ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 12.09.2021
Просмотров: 413
Скачиваний: 4
Қазақ тілінде.
-
Медициналық және биологиялық физика негіздері : Оқу құралы / Б. К. Койчубеков [и др.] ; ҚММУ. - Алматы : Эверо, 2014. - 292 б.
-
Сәтбаева Х.К., Өтепбергенов А.А., Нілдібаева Ж.Б. Адам физиологиясы. Алматы.: Дәуір, 2005 – 663 бет.
-
Канкожа М.К. Қозғыш ұлпалар физиологиясы. Алматы, 2004. – 78 бет.
Ағылшын тілінде.
-
Berne, RM & Levy, MN (2004). Physiology (5th ed.). C.V. Mosby & Company, St. Louis & Washington, USA.
-
Schmidt, R.F. & Thews, G. (Eds) (1989) Human Physiology. Publ: Springer-Verlag, Berlin, New York.
-
Jack A. Tuszynski, Michal Kurzynski (2003). Introduction to Molecular Biophysics (Pure and Applied Physics). CRC.
-
V. Pattabhi, N. Gautham (2002). Biophysics. Springer.
Қосымша әдебиеттер.
-
Основы физиологии человека. Учебник в 2 томах под редакцией Б.И. Ткаченко,1994.
-
Кантор Ч., Шиммел П. Биофизическая химия 2 том, М.Мир,1985.
-
Рощупкин Д.И., Артюхов В.Г. Основы фотобиофизики. Воронеж,1997.
-
Генис Р. Биомембраны. Молекулярная структура и функции. М. «Мир»,1997.
-
Эллиот В., Эллиот Д. Биохимия и молекулярная биология. – М.: НИИ Биомедицинской химии РАМН, 1999.
Бағалар шкаласы
|
Әріптік жүйе бойынша бағалау |
Бағаның сандық эквиваленті |
Бағаның пайыздық мазмұны |
Дәстүрлі жүйе бойынша бағалау |
|
А |
4 |
95-100 |
«Үздік» |
|
А- |
3,67 |
90-94 |
|
|
В+ |
3,33 |
85-89 |
«Жақсы» |
|
В |
3,0 |
80-84 |
|
|
В- |
2,67 |
75-79 |
|
|
С+ |
2,33 |
70-74 |
«Қанағаттанарлық» |
|
С |
2,0 |
65-69 |
|
|
С- |
1,67 |
60-64 |
|
|
D+ |
1,33 |
55-59 |
|
|
D |
1,0 |
50-54 |
|
|
F |
0 |
0-49 |
«Қанағаттанарлықсыз» |
Білім бағасының критериі.
|
Әріптік жүйе бойынша бағалау |
Білімді бағалау критерийлері |
|
А |
Пәннің теориялық сұрақтарының мазмұны толықтай ашылған және жетілген клиникалық дағдылар көрсетілген. Жауап беруде қажетті логикалық бірізділікпен пәндік саланың терминологиясы мен символикасы пайдаланған. Студент қажет болған жағдайда басқа курстар мен оқу пәндерінің мәліметтерін пайдалана отырып, күрделілігі әр түрлі деңгейдегі оқу материалын еркін меңгергендігін көрсетеді. Қосымша сұрақтарға жауап беру кезінде өз ойын дамыту, проблеманы және оны шешу жолдарын табу қабілеттілігі байқалады. Студент ойлай және тәжірибелік сабақты өздігінен орындай алатындығын көрсетеді. Тәжірибелік бөліктің барлық тапсырмалары жоғары деңгейде орындалған, клиникалық ойлау қабілеті көрсетілді. Шешімдері логикалығымен, негізделгендігімен, оңтайлылығымен сипатталады. Шешімдерді орындауда стандартты емес тәсілдемелердің мүмкіндіктерін көрсетеді. Коммуникативтік дағдыларды жетік меңгерген. |
|
А- |
Жауап беру кезінде студент әр түрлі қиындық деңгейі бар оқу материалдарымен қаруланғанын көрсетеді, оқу пәнінің мазмұнын толық меңгерген, пациенттермен жұмыста осы білімдерін шығармашыл қолдана алады. Тәжірибелік бөлігінің тапсырмаларын шешу кезінде студент үздік техника мен клиникалық ойлауын көрсетеді. Үздік жауап беру кезінде жауап берушінің өзі оңай түзететін және қорытынды нәтижеге әсер етпейтін болмашы кемшілік жіберіледі. Коммуникативтік дағдыларды жақсы меңгерген. |
|
В+ |
Студент бағдарламалық оқу материалын жақсы меңгерген. Жауап бергенде, студенттің өзі түзететін бір-екі қателіктері бар. Қосымша тапсырма берілген жағдайда студент клиникалық ойлауын, клиникалық дағдыларының жақсы техникасын және коммуникация тәсілдерін көрсете отырып, бейтаныс жағдайда қиындықтарды табысты жеңеді. |
|
В |
Студент таныс жағдайда еркін пайдалана отырып, бағдарламалық материал бойынша білімді жалпы меңгерген. Жауап беру кезінде бір-екі кемшілік көрінеді. Студент сенімді түрде негізгі оқу бағдарламасы курсының негізгі ережелеріне қатысты қосымша сұрақтарға жауап береді, бірақ өзіне таныс емес жағдайда клиникалық есептерді шешуде қиындыққа тап болады. Стандартты есептерді шешу үшін сәйкес клиникалық дағдыларды білімді қолдана алу. Тәжірибелік тапсырма (пациентпен жұмыс) бойынша есепті ресімдеу кезінде елеусіз қателері бар. Коммуникативтік дағдыларды сенімді меңгермеген, бірақ тиімді диалог жүргізу қабілеттілігін көрсетеді. |
|
В- |
Оқу бағдарламасының негізгі ережелері кейбір қателіктерімен айтылады. Алайда қосымша сұрақтарға жауап бергенде студент аса көп қателіктер жібермей, оқу материалының негізгі бөліктеріне жауап бере алады, үлгі бойынша таныс жағдайда бар білімдерін көрсету. Тәжірибелік бөлімнің тапсырмаларын (пациентпен жұмыс) ресімдеуде аздаған қателіктер жіберілген. Коммуникативтік дағдылар толық қолдана алмайды. |
|
С+ |
Оқу материалын нақты білмейді. Жауап бөлшекті, схемалы. Пациентті (клиникалық жағдаят) клиникалық тексеру фактілері мен негізгі түсініктеріне қатысты қосымша сұрақтар студенттің клиникалық терминологияны түсініп, қолдануында қиындықтар туғызады. Тәжірибелік бөліктің тапсырмасын орындау кезінде студент елеулі қателіктер жібереді. Клиникалық дағдыларды сенімсіз қолданады. Типтік клиникалық есептерді қатемен орындайды, нәтижесінде оқытушының көмегімен дұрыс шешімге келеді. Медперсонал мен науқастармен қарым-қатынас кезінде қателіктер жасайды. |
|
С |
Бағдарламалық оқу материалын толық білмейді. Клиникалық зерттеулердің бірқатарын дұрыс орындамайды. Өз білімін тек әдеттегі таныс жағдайда ғана қолдана алады, ал сұрақ сәл өзгерген жағдайда қиындыққа тап болады. Сондай-ақ, арнайы білік пен дағдаларды қолдануда қиындықтар бар. Тек типтік клиникалық есептерді ғана шеше алады, коммуникативтік дағдыларды нашар меңгергендігін көрсетеді. |
|
С-
|
Студент жауап беруге тырысты, бірақ оның білімдері үзілген және жүйесіз. Пәндік саладағы терминологияны төмен меңгерген. Тәжірибелік тапсырманың үштен бірі орындалған. Студент алған білімі мен нақты клиникалық есепті жеткілікті дәрежеде байланыстыра алмайды. Оқытушының көмегінсіз науқастармен бірге өздігінен жұмыс жасай алмайды. Дәрігердің коммуникативтік құзыреттілігі жөнінде тек теориялық білімі ғана бар. |
|
D+ |
Студент қойылған сұраққа жауап беруге талпынды, бұл оның оқу материалы туралы кейбір түсінігін ғана көрсетеді. Жүйелік білім оқу пәнінің теориялық саласында жоқ. Клиникалық дағдыларды нашар меңгерген. Төрттен кем тәжірибелік тапсырма шешілген. Клиникалық есептерді шешуде де, тәжірибелік тапсырмаларды ресімдеуде де айтарлықтай кемшіліктері бар. Дәрігердің коммуникативтік құзыреттілігін төмен деңгейде түсінген. |
|
D |
Сұраққа жауап беруге талпынған кезде студент пәннің теориялық бөлігінің мазмұны туралы нақты түсінігінң жоқтығын көрсетеді. Ұсынылған клиникалық есепті шешу әрекеті жасалған,бірақ көптеген маңызды кемшіліктер жасалған. Тәжірибелік тапсырма тек жарым-жартылай ғана орындалған. Студент тек жеке клиникалық дағдыларды ғана меңгерген. |
|
F |
Студент жауап беруден бас тартады немесе сұраққа жауап беруге талпынғанда оқу материалы бойынша білімінің мүлдем жоқтығын көрсетеді. Бірде-бір клиникалық есеп шешілмеген, бірде-бір тәжірибелік тапсырма орындалмаған. |
№1 Аралық бақылаудың мазмұны
-
Биологиялық мембрананың құрылысы, негізгі компоненттерінің сипаты.
-
Биологиялық мембрананың қызметі және түрлері.
-
Мембрананың моделдік зерттеу жүйелері. Липосомалар, олардың түрлері, алу жолдары.
-
Жалпақ биқабатты липидті мембраналар. Оларды алу схемасы
-
Мембрананың құрылымың зерттеуге арналған әдістер. Электрондық микроскопия. Электроноскопия.
-
Биологиялық мембрананы зерттеудегі рентгенқұрылымдық талдау әдісі.
-
Биологиялық мембраналар арқылы белсенсіз тасымал. Жеңілдетілген диффузия. Түрлері, принциптері, мысалдары.
-
Биологиялық мембраналар арқылы белсенсіз тасымал. Қарапайым диффузия. Түрлері, принциптері, мысалдары.
-
Биологиялық мембраналар арқылы белсенсіз тасымал. Осмос. Фильтрация.
-
Биологиялық мембраналар арқылы белсенді тасымал. Принциптері, мысалдары.
-
Тыным потенциалы және оның молекулярлық механизмдері
-
Әрекет потенциалы. Уақыттық сипаттамалары. Фазалары.
-
Саркомер құрылысы (А,I дисклер, Z сызық , Н зона). Саркомер ақуыздары.
-
Актин, миозин, тропонин, тропомиозин - құрылысы , саркомерде орналасуы, қызметі.
-
Жылжыған жіптер теориясы. Бұлшық ет талшықтарының жиырылуы кезіндегі оқиғалар тізбегі. Ca2+ иондары мен АТФ-ның бұлшық ет талшықтарының жиырылуындағы ролі.
-
Тыныс алу көлемдерін зерттеудің негізгі әдістері. (спирометрия, спирография т.б.).тыныс алу қызметін зерттеудегі көрсетулер мен қарсы көрсеткіштер.Обструктивті және рестриктивті өзгерістер.
-
Статикалық көлемдер (өкпенің жалпы көлемі, өкпенің тіршілік көлемі,өкпенің қалдық көлемі , тыныс алу көлемі,резервтік көлемдер ).
-
Тамырлардағы қан ағысының ерекшеліктері. Қанның ламинарлық және турбуленттік ағысы. Қанның негізгі физико-химиялық және физиологиялық қасиеттері.
-
Қан айналымы, негзгі қызметтері. Қан айналымының реттелінуі. Пульс. Орталық және шеткері пульс. Сфигмографиялық зерттеу.
-
Артериялық қысымды өлшеу әдістері. Қан айналымының вегетативтік көрсеткіштері (Кердо индексі). Қанның минуттық көлемі. Қанның минуттық көлемінің индексі.
-
Гемодинамиканы ультрадыбыстық зерттеу. Эхокардиография. Доплерография.
№2 Аралық бақылаудың мазмұны
-
Электродтар. Анықтамасы, классификациясы.
-
Датчиктер. Анықтамасы, классификациясы.
-
Биопотенциалдардың зерттеудің негізгі әдістерінің қысқаша сипаттамасы
-
Биопотенциалдарды тіркеу кезінде болатын артефакттар мен қателер. Артефакттар мен қателердің пайда болу себебі.
-
Медицина да қолданылатын кез-келген бір датчиктің жұмыс істеу принципімен құрылысын сипаттаңыз.
-
Эйнтховенның теориясы. Негізгі постулаттары.
-
Жүректің өткізгіштік жүйесі
-
Зерттелушіні ЭКГ тіркеуіне дайындау.Электродтарды қою, пациентті дайындау, тіркеу процедурасы.
-
ЭКГ-нің екіполюсті бекітпелері. Электродтың орналасуы, ақпараттылығы.
-
ЭКГ-нің бірполюсті бекітпелері. Электродтың орналасуы, ақпараттылығы
-
ЭКГ-нің кеуде бекітпелері. Электродтың орналасуы, ақпараттылығы
-
Қалыпты ЭКГ- нің тісшелері мен сегменттері
-
Жүректің эльктрлік осін анықтау принциптері
-
ЭЭГ «10-20» жүйесі бойынша электродтарды орналастыру тәртібі
-
ЭЭГ негізгі ырғақтары (, , , ). Амплитуда-жіліктік сипаттамасы.
-
Электроэнцефалограф аспабы жұмыс істеу принципі.
-
Реография.Базалық импеданс.Реографтың жұмыс паринципі.
-
Реограмманы талдау принципі. Сапалық және сандық талдау. Реограммаға ықпал ететін факторлар.
Қорытынды бақылаудың мазмұны
-
Мембрананың негізгі қасиеттері және олардың қызметтері
-
Липидтерпдің физикалық қасиеттері.Липидтердің судағы ерітінділерінің сипаттары.
-
Модельдік мембраналар. Липидті биқабаттың құрылымын дәлелдеу үшін алғашқы алынған мәліметтер. Даниэли және Давсонның мембраналар үлгілері. Робертсонның үлгісі.
-
Мембрананың құрылымың зерттеуге арналған әдістер. Рентген сәулелердің дифракциясы. Рентгенқұрылымдық талдау.
-
Мембрананың құрылымың зерттеуге арналған әдістер. Электрондық микроскопия. Электроноскопия.
-
Мембрананың құрылымы тұралы қазіргі уақытта қолданылатын ұғымдар. Сингер-Николстың сұйық кристал үлгісі.
-
Мультиламелярлық липосомалар. Моноламелярлық липосомалар. Протеолипосомалар.
-
Жалпақ биқабатты липидті мембраналар. Оларды алу схемасы.
-
Мембрананың липидтік қабатындағы фосфолипидтік молекулалардағы көмірсу тізбегінің қозғалғыштығы.
-
Мембраналар арқылы заттардың бәсең тасымалының негізгі механизмдері
-
Диффузия және оның заңдылықтары
-
Мембраналар арқылы заттардың белсенді тасымалының негізгі механизмдері
-
Электрохимиялық потенциал ұғымы.
-
Нернст-Планктың тепе-теңдігінің физикалық мағынасы.
-
Потенциалдардың мембраналық айырмашылығының пайда болуының механизмдері
-
Мембраналардың өтімділігі мен өткізгіштігі.
-
Иондық каналдың құрылымы.
-
Электроқозу ұғымы.
-
Тыным потенциалы және оның молекулярлық механизмдері.
-
Әрекет потенциалы. Уақыттағы сипаттамалары. Фазалары.
-
Потенциалды бекіту әдістері.
-
Микроэлектродтық техника. Микроэлектрод, күшейткіштер.
-
Жүйке импульсінің таралуы.
-
Биопотенциалдардың зерттеуінің негізгі әдістері.
-
Электрлік емес шамаларды электрлік түрінде тіркеу.
-
Датчиктер. Анықтамасы, классификациясы.
-
Электродтар. Анықтамасы, классификациясы.
-
Жүрек туралы анатомиялық мәліметтер .
-
Электрокардиографтың негізгі түйіндері.
-
Жүректің жиырылушы және өткізуші жасушалары.Импульстің миокарда бойынша таралуы.
-
Жүрек потенциалдарын зерттеудегі негізгі әдістері.
-
Эйнтховенның теориясы. Негізгі постулаттары.
-
ЭКГ тіркеу әдістемесі:электродтарды қою, пациентті дайындау, тіркеу процедурасы.
-
ЭКГ бекітпелері.
-
Жүрек потенциалдарын тіркеу әдістері.
-
Артефакттар және жүрек жұмысын тіркеудегі негізгі қателер.
-
Электроэнцефалографтың негізгі элементтері.
-
Биопотенциалдардың күшейткіштері, жұмыс принциптері.
-
Бас миының потенциалдарының зерттеуінің әдістері.
-
ЭЭГ негізгі ырғақтары (, , , ).
-
ЭЭГ тіркеу ережелері, қауіпсіздік техникасы.
-
Электроэнцефалограмманы жазған кезінде болатын артефакттар мен қателер.
-
Электрокардиограмманы жазған кезінде болатын артефакттар мен қателер.
-
Жарық электромагниттік толқын.
-
Полярланған жарық., поляризация жазықтығы.
-
Қосарланған сәуле сынудағы жарық поляризациясы.
-
Поляризаторлар.Конструкциясы,жұмыс принципі.
-
Малюс заңы.
-
Поляриметрия. Меншікті айналу,оптикалық белсенді заттардың концентрациясын анықтау.
-
Микроскоп құрылысы және оптикалық жүйесі .
-
Микроскопиялық объектілерді өлшеу.
-
Микропроекция, микрофотография.
-
Қара алаң әдісі.
-
Поляризациялық микроскопия.
-
Капилляроскопия.
-
Қанның формендік элементтерін санау.
-
Қандай сәулелерді монохроматтық деп атайды?Күрделі сәуле деп қандай сәулелерді атайды?
-
Спектрлік құралдарды атаңдар.
-
Үздіксіз (тұтас) спектр деп нені айтады?
-
Қандай заттар тұтас спектр береді?
-
Сызықтық спектр деген не?
-
Қандай заттар сызықтық спектр береді?
-
Жолақ спектр деген не?
-
Қандай заттар жолақ спектр береді?
-
Спектрлік анализ әдісін түсіндіріңдер.
-
Медицинада спектрлік анализ не үшін қолданылады?
-
Призмалық спектроскоптың құрылысын айтып беріңдер
-
Эмиссиялық спектр деген не?
-
Абсорбциялық спектр деген не?
-
Бугер-Ламберт-Бер заңы және оған кіретін барлық шамалардың физикалық мағынасы.
-
Заттардың өткізу коэффициенті,үлгінің оптикалық тығыздығы.
-
Спектрофотометрдің негізгі блоктары және олардың қызметі..
-
Жарықтың жұтылуы мен шашырауы, құбылыстардың физикалық негіздері.
-
Ақуыздар мен нуклеиндік қышқылдардың спектрлері, оларға тән толқын ұзындықтары.
-
Абсорбциялық спектрофотометрияның медицина мен фармацияда қолдану мысалдары.
-
Саркомер құрылысы (А,I дисклер, Z сызық , Н зона). Саркомер ақуыздары.
-
Актин, миозин, тропонин, тропомиозин - құрылысы , саркомерде орналасуы, қызметі.
-
Жылжыған жіптер теориясы. Бұлшық ет талшықтарының жиырылуы кезіндегі оқиғалар тізбегі. Ca2+ иондары мен АТФ-ның бұлшық ет талшықтарының жиырылуындағы ролі.
-
Статикалық көлемдер (өкпенің жалпы көлемі, өкпенің тіршілік көлемі,өкпенің қалдық көлемі , тыныс алу көлемі,резервтік көлемдер ).
-
Динамикалық көлемдер (ОФВ1). Тыныс алудың негізгі индекстері.
-
Тыныс алу көлемдерін зерттеудің негізгі әдістері. (спирометрия, спирография т.б.).тыныс алу қызметін зерттеудегі көрсетулер мен қарсы көрсеткіштер.Обструктивті және рестриктивті өзгерістер.
-
Тамырлардағы қан ағысының ерекшеліктері. Қанның ламинарлық және турбуленттік ағысы. Қанның негізгі физико-химиялық және физиологиялық қасиеттері.
-
Қан айналымы, негзгі қызметтері. Қан айналымының реттелінуі. Пульс. Орталық және шеткері пульс. Сфигмографиялық зерттеу.
-
Артериялық қысымды өлшеу әдістері. Қан айналымының вегетативтік көрсеткіштері (Кердо индексі). Қанның минуттық көлемі. Қанның минуттық көлемінің индексі.
-
Қан айналымын зерттеудің дилюциялық әдістері. (Фика әдісі.).
-
Гемодинамиканы ультрадыбыстық зерттеу. Эхокардиография. Доплерография.
-
Реография.Базалық импеданс.Реографтың жұмыс паринципі.
-
Реограмманы талдау принципі. Сапалық және сандық талдау. Реограммаға ықпал ететін факторлар.
-
Медициналық интроскопия ұғымы. Ангиография. Рентгенологиялық интроскопия. Флюорография.
-
Компьютерлік, магнитті-резонанстық және позитрондық -эмиссиондық томография.
-
Зерттеудің ультрадыбыстық әдістері. Доплерография.
-
Электромагниттік сәуле шығарудың классификациясы. Физиотерапия. Электрофорез. Басқа физиопроцедуралармен үйлесуі.
-
Франклинизация. Гальванизация. Электростимуляция, электроұйқы және электроанастезия.
-
Дарсонвализация. Диадинамикалық токтар, амплипульстерапия, флюктуоризация.
-
Диатермия. Индуктотермия. Магнитотерапия.
-
Ультра жоғары жиілік терапиясы. Аса жоғары жиілік терапиясы. Сантиметрлік терапия. Дециметрлік терапия.