Файл: Семинар сабатара арналан Электрлік машиналар жне жетектер.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 09.11.2023
Просмотров: 584
Скачиваний: 4
ҚAЗAҚCТAН РЕCПУБЛИКACЫ AУЫЛ ШAРУAШЫЛЫҒЫ МИНИCТРЛІГІ
«C. Cейфуллин aтындaғы Қaзaқ aгротехникaлық универcитеті» КЕАҚ
А.К. Оразбекова, Т.С. Герасименко
Әдістемелік нұсқау Тәжірибелік (семинар) сабақтарға арналған
«Электрлік машиналар және жетектер»
пәні бойынша Факультеттің Ғылыми кеңесінде бекітілді
Астана 2022
| Кіріспе | 4 |
| 1-бөлім Электр машиналары | 7 |
| 1 Асинхронды қозғалтқыштың орауыш деректерін есептеу. Есептеу үшін бастапқы деректер | 7 |
| 1.2 Өзекшені өлшеу деректерін өңдеу | 12 |
| 1.3 Магнит тізбегі мен магнит ағыны учаскелері бойынша индукцияларды анықтау | 14 |
| 1.4 Статор орамасының орауыш деректерін есептеу | 17 |
| 1.5 Номиналды қуатын анықтау | 22 |
| 1.6 Катушкалардың геометриялық өлшемдерін және орама сымының массасын анықтау | 28 |
| 1.7 Машинаның магниттік тізбегі мен магниттелетін токты есептеу | 29 |
| 2-бөлім Электрлік жетек | 33 |
| 2.1 Тәуелсіз қоздырғыштың тұрақты ток қозғалтқышының сипаттамалары мен өтпелі қисықтарын есептеу және құру | 33 |
| 2.2 Асинхронды қозғалтқыштың өтпелі режимдерінің сипаттамалары мен қисық сызықтарын есептеу және құру | 42 |
| 2.3 Қуатты есептеу, электрқозғалтқышты таңдау және оны шамадан тыс жүктемеге және қыздыруға сынау | 48 |
| 3 Есептік графикалық жұмысты Сапа менеджменті жүйесі (СМЖ) талаптарына сәйкес ресімдеу ережесі | 55 |
| Пайдаланылған әдебиеттер тізімі | 58 |
Кіріспе
Ауыл шаруашылығында ең көп қолданылатын электр машиналарыүш фазалы асинхронды электр қозғалтқыштары болып табылады. Оларэлектрэнергиясынмеханикалықэнергияғанегізгітүрлендіргіштерболыптабыладыжәнехалықшаруашылығыныңбарлықсалаларындақолданылатынмеханизмдердіңкөпшілігініңэлектржетегініңнегізінқұрайды.Бұл есеп жұмысының міндеті студенттерді электр машиналарынқұрастыруда және олардың геометриялық және электрлік параметрлерінесептеудеалғанбілімдеріменпрактикалықдағдыларынқолдануғаүйрету.Жұмыстың мақсаты паспорттық және орама деректері болмағанжағдайда4Асериялыасинхрондықозғалтқыштыңқысқартылғанесептеуәдісін меңгеруболып табылады.Қозғалтқыш паркі серияларға, нұсқаларға және модификацияларғабөлінеді.Ауылшаруашылығындабірсериялы4АжәнеAИРқозғалтқыштарықолданылады.Ауыл шаруашылығы мақсатындағы 4А сериялы қозғалтқыштарысинхрондыайналужиіліктері3000,1500және1000мин-1болатынқуаттары0,12-ден 30 кВт-қа дейінжұмыс істейтінетіп шығарылады.Олардыңжабықжелдетілетінконструкциясыбар(IP44).Терминалқораптарыылғалдың енуінежолбермеуүшінтығыздалған.Ауылшаруашылыққозғалтқыштарындаораужәнеорнатусымдары,сіңдіретін,лак-бояужәнекоррозияғақарсыматериалдарқолданылады,оларВсанатыбойынша130°Cыстыққатөзімділікті,жоғары ылғалдылыққа, мал шаруашылығы ғимараттарының агрессивтіорталарына, дезинфекциялық ерітінділер мен аэрозольдерге төзімділіктіқамтамасызетеді.Олар-45-тен+45°C-қадейінгіқоршағанортатемпературасындажұмысістей алады, паспорттық қуаты 15% төмендетілген жағдайындағы 20% -ға төмендеген кернеуде ұзақ мерзімді жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Қозғалтқыштардың есептік қызмет ету мерзімі 8 ... 10 жыл.
4АН200М4УЗ типті электрқозғалтқыштың түрі мына түрде оқуға болады:
4А – электрқозғалтқыштың сериясы;
Н – белгіленуі қорғалған орындалған электрқозғалтқышы, әріптің болмауы электрқозғалтқыштың жабық үрленетін орындағанын білдіреді;
200 – айналу осінің биіктігі, мм;
М – станинаның ұзындығы бойынша орнату өлшемі (М, L, S); 4 – орауыш полюстерінің саны (2,4,6,8 және т. б.);
У – климаттық орындалуы;
3 – орналастыру санаты (1,2,3,4).
Пайдаланушы персоналға арналған электр машиналарын және қатты денелер мен судың түсуінен қорғау дәрежелері ГОСТ IEC 60034- 5-2011 реттеледі. Қорғау дәрежесінің белгісі екі IP әрпінен (ағылшын тіліндегі International Protection сөздерінің бастапқы әріптері) және екі саннан тұрады. Бірінші сан персоналдың ток өткізетін және айналатын бөлшектермен жанасудан және қатты денелердің машинаға түсуінен қорғау дәрежесін көрсетеді; екінші сан машинаға судың енуінен қорғау дәрежесін көрсетеді [1].
4А сериясының асинхронды қозғалтқыштары үшін келесі қорғаныс дәрежесі қарастырылған: IP23, IP44, IP54.
IP23 қорғау дәрежесі машинаның ішіндегі ток өткізетін немесе қозғалатын бөліктерге адам саусақтарының тию мүмкіндігінен қорғауға және диаметрі кемінде 12,5 мм қатты бөгде денелердің түсуінен қорғауға; вертикальға 600-ден аспайтын бұрышта машинаға жауған жаңбырдан қорғауға сәйкес келеді.
IP44 қорғау дәрежесі қалыңдығы 1 мм-ден асатын құралдың, сымның немесе басқа ұқсас
заттардыңстанокішіндегітокөткізетіннемесеқозғалатынбөліктеріменжанасумүмкіндігіненқорғауға;қабықшағатүсетінкезкелгенбағыттағысушашырауынанқорғауғасәйкескеледі[1].Өнеркәсіп4Асериялыэлектрқозғалтқыштарыныңкелесімодификацияларын қарастырады: жоғары сырғанаумен;жоғарылатылғаніскеқосумоментімен;орнатылғантемпературалыққорғанысыбар;көпжылдамдықты;редукторларүшін;пропеллержелдеткіштерінжүргізуүшін.4А сериясының электр қозғалтқыштарынан басқа, өнеркәсіп АИР(АИ)сериясыныңүшфазалыасинхрондыэлектрқозғалтқыштарыншығарады. Бұл серия 4А сериясының үш фазалы қозғалтқыштарыныңнегізгінұсқасынжәнебарлықдерлікнұсқаларынқарастырады.АИРсериясының электр қозғалтқыштары айналу осінің биіктігі 45-тен 355мм-ге дейін, қуаты 0,025-тен 315 кВт-қа дейін шығарылады. Бұл серия4А сериясының электр қозғалтқыштарынан шу деңгейінің төмендеуіменжәнесенімділігініңжоғарылауыменерекшеленеді.4Асериясыныңэлектрқозғалтқыштарынанбелгілеудегіайырмашылықтар келесідей:AИ-сериялардыбелгілеу;P-ЭкономикалықӨзараКөмекКеңесіелдерініңэлектрқозғалтқыштарысериясыныңорнатуөлшемдерінебайланыстырудыкөрсетеді.Сенімділіктіңжоғарылауы«В»-130°Сыстыққатөзімділіккласына сәйкес келетін орамалардың рұқсат етілген қызып кетуімен «P»ыстыққатөзімділіккласыныңматериалдарынпайдалануарқылықолжеткізіледі.АИР -қозғалтқыштыңмаркасы(А - асинхронды, И- бірыңғайсериясы(унифицированный)),байланыстырушыөлшемдербойыншабайланыстыру (P - R51689 стандартына сәйкес, осы стандарттың барлыққозғалтқыштарыөзара ауыстырылады).AИРсериясының