Файл: Тмендегі сратара ысаша жауап жазыыз азастан Республикасыны сырты саясаты.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 25.10.2023
Просмотров: 77
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Төмендегі сұрақтарға қысқаша жауап жазыңыз:
1.Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты.ҚазақстанРеспубликасыныңсыртқысаясаты белсенділігімен, тепе-теңдіксақтауғаұмтылысымен, прагматизмдігімен, сындарлысұхбатжүргізугеталпынысыменжәнекөпжақтыынтымақтастыққабағытталғандығыменерекшеленеді. Халықаралықаренадамемлекетімізөзініңтарихи, геосаясаттықжәнеэкономикалықфакторларынабайланыстыкөпғасырларбойысыртқысаясатынхалықаралықынтымақтастық, көршілесмемлекеттерментатуластықжәнеолардыңаймақтықбіртұтастығынқұрметтеупринципіненегіздепжүргізіпкеледі. Қазақстанныңөзгемемлекеттерментеңқұқылыжәнеекіжаққадатиімдіқарым-қатынасқұруғадайындығыоныңбүгінгікүнідипломатиялықбайланысорнатқаншетмемлекеттердіңсаныныңкөптігімендәлелденіпотыр. 1991 жылытәуелсіздікалғансәттенбастап, біздіңреспубликаәлемнің 130 мемлекетімендипломатиялыққарым-қатынасорнатты. Көптегенсебептергебайланысты ОрталықАзия мен Қазақстан аймағыәлемсаясатында
қазіргікездеерекшеназарғаие. Қазақстанекпіндідамуқарқыныныңарқасында ipi трансұлттықкорпорациялардың, өзгемемлекеттердіңүлкенқызығушылығынаие. Бұлтүсініктіде, ҚазақстанОрталықАзиядағыгеографиялықсипатыбойыншаең ipi мемлекетболыптабылады, оғанқосаэкономикалықдамуқарқыныбойыншабіздіңмемлекетаймақтағыкөшбасшы. Осыреттееліміздіңболашақтадамумүмкіндіктерініңмолекендігінескерекетукерек. Бүгінгікүніқазақстандықсыртқысаясатбасымдылығыеңалдымен Ресей, Қытай, АҚШ, ЕО, ОрталықАзияаймағындағыкөршілесмемлекеттермен, исламәлеміментеңқұқылықарым-қатынасқұругабағытталыпотыр. Бұлтұрғыда 2006 — 2007 жылдарыаталмышмемлекеттерменжәнеаймақтарменекіжақтыбайланыседәуіралғабасты. Елмүддeciнe қатыстыбірталаймаңыздықұжатқақолқойылғанмемлекетбасшылығының Вашингтон, Мәскеу, Брюссель, Лондон, Бейжің, Каир,
Тегеран, Ташкент, Бішкек жәнетағыдабасқамемлекеттердіңастаналарынаресмисапарларыныңқорытындыларыдаосыныайғақтайтүсуде. Осылайшамeмлeкeтiмiздiңәлемніңжетекшi державаларыменкөршілес ТМД мемлекеттepi арасындағыстратегиялықсеріктестігіжаңадеңгейгекөтерілдідеугеболады.
2. Қазіргізамандағысайлаужүйелері: олардыңартықшылықтарыменкемшіліктері.Сайлау жүйесі ұғымы әдетте екі — тар және кең мағынада қолданылады. Кең мағынада сайлау жүйесі дегеніміз — Қазақстан Республикасындағы сайлауды өткізу мен ұйымдастыруға байланысты туындайтын қоғамдық қатынастар жүйесі. Оған сайлау комиссияларын құру мен олардың қызметі, сайлау округтерін, учаскелерін құру, сайлау алдындағы үгіт-насихат, сайлаудың қорытындыларын анықтау, т. б. жатады. Tap мағынада сайлау жүйесі дегеніміз — сайлауға қатысқан кандидаттардың немесе саяси партиялардың жеңімпаздарын анықтау жүйесі. Бүгінгі таңда әлемде мажоритарлық және пропорционалды сайлау жүйелері кең тараған.Мажоритарлық жүйе (фр. majorite — басым көпшілік деген сөзінен шыққан) — сайлаушылардың басым көпшілігі дауысын берген кандидат сайланған болып саналатын сайлау жүйесі. Ол көптеген (АҚШ, Франция, Ұлыбритания, т.б.) елдердің президент, парламент депутаттарын сайлауда қолданылады.Пропорционалды сайлау жүйесі дегеніміз — сайлауда ұсынған партиялық тізімге сәйкес саяси партия Парламентте депутаттың мандат сайын иеленетін сайлау жүйесі. Қазақстан Республикасында мажоритарлық және пропорционалды сайлау жүйелері қолданылады. Президент, Парламент депутаттарын сайлауда мажоритарлық сайлау жүйесі қолданылады. Осыған сәйкес:
Сайлау жүйесінің артықшылықтары.Еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар, сайлау комиссиялары болып табылады. Олардың біртұтас жүйесін мыналар құрайды: республикалық Орталық сайлау комиссиясы; аумақтық сайлау комиссиялары;округтік сайлау комиссиялары; учаскелік сайлау комиссиялары.Сайлау комиссиясының өкілеттілік мерзімі — бес жыл. ҚР-ның Орталық сайлау комиссиясы сайлау комиссиясының бірыңғай жүйесіне басшылық етеді. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелерін Республика Президентінің ұсынуы бойынша Парламент Мәжілісі қызметке сайлайды және қызметтен босатады. Сайлауды өткізу үшін еліміздін әкімшілік аумақтық бөлінісі және сайлаушылардың мөлшері шамамен бірдей деңгейлес сайлау округтері құрылады. Сайлау округтерінің — бір мандатты, көп мандатты, біртұтас жалпыұлттық деп аталатын үш түрі бар. Сайлау нәтижесі бойынша тек бір ғана депутат сайланатын округ — бір мандатты сайлау округі деп аталады. Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің 67 депутаты осы жүйе бойынша сайланады. Осыған сәйкес Қазақстанның барлық аумағы 67 округке бөлінеді. Аудандар мен қалаларда дауыс беруді өткізу және дауыстарды санау үшін тиісті өкімдердің сайлау комиссияларымен келісілген шешімдеріне сай сайлау учаскелері құрылады. Олар сайлаушыларға барынша қолайлы жағдайлар туғызу мақсатында, жергілікті және өзге де мән-жайларды ескере отырып құрылады (әскери бөлімшелерде, емханаларда, емдеу-сауықтыру орындарында, соттарда, тергеу изоляторларында, ҚР-ның шетелдердегі өкілдіктерінде (елшіліктерде), т.б. Сонымен, еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар — сайлау комиссиялары болып табылады.Сайлау жүйелерінің түрлері - кемшіліктеріСаяси ғалымдар мен заңгер-ғалымдар ғана көпшілік немесе пропорционалды жүйелерін пайдалану тек проблемаларды кейбір құруға әкеледі деп атап өтті.бекіту және тек көпшілігі жүйесі демократияның негізгі мүмкіндіктердің бірін бұзатын жұмыс істеуі кезінде - «миноритарлық жағдайына ескере көпшілік пікірін ескере отырып». сайлауда жеңіс 50% плюс бір дауыс жинаған адамға тиесілі екенін қамтамасыз ету болып табылады. Ол жеңімпаз, олардың қызметінде назарға қалған сайлаушылардың пікірін өтеді деп түсiнiледi.Бұл тапшылығы айырмашылығы пропорционалды жүйесі жұмыс істейді. Бірақ бұл мінсіз емес. Оның басты кемшілігі сайлауда жеңіп тараптардың ықтимал пайда болады. бұл жағдайда нақты саяси жағдайды көрсетеді болғанына қарамастан, ол (а парламенттік республикада, мысалы) президентті сайлауға мүмкін емес болар еді, онда жағдайды жасауға болады немесе үкімет қалыптастыру. Аралас сайлау әдісі - сайлау жүйелері осы түрлері ғана үшінші түрін пайдалану арқылы өтелуі мүмкін.
1.Қазақстан Республикасының сыртқы саясаты.ҚазақстанРеспубликасыныңсыртқысаясаты белсенділігімен, тепе-теңдіксақтауғаұмтылысымен, прагматизмдігімен, сындарлысұхбатжүргізугеталпынысыменжәнекөпжақтыынтымақтастыққабағытталғандығыменерекшеленеді. Халықаралықаренадамемлекетімізөзініңтарихи, геосаясаттықжәнеэкономикалықфакторларынабайланыстыкөпғасырларбойысыртқысаясатынхалықаралықынтымақтастық, көршілесмемлекеттерментатуластықжәнеолардыңаймақтықбіртұтастығынқұрметтеупринципіненегіздепжүргізіпкеледі. Қазақстанныңөзгемемлекеттерментеңқұқылыжәнеекіжаққадатиімдіқарым-қатынасқұруғадайындығыоныңбүгінгікүнідипломатиялықбайланысорнатқаншетмемлекеттердіңсаныныңкөптігімендәлелденіпотыр. 1991 жылытәуелсіздікалғансәттенбастап, біздіңреспубликаәлемнің 130 мемлекетімендипломатиялыққарым-қатынасорнатты. Көптегенсебептергебайланысты ОрталықАзия мен Қазақстан аймағыәлемсаясатында
қазіргікездеерекшеназарғаие. Қазақстанекпіндідамуқарқыныныңарқасында ipi трансұлттықкорпорациялардың, өзгемемлекеттердіңүлкенқызығушылығынаие. Бұлтүсініктіде, ҚазақстанОрталықАзиядағыгеографиялықсипатыбойыншаең ipi мемлекетболыптабылады, оғанқосаэкономикалықдамуқарқыныбойыншабіздіңмемлекетаймақтағыкөшбасшы. Осыреттееліміздіңболашақтадамумүмкіндіктерініңмолекендігінескерекетукерек. Бүгінгікүніқазақстандықсыртқысаясатбасымдылығыеңалдымен Ресей, Қытай, АҚШ, ЕО, ОрталықАзияаймағындағыкөршілесмемлекеттермен, исламәлеміментеңқұқылықарым-қатынасқұругабағытталыпотыр. Бұлтұрғыда 2006 — 2007 жылдарыаталмышмемлекеттерменжәнеаймақтарменекіжақтыбайланыседәуіралғабасты. Елмүддeciнe қатыстыбірталаймаңыздықұжатқақолқойылғанмемлекетбасшылығының Вашингтон, Мәскеу, Брюссель, Лондон, Бейжің, Каир,
Тегеран, Ташкент, Бішкек жәнетағыдабасқамемлекеттердіңастаналарынаресмисапарларыныңқорытындыларыдаосыныайғақтайтүсуде. Осылайшамeмлeкeтiмiздiңәлемніңжетекшi державаларыменкөршілес ТМД мемлекеттepi арасындағыстратегиялықсеріктестігіжаңадеңгейгекөтерілдідеугеболады.
2. Қазіргізамандағысайлаужүйелері: олардыңартықшылықтарыменкемшіліктері.Сайлау жүйесі ұғымы әдетте екі — тар және кең мағынада қолданылады. Кең мағынада сайлау жүйесі дегеніміз — Қазақстан Республикасындағы сайлауды өткізу мен ұйымдастыруға байланысты туындайтын қоғамдық қатынастар жүйесі. Оған сайлау комиссияларын құру мен олардың қызметі, сайлау округтерін, учаскелерін құру, сайлау алдындағы үгіт-насихат, сайлаудың қорытындыларын анықтау, т. б. жатады. Tap мағынада сайлау жүйесі дегеніміз — сайлауға қатысқан кандидаттардың немесе саяси партиялардың жеңімпаздарын анықтау жүйесі. Бүгінгі таңда әлемде мажоритарлық және пропорционалды сайлау жүйелері кең тараған.Мажоритарлық жүйе (фр. majorite — басым көпшілік деген сөзінен шыққан) — сайлаушылардың басым көпшілігі дауысын берген кандидат сайланған болып саналатын сайлау жүйесі. Ол көптеген (АҚШ, Франция, Ұлыбритания, т.б.) елдердің президент, парламент депутаттарын сайлауда қолданылады.Пропорционалды сайлау жүйесі дегеніміз — сайлауда ұсынған партиялық тізімге сәйкес саяси партия Парламентте депутаттың мандат сайын иеленетін сайлау жүйесі. Қазақстан Республикасында мажоритарлық және пропорционалды сайлау жүйелері қолданылады. Президент, Парламент депутаттарын сайлауда мажоритарлық сайлау жүйесі қолданылады. Осыған сәйкес:
-
дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың (тандаушылардың) 50%-дан астам дауысын алған (мұндай жағдайда қайта дауыс беру өткізілмейді); -
қайта дауыс беру кезінде басқа кандидатка қарағанда дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың (таңцаушылардың) дауыс санының көпшілігін алған кандидат сайланған болып есептеледі.
Сайлау жүйесінің артықшылықтары.Еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар, сайлау комиссиялары болып табылады. Олардың біртұтас жүйесін мыналар құрайды: республикалық Орталық сайлау комиссиясы; аумақтық сайлау комиссиялары;округтік сайлау комиссиялары; учаскелік сайлау комиссиялары.Сайлау комиссиясының өкілеттілік мерзімі — бес жыл. ҚР-ның Орталық сайлау комиссиясы сайлау комиссиясының бірыңғай жүйесіне басшылық етеді. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелерін Республика Президентінің ұсынуы бойынша Парламент Мәжілісі қызметке сайлайды және қызметтен босатады. Сайлауды өткізу үшін еліміздін әкімшілік аумақтық бөлінісі және сайлаушылардың мөлшері шамамен бірдей деңгейлес сайлау округтері құрылады. Сайлау округтерінің — бір мандатты, көп мандатты, біртұтас жалпыұлттық деп аталатын үш түрі бар. Сайлау нәтижесі бойынша тек бір ғана депутат сайланатын округ — бір мандатты сайлау округі деп аталады. Қазақстан Республикасының Парламенті Мәжілісінің 67 депутаты осы жүйе бойынша сайланады. Осыған сәйкес Қазақстанның барлық аумағы 67 округке бөлінеді. Аудандар мен қалаларда дауыс беруді өткізу және дауыстарды санау үшін тиісті өкімдердің сайлау комиссияларымен келісілген шешімдеріне сай сайлау учаскелері құрылады. Олар сайлаушыларға барынша қолайлы жағдайлар туғызу мақсатында, жергілікті және өзге де мән-жайларды ескере отырып құрылады (әскери бөлімшелерде, емханаларда, емдеу-сауықтыру орындарында, соттарда, тергеу изоляторларында, ҚР-ның шетелдердегі өкілдіктерінде (елшіліктерде), т.б. Сонымен, еліміздегі сайлауды әзірлеу мен өткізуді ұйымдастыратын мемлекеттік органдар — сайлау комиссиялары болып табылады.Сайлау жүйелерінің түрлері - кемшіліктеріСаяси ғалымдар мен заңгер-ғалымдар ғана көпшілік немесе пропорционалды жүйелерін пайдалану тек проблемаларды кейбір құруға әкеледі деп атап өтті.бекіту және тек көпшілігі жүйесі демократияның негізгі мүмкіндіктердің бірін бұзатын жұмыс істеуі кезінде - «миноритарлық жағдайына ескере көпшілік пікірін ескере отырып». сайлауда жеңіс 50% плюс бір дауыс жинаған адамға тиесілі екенін қамтамасыз ету болып табылады. Ол жеңімпаз, олардың қызметінде назарға қалған сайлаушылардың пікірін өтеді деп түсiнiледi.Бұл тапшылығы айырмашылығы пропорционалды жүйесі жұмыс істейді. Бірақ бұл мінсіз емес. Оның басты кемшілігі сайлауда жеңіп тараптардың ықтимал пайда болады. бұл жағдайда нақты саяси жағдайды көрсетеді болғанына қарамастан, ол (а парламенттік республикада, мысалы) президентті сайлауға мүмкін емес болар еді, онда жағдайды жасауға болады немесе үкімет қалыптастыру. Аралас сайлау әдісі - сайлау жүйелері осы түрлері ғана үшінші түрін пайдалану арқылы өтелуі мүмкін.