыяльнае становішча насельніцтва.

Палітычнае развіццѐ РБ. Палітычная нестабільнасць у пачатку 90-х гг. Канстытуцыя РБ 1994 г. Першыя выбары Прэзідэнта РБ. А.Р.Лукашэнка. Рэферэндумы 1995 і 1996 гг. Парламенцкая рэформа. Выбары ў Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу РБ. Дзейнасць палітычных партый і грамадскіх арганізацый. Усебеларускія народныя сходы і іх гістарычнае прызначэнне. Міжнароднае становішча Рэспублікі Беларусі.

Праблемы і дасягненні развіцця беларускай культуры на мяжы тысячагоддзяў. Нацыянальнае адраджэнне і яго ажыццяўленне ў Рэспубліцы Беларусь. Літаратура, тэатр, музычнае мастацтва. Культура нацыянальных меншасцей. Навука. Развіццѐ гістарычнай навукі ў Рэспубліцы Беларусь.

ЛІТАРАТУРА

АСНОЎНАЯ

Крыніцы

Беларускiя летапiсы i хронiкi. Мн., 1997.

Белоруссия в эпоху капитализма: Сб. док.и материалов: В 2 т. Мн., 1983; 1990. Белоруссия в эпоху феодализма: Сб. док.и материалов: В 4 т. М., 1959—1979. Беларусiзацыя. 1920-я гады: Дак. i матэрыялы. Мн., 2001.

Белорусские остарбайтеры. Т. 1—5: Док.и материалы. Мн., 1996—1998. Восстание в Литве и Белоруссии 1863—1864. Док.и материалы. М., 1965.

Всенародное партизанское движение в Белоруссии в годы Великой Отечественной войны. Док.и материалы. Мн., 1973—1988.

Знешняя палiтыка Беларусi. Зб. дак. i матэрыялаў. Т. 1—5. Мн., 1997—2002. Полное собрание русских летописей. Т. 32. М., 1975; Т. 35. М., 1980. Праграмныя дакументы палiтычных партый / Склад. П. I. Брыгадзiн. Мн., 1994. Публицистика белорусских народников. Мн., 1993.

Уния в документах: Сб. док.и материалов. Мн., 1997.

Хрестоматия по истории Белоруссии: С древнейших времен до 1917 г. Мн., 1977. Хрестоматия по истории БССР (1917—1983). Мн., 1984.

Падручнікі і вучэбныя дапаможнікі

Гiсторыя Беларускай ССР: У 5 т. Мн., 1972—1975.

Гiсторыя Беларусi: Навуч. дапам. / А. Г. Каханоўскi, С. М. Ходзiн, А. А. Яноўскi i iнш. Мн., 2001.

Гiсторыя Беларусi: У 6 т. Т. 1. Старажытная Беларусь: ад першапачатковага засялення да сярэдзiны ХIII ст. Мн., 2000.

Гiсторыя Беларусi: У 2 ч. Ч. 1. Ад старажытных часоў па люты 1917; Ч. 2. Люты 1917—2000 / Пад рэд. Я. К. Новiка, Г. С. Марцуля. Мн., 2000.

Гiсторыя Беларусi: У 2 ч. Ч. 1. Са старажытных часоў да канца ХVIII ст. Мн., 2000; Ч. 2. ХIХ—ХХ ст.: Курс лекцый. Мн., 2002.

Гiсторыя сялянства Беларусi: У 3 т. Т. 1. Мн., 1997; Т. 2. Мн., 2002.

Доўнар-Запольскi М. В. Гiсторыя Беларусi. Мн., 1994.

История политических партий: Материалы для самостоятельной работы студентов / Под общ.ред. В. К. Коршука, И. Ф. Романовского. Мн., 2002.

Круталевич В. А. История Беларуси: становление национальной державности

(1917—1922). Мн., 1999.

Лыч Л. М., Навiцкi У. Л. Гiсторыя культуры Беларусi. Мн., 1996.

Нарысы гiсторыi Беларусi: У 2 ч. / Рэд. М. П. Касцюк i iнш. Мн., 1994—1995. Эканамiчная гiсторыя Беларусi. Мн., 1999.

Этнаграфiя беларусаў: гiстарыяграфiя, этнагенез, этнiчная гiсторыя. Мн., 1985. Юхо Я. А. Кароткi нарыс гiсторыi i права Беларусi. Мн., 1992.

ДАДАТКОВАЯ

Крыніцы

Архiў унiяцкiх мiтрапалiтаў. Дакументы да гiсторыi царквы ў Беларусi ХV—ХVI ст.

Мн., 1999.

Белорусская ССР за 50 лет: Стат. сб. Мн., 1968.

Борьба за Советскую власть в Белоруссии 1918—1920: Сб. док.и материалов: В 2 т.

Мн., 1968; 1971.

Вiшнеўскi А. Ф., Юхо Я. А. Гiсторыя дзяржавы i права ў Беларусi ў дакументах i матэрыялах. Мн., 1998.

Гiсторыя Беларусi ў дакументах i матэрыялах. Т. 1. Мн., 1936.

Дакументы i матэрыялы па гiсторыi Беларусi (1772—1903 гг.). Т. 2. Мн., 1940. Документы и материалы по истории Белоруссии (1900—1917). Т. 3. Мн., 1953. Дэкларацыя Вярхоўнага Савета БССР аб дзяржаўным суверэнiтэце БССР (27 лiпеня

1990 г.). Мн., 1990.

История Беларуси в документах и материалах /Авт.-сост. Н. Н. Кузнецов, В. Г.

Мазец. Мн., 2000.

Закон Рэспублiкi Беларусь «Аб мовах у Беларускай ССР». Мн., 1990. Калiноўскi К. На нашу вольнасць: Творы, дакументы. Мн., 1999. Калиновский К. Из печатного и рукописного наследия. Мн., 1988. Канстытуцыя Рэспублiкi Беларусь. Мн., 1994, 1996.

Канун и начало войны: Док.и материалы. Л., 1991.

Кооперативно-колхозное строительство в СССР: Док.и материалы. М., 1991. Луцкевiч А. За 25 гадоў (1903—1928). Успамiны аб працы першых беларускiх

палiтычных арганiзацый: БРГ, БСГ. Мн., 1991.

Метрыка Вялiкага княства Лiтоўскага: (Копiя канца ХIV ст.). Мн., 2000.

На крутым павароце. Iдэолага-палiтычная барацьба на Беларусi ў 1919—1931 гг. Дакументы, матэрыялы, аналiз. Мн., 1999.

Народное образование в БССР: Сб. док.и материалов: В 2 т. Мн., 1979—1980. «Нацистское золото» из Беларуси: Док.и материалы. Мн., 1998.

Платонаў Р. П. Беларусь у мiжваенны перыяд. Старонкi палiтычнай гiсторыi ў святле архiўных крынiц. Мн., 2001.

Платонов Р. П. Белоруссия, 1941-й: известный и неизвестный. По документам Национального архива Республики Беларусь. Мн., 2000.

Польско-советская война 1919—1920: (Ранее не опубликованные документы и материалы). М., 1994. Ч. 1—2.

Революционный подъем в Литве и Белоруссии в 1861—1862 гг.: Сб. док. М., 1964. Русско-белорусские связи: Сб. док. (1570—1667). Мн., 1963.

Русско-белорусские связи во второй половине ХVII в. (1667—1686): Сб. док. Мн.,

1972.