Файл: аза тілі мен дебиеті пнінен (оыту аза тілінде емес).docx

Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы

«Назарбаев Зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымы

«Қазақ тілі мен әдебиеті» пәнінен (оқыту қазақ тілінде емес)

қорытынды аттестаттау спецификациясы 9-сынып

Нұр-Сұлтан қ., 2019

МАЗМҰНЫ

1	Бағалау мақсаты……………………………………………………………….	3
1.1	Оқу бағдарламасымен байланысы…………………………………………	3
1.2	Критериалды бағалау жүйесімен байланысы……………………………	3
2	Емтихан жұмысының сипаттамасы...................................................…..	4
2.1	Бағалау міндеттері..........…………………………………………………….	4
2.2	Балдардың үлестірілуі.............................................................................	4
2.3	Емтиханды өткізу тілі....................…………………………………………	5
3	Емтиханды өткізу үдерісін басқару………………………………………..	5
4	Емтихан жұмысы үшін балдар мен бағаларды қою процесі…………...	5
5	Бағалар сипаттамасы..……………………………………………………….	5
6	Тапсырмалар мен балл қою кестесінің мысалдары…………………….	6

Бағалау мақсаты

«Қазақтіліменәдебиеті»пәнібойынша(оқытуқазақтіліндеемес)оқубағдарламасының көлемін білім алушылардың меңгеру деңгейі Негізгі орта білім берудіңмемлекеттікжалпығаміндеттібілімберустандартына(бұданәрі–МЖМББС)сәйкесанықталады.

Оқу бағдарламасымен байланысы

Білімалушылардықорытындыаттестаттаужаңартылғанбіліммазмұныбойыншанегізгі орта білім беру деңгейінің 8-9-сыныптарына арналған «Қазақ тілі мен әдебиеті» пәнібойынша (оқыту қазақ тілінде емес) үлгілік оқу бағдарламасының мазмұнын қамтиды. Білімалушылардыңбілімі,білігі,сондай-ақдағдыларыМЖМББСкүтілетіннәтижелерменанықталады.

Критериалды бағалау жүйесімен байланысы

Білім алушыларды қорытынды аттестаттау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудықамтитынкритериалдыбағалаужүйесініңбөлігіболыптабылады.

Емтихан жұмысының сипаттамасы

Оқылым

2 сағат

Емтихан жұмысы жалпы көлемі 300-350 сөзден тұратын бір мәтінге негізделген міндетті үш тапсырмадан тұрады.

тапсырма мәтін тақырыбы бойынша арнайы лексиканы түсінуге негізделеді.

Мәтінде кездесетін 5 сөздің лексикалық мағынасына балама сөздер ұсынылады. Білім алушы ұсынылған сөздерге мағыналас сөздерді мәтіннен тауып жазуы қажет. Берілген сұрақтар білім алушылардың тілді қолдана алуы мен контексте жекелеген лексиканың мағынасын түсіну дағдыларын көрсетуін бағалайды.

тапсырма перифраз тәсілі арқылы орындалады.

Мәтінде кездесетін сөйлемдердің түпнұсқалық мағынасын сақтай отырып, құрылымын перифраз тәсілі арқылы өзгертіп, қайта жазу жұмысы ұсынылады. Ол үшін сөйлемдердің басы (сөз, сөз тіркесімен) ғана беріледі. Бұл жұмыс білім алушының мәтін мазмұнын тұтастай түсінуі мен грамматикалық құрылымды дұрыс қолдану дағдысын бағалайды.

тапсырма қысқа және толық жауапты қажет ететін ашық сұрақтардан тұрады.

Білім алушылар мәтін бойынша қысқа және толық жауапты қажет ететін 3 ашық сұраққа жауап береді. Берілген тапсырманың сұрақтары білім алушылардың мәтін бойынша нақты сұраққа жауап беру мен тілді қолдана алуын және өз ойы мен көзқарасын жеткізе білуін, қорытынды жасай алуын, сондай-ақ грамматикалық құрылымды дұрыс қолдану дағдысын

бағалайды.

Максималды балл

30 балл

Бағалау міндеттері

1-БМ

Коммуникативтік құзырлық

Білім алушы:

білім алушы оқылған тақырыптар аясында белгілі бір күрделі тұтас мәтіндердің мазмұнын түсінуі;
сөздердің айқын және астарлы мағынасын, мәнін түсінуі;
өзектілігін анықтай отырып, дереккөздерден қажетті ақпаратты алуы;
белгіленген оқу стратегияларын пайдалануы тиіс.

2-БМ

Тілдік құзырлық

Білім алушы:

орфографиялық және грамматикалық нормаларды сақтауы тиіс.

Балдардың үлестірілуі

Бағалауміндеттерібойыншабалдардың бөлінуікестедеұсынылған.

Тапсырма	Бағалау міндеттері		Балл
1	1-БМ Коммуникативтік құзырлық		5
2	БМ Коммуникативтік құзырлық БМ Тілдік құзырлық		10 5
3	БМ Коммуникативтік құзырлық БМ Тілдік құзырлық		5 5
Барлығы		30

Емтиханды өткізу тілі

Емтиханқазақтіліндеөтеді.

Емтиханды өткізу үдерісін басқару

Емтихан «Орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарыүшін білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды, оларды аралық және қорытындыаттестаттауды өткізудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білімжәнеғылым

министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы №125 Бұйрығымен бекітілген Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы білім алушылардың үлгеріміне ағымдық бақылаудың, оларды аралық және қорытынды аттестаттау жүргізудің үлгі қағидалары, сонымен қатар Қорытынды аттестаттауды ұйымдастыру мен өткізу бойынша Нұсқаулыққа сәйкес өткізіледі.

Емтихан жұмысы үшін балдар мен бағаларды қою үдерісі

Емтиханжұмысыүшінбаллқоюүдерісінұсынылғанбаллқоюсызбасынегізіндеаттестациялықкомиссияжүзегеасырады.Білімалушылардың қойылған балдары балдарды бағаға айналдыру шәкіліне сәйкесбағағаауыстырылады.

Емтихан жұмысының балдары	Балдардың проценттік құрамы, %	Баға
0-11	0-39	2 (қанағаттанарлықсыз)
12-19	40-64	3 (қанағаттанарлық)
20-25	65-84	4 (жақсы)
26-30	85-100	5 (өте жақсы)

Бағалар сипаттамасы

Бағаларсипаттамасыоқушылардыңмүмкіндікдеңгейінанықтайтынбелгілібірстандарт жөніндегі жалпы түсінігін қалыптастыру үшін беріледі. Тәжірибеде ұсынылған бағабілімалушыларжұмысыныңбағалауміндеттерінеқаншалықтысәйкескелетіндігінебайланысты.

Баға	Сипаттама
5	Білім алушылар өздерінің жетік деңгейдегі қабілеттерін көрсетеді: түрлі дереккөздерден алынған мәтіндердің жалпы мазмұны мен контекстегі жекелеген сөздер немесе сөз тіркестерінің мағынасын толық түсінеді; мәтіннің негізгі ойына қатысты қажетті ақпаратты пайдаланып, жеке көзқарасын нақты, айқын білдіреді; нақты тақырыпқа сай лексикалық және тілдік құрылымдарды кеңінен қолданып, тілді меңгергенін нақты, орынды көрсетеді.
4	Білім алушылар жеткілікті деңгейдегі қабілеттерін көрсетеді: түрлі дереккөздерден алынған мәтіндердің жалпы мазмұнын түсінеді, бірақ контекстегі кейбір жекелеген сөздер немесе сөз тіркестерінің мағынасын шатастырады; мәтіннің негізгі ойына, ақпараттарға қатысты жеке көзқарасын білдіруде сенімсіздік танытады; нақты тақырыпқа сай лексикалық және тілдік құрылымдарды қолданып, тілді қолдануда аздаған қателер жібереді.
3	Білім алушылар қанағаттанарлық деңгейдегі қабілеттерін көрсетеді: түрлі дереккөздерден алынған мәтіндердің кейбір бөліктерін түсінеді, бірақ контекстегі көптеген жекелеген сөздер немесе сөз тіркестерінің мағынасын анықтауда қиналады; мәтіннің негізгі ойына қатысты ақпаратты ажырата алмайды, орынсыз қолданады; сөздік қоры шектеулі, лексикалық және тілдік құрылымдарды қолдануда ұсақ және ірі қателері жиі кездеседі.
2	Білім алушы базалық білімін қанағаттанарлықсыз деңгейде көрсетеді.

Тапсырмалар мен балл қою кестесінің мысалдары

Әрсұрақнемесетапсырманыңтұсынатікжақшада[]оғанұсынылатынбаллкөрсетіледі.Басшылыққа алу үшін коммуникативтік құзырлықты тексеруге арналған нақты баллқою кестесі және тілдік құзырлықты тексеруге арналған жалпы балл қою кестесі ұсынылады.Нақтыбаллқоюкестесіндеәрсұрақнемесетапсырмағаберілетінбаллсаныкөрсетіледі.Алжалпыбаллқоюкестесінде1-ден5-кедейінгібаллсандарыныңөлшемдерінесипаттамаберілген.

тапсырма

Төмендеберілгенмәтіндіоқыңыз.

Жер күні

Жеркүні–халықаралықдеңгейдеаталыпөтетінқоршағанортанықорғаушараларының бірі. Жер күні – жер планетасының дүниедегі ерекше орнын атап өтугеарналған.Жердіңбиологиялықәралуандылығытуралыбілужәнеонықорғау–адамзаттың міндеті. Бұл шараның мақсаты әлемдегі барлық адамдарды өсімдіктерменаңдарды қорғауға және өзіміз өмір сүретін жерді таза ұстауға ынталандыру және ол туралыадамдардың білуіне ықпал ету. Көптеген елдерде жер күнін 22 сәуірде, ал кейбір елдердебірайбұрын,яғнижерменкүнтеңескенкүні21наурызда атапөтеді.Бұл шара қалай пайда болды? Жер күнін атап өтуді ұсынған АҚШ сенаторы ГэйлордНелсон. Оның бастауымен ең бірінші Жер Күні 1970 жылы 22 сәуірде Америкада аталыпөтті.Адамзатжерқойнауындағытабиғикөздердіжауапсызқолдануарқылысудың,жердің және ауаның ластануына себепші болады. Мысалы, ластанудың әсерінен ауаныңозонқабатындапайдаболғантесік.Зерттеушілерауаластанғансайынозонқабатыжұқарып, тесіктер көбейе түседі деп санайды. Бұл ультракүлгін сәулелер қоршаған орта