Файл: 1. Бізді заманымыза дейінгі жазу сызулар мен аыз жырлар.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 30.11.2023
Просмотров: 2701
Скачиваний: 25
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Гималай» шығармасында жинақталған жанрлар :Саяси лирика,Сезім лирикасы, Табиғат лирикасы- І.Жансүгіровтің Шығыс бейнесін суреттеген шығармасы «Гималай»- І.Жансүгіров... тауына арнап толғау-жыр жазған «Гималай»-«Гималай» өлеңінің басталуы « Ақшалап басын қар көміп»-Шумақтағы ұйқас түрі: Егіз ұйқас« Гималай- жердің кіндігі,Гималай- жердің түндігі,Күнін көміп батырған,Өзенін тас лақтырған.»-Шумақтағы ұйқас түрі: Шалыс ұйқас«Гималайда қуат бар,Қозғалды оны құрауға.Гималайда ұлы от бар,Таянып тұр тұтауға.»- І.Жансүгіровтің «Гималай» өлеңінің жазылу түрі:Сұрақ-жауап түріндегі арнаумен жазылған.-«...Өнерге ұмтыл,өнерді біл, замандас!Қарап жатпа,заманынан хабарлас!Ынта салсаң,білім туын қолға алсаң.Теңдік тиер ешкімге күйе жаға алмас,-үзіндінің авторы :І.Жансүгіров «Замандасқа»-«Ұйықтап жатқан көңілді өлең түртер,Қайғы,зарын,қуанышын жақсы тінтер.Жүрегімнің айнасын шаң басқанда,Орамалым –осы өлең бетін сүртер,»- үзіндінің авторы :І.Жансүгіров «Жанды сөз»- «Еркі желдің ерекіндеЕл емес едім, ебелек.Көшерді жел қонардыСай біледі,жүрдім дөңгелеп,»- үзіндінің авторы :І.Жансүгіров «Ұштасқан үш тілек»- І.Жансүгіровтің халықтар достығына арналған әсем-жыры: «Мәскеу-Қазақстан»- І.Жансүгіровтің «Әкемнен қалған көз еді» деп ардақталатын натюрморттық өлеңі: «Сапытаяқ»- «Қабаққа біткен қайыңныңБеріші еді,без еді,Өтіндей –ақ аюдыңӘкемнен қалған көз еді,»- үзіндісінде суреттелетін зат: «Сапытаяқ»- І.Жансүгіровтің терме үлгісін пайдаланған өлеңі: «Ұлы күнде» 1923жыл- І.Жансүгіровтің мадақ жыр үлгісін қолданған өлеңі: «Май тойы»1923жыл- І.Жансүгіровтің аллегориялық кейіптеу әдісін пайдалаған өлеңі: «Октябрь күні» 1924ж- І.Жансүгіровтің «Сабын» өлеңі /1923ж/ жазылған түр:Дыбыстық үйлесімге құрылған жеңге монологі- І.Жансүгіровтің өнерге арналған тұңғыш өлеңі:
«Әнші»- І.Жансүгіровтің «Әнші» өлеңінде жазған анықтамасы:Ескі әнші ауызынан- І.Жансүгіровтің көсемше формалы эпитеттерден құрылған өлеңі: «Әншіге»- І.Жансүгіровтің «Әншіге» өлеңінде «Тауықпан, тары тердімНайман шалдан,»-өлең жолдарының мәні:Тауық жылы туып, Найман ішінде өмір сүргенін айтқан- І.Жансүгіровтің мадақтаған «бес өрлетіп,қырық қарпып,тоқсан толған» әнсалатын әнші: Әсет- І.Жансүгіров «Әншіге» өлеңін кімге арнаған: Әсетке- І.Жансүгіровтің «Әншіге» өлеңіндегі әнші есімі: Әсет-Ілиястың атақты әнщі,дарынды сазгер,әйгілі ақынӘсет Найманбаевпен кездескенедегі әсерлерін суреттеген өлеңі: «Тұңғыш толғау»- І.Жансүгіровтің эпикалық жанрдағы алғашқы және соңғы поэмасы: «Мақпал», «Құлагер»- І.Жансүгіровтің «Жорық» поэмасында айтылатыны: Солтүстік мұзды мұхитқа ерлік сапар-Буын үндестігіне бағынбайтын,жалқы есім болып келетін І.Жансүгіровтің шығармасы: «Құлагер»-Әрі поэма, әрі ән,сын есімдердің бірігуінен жасалған .Жауабын тапсаң,ақылыңа болар сән: «Құлагер»-Ақан сері өміріне жазылған І.Жансүгіровтің поэмасы : «Құлагер»-І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасының кейіпкерлері: Ақан,Күреңбай,Батыраш-«Құлагер» қандай шығарма:таптық,әлеуметтік теңсіздік тақырыбындағы шығарма- І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасыда суреттелетін тау: Көкшетау-«Құлагер» поэмасыда суреттелетін ас: Сағынайдың асы- Сағынайдың асы өткен жер: Ереймен--«Құлагер» поэмасыда «Ас» тарауында көрінеді: Ілиястың қазақтың тұрмыс-салтының тамаша білгірі екендігі.-« Болыпты әңгіменің басы былай,Болды оған жетпіс-сексен жыл шамасы.Арқада Ерейменді мекен еткенКерейде Сағынайдың бопты асы» үзінді І.Жансүгіровтің қай шығармасынан алынған: «Құлагер»-Атақты Құлагер мерт болған Сағынайдың асын өткізген: Паң Нұрмағамбет-І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Сағынайдың асында Құлагермен бірге жарысқа түскен аттың саны:
1300-І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Батыраштың жүйрігінің аты:Көктұйғын- І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Құлагердің жүйріктігін таныған сыншы адам: Күреңбай сыншы-« Жануар жүйрігі екен жылқы малдың,Жері ұзақ,күші алдында,өрен жүйрікБітімі өзі айтып тұр жануардың,»- деп Құлагерге баға берген кейіпкер: Күреңбай сыншы
-.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасында қанша жүйрік атқа сипаттама береді: 20-Құлагерді өлтірген : Батыраш-Батыраш,Қотыраштардың Ақан серігі жасаған қастандықтары: Құлагерді мерт қылады- І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Құлагердің мерт болатын тарауы: «Жалғыз қазық»- І.Жансүгіровтің Құлагер қазасынан кейін Ақанды тірі өлік сияқты етіп суреттеу себебі: Құлагер – Ақанның сұлулық идеалы,оның өлімі- әншінің көркемдік мұратын өлтіру.-«Ұнайды өмірі мен Ақан маған»деп Ақан туралы ірі шығарма жазған: І.Жансүгіров-« Лермонтов болмағанда біздің Ақан,Кісіме еді ақындықтан құр алақан?Ортасын олқы көрген бұл да дара,Имеген иттерге бас сері, дархан, »- деп Ақан сері туралы айтқан: І.Жансүгіров-«Тұсында сері болсын,пері болсын,Ұнайды өмірімен Ақан маған,» - деп Ақан сері туралы айтқан: І.Жансүгіров-«Аттанып аттандайын,алшаңдатып,Желкілдеп қара сақал шудадайын,Бұлқанды алып қара барадайын...» -деген үзінді Ілиястың қай шығармасынан:«Құлагер»-«Қайыңдай мінсіз,таудай таза жігіт,Көң-қоқыр,былапыттан жеріп жүрген»- І.Жансүгіровтің қай поэмасынанкейіпкерінеберілген сиапаттама: «Құлагер» Ақанға-Ілиястың туған жері,дархан даласына арнаған поэмасы: «Дала» 1930ж-- І.Жансүгіровтің 300 жылға жуық тарихты қамтитын тарихи-философиялық поэмасы: «Дала»-Қазақ халқының екі ғасырлық өміріндегі негізгі кезеңдердітүгел қамтитын шығармасы: «Дала»-Әр дәуірдегі дала шындығын қамтыған І.Жансүгіровтің поэмасы: «Дала»-1730-1930 жылдар аралығын қамтитын І.Жансүгіровтің поэмасы: «Дала»- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасының тұлғалы қаһарманы: Тарихшы шал- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасындағы оқиғалар кімнің көзімен берілген: Тарихшы шалдың-«Құрбандық», «Ақтабан», «Бостандық» тараулары І.Жансүгіровтің қай шығармасынан: «Дала»
- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасындағы 1916жылғы оқиғаға арналған тарауы: «Толқын»- ...Бұрынғы өткен күніңді,Берейін жырлап елге ,анам.Көргеніңді бүгінгіЖаз,жаз,қалам,тер қалам..үзінді алған поэма: «Дала»-«Дала» поэмасының жанрлық ерекшелігі:Эпико-лирикалық,сюжетті тарихи поэма-«Дала» поэмасы қалай аяқталды: Қазан төңкерісінің тойында айтылатын той бастау өлеңімен-І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасының «Той бастау» тарауындағы көркемдік ерекшелік: Градация- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасындағы көркемдік ерекшелік:Соқ,жігіт!Соқ!Соқ, жігіт,күйіңді тарт!Лапылдат!Жандыр!Күйдір!Құмарт! Градация- І.Жансүгіровтің «Күй» ,«Күйші» поэмаларының тақырыбы: Өнер мұраты, өнерпаз тағдыры.-Бес тараудан тұратын, шығарманың басынан аяғына дейін біртұтас тартылған оқиға жүйесі жоқ І.Жансүгіровтің шығармасы: «Күй»- І.Жансүгіровтің «Күй» поэмасында әңгіме болатын ертегінің аты: Бозінген-Қобызшы шал Молықпай Ілиястың қай поэмасының кейіпкері: «Күй»1929жыл- І.Жансүгіров «Жарғақ шалбар,жарық қобыз,жалғыз дауыс» деп қандай кейіпкер туралы айтып тұр: Молықбай-Қай шығарманың кейіпкері өнері үшін бостандығынан айырылады? «Күйші»-Қазақ поэмасына психологиялық талдаунақтылығын әкелген,оқиғалар тізбегіне баяндауды суреттеумен үйлестіруді жүзеге асыратын І.Жансүгіровтің шығармасы: «Күйші»- І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасын қандай тоқа жатқызуға болады:эпико-психикалық поэма-17 тараудан тұратын І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасы қандай ұйқас,неше буынмен жазылған?: 11 буынды қара өлең ұйқас- І.Жансүгіровтің Хан Кене бейнесі кездесетін поэмасы: «Күйші» поэмасы- І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасын кейіпкерлері: Кенесары,Қарашаш,Сары үйсін күйші,СапақІ.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасында Күйші жігіттің Қарашаштың қаталдығын көрген кезде тартқан күйлері: «Атылған аққу», «Суға кеткен»- І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасын басты кейіпкер:
«Әнші»- І.Жансүгіровтің «Әнші» өлеңінде жазған анықтамасы:Ескі әнші ауызынан- І.Жансүгіровтің көсемше формалы эпитеттерден құрылған өлеңі: «Әншіге»- І.Жансүгіровтің «Әншіге» өлеңінде «Тауықпан, тары тердімНайман шалдан,»-өлең жолдарының мәні:Тауық жылы туып, Найман ішінде өмір сүргенін айтқан- І.Жансүгіровтің мадақтаған «бес өрлетіп,қырық қарпып,тоқсан толған» әнсалатын әнші: Әсет- І.Жансүгіров «Әншіге» өлеңін кімге арнаған: Әсетке- І.Жансүгіровтің «Әншіге» өлеңіндегі әнші есімі: Әсет-Ілиястың атақты әнщі,дарынды сазгер,әйгілі ақынӘсет Найманбаевпен кездескенедегі әсерлерін суреттеген өлеңі: «Тұңғыш толғау»- І.Жансүгіровтің эпикалық жанрдағы алғашқы және соңғы поэмасы: «Мақпал», «Құлагер»- І.Жансүгіровтің «Жорық» поэмасында айтылатыны: Солтүстік мұзды мұхитқа ерлік сапар-Буын үндестігіне бағынбайтын,жалқы есім болып келетін І.Жансүгіровтің шығармасы: «Құлагер»-Әрі поэма, әрі ән,сын есімдердің бірігуінен жасалған .Жауабын тапсаң,ақылыңа болар сән: «Құлагер»-Ақан сері өміріне жазылған І.Жансүгіровтің поэмасы : «Құлагер»-І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасының кейіпкерлері: Ақан,Күреңбай,Батыраш-«Құлагер» қандай шығарма:таптық,әлеуметтік теңсіздік тақырыбындағы шығарма- І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасыда суреттелетін тау: Көкшетау-«Құлагер» поэмасыда суреттелетін ас: Сағынайдың асы- Сағынайдың асы өткен жер: Ереймен--«Құлагер» поэмасыда «Ас» тарауында көрінеді: Ілиястың қазақтың тұрмыс-салтының тамаша білгірі екендігі.-« Болыпты әңгіменің басы былай,Болды оған жетпіс-сексен жыл шамасы.Арқада Ерейменді мекен еткенКерейде Сағынайдың бопты асы» үзінді І.Жансүгіровтің қай шығармасынан алынған: «Құлагер»-Атақты Құлагер мерт болған Сағынайдың асын өткізген: Паң Нұрмағамбет-І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Сағынайдың асында Құлагермен бірге жарысқа түскен аттың саны:
1300-І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Батыраштың жүйрігінің аты:Көктұйғын- І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Құлагердің жүйріктігін таныған сыншы адам: Күреңбай сыншы-« Жануар жүйрігі екен жылқы малдың,Жері ұзақ,күші алдында,өрен жүйрікБітімі өзі айтып тұр жануардың,»- деп Құлагерге баға берген кейіпкер: Күреңбай сыншы
-.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасында қанша жүйрік атқа сипаттама береді: 20-Құлагерді өлтірген : Батыраш-Батыраш,Қотыраштардың Ақан серігі жасаған қастандықтары: Құлагерді мерт қылады- І.Жансүгіровтің «Құлагер» поэмасындағы Құлагердің мерт болатын тарауы: «Жалғыз қазық»- І.Жансүгіровтің Құлагер қазасынан кейін Ақанды тірі өлік сияқты етіп суреттеу себебі: Құлагер – Ақанның сұлулық идеалы,оның өлімі- әншінің көркемдік мұратын өлтіру.-«Ұнайды өмірі мен Ақан маған»деп Ақан туралы ірі шығарма жазған: І.Жансүгіров-« Лермонтов болмағанда біздің Ақан,Кісіме еді ақындықтан құр алақан?Ортасын олқы көрген бұл да дара,Имеген иттерге бас сері, дархан, »- деп Ақан сері туралы айтқан: І.Жансүгіров-«Тұсында сері болсын,пері болсын,Ұнайды өмірімен Ақан маған,» - деп Ақан сері туралы айтқан: І.Жансүгіров-«Аттанып аттандайын,алшаңдатып,Желкілдеп қара сақал шудадайын,Бұлқанды алып қара барадайын...» -деген үзінді Ілиястың қай шығармасынан:«Құлагер»-«Қайыңдай мінсіз,таудай таза жігіт,Көң-қоқыр,былапыттан жеріп жүрген»- І.Жансүгіровтің қай поэмасынанкейіпкерінеберілген сиапаттама: «Құлагер» Ақанға-Ілиястың туған жері,дархан даласына арнаған поэмасы: «Дала» 1930ж-- І.Жансүгіровтің 300 жылға жуық тарихты қамтитын тарихи-философиялық поэмасы: «Дала»-Қазақ халқының екі ғасырлық өміріндегі негізгі кезеңдердітүгел қамтитын шығармасы: «Дала»-Әр дәуірдегі дала шындығын қамтыған І.Жансүгіровтің поэмасы: «Дала»-1730-1930 жылдар аралығын қамтитын І.Жансүгіровтің поэмасы: «Дала»- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасының тұлғалы қаһарманы: Тарихшы шал- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасындағы оқиғалар кімнің көзімен берілген: Тарихшы шалдың-«Құрбандық», «Ақтабан», «Бостандық» тараулары І.Жансүгіровтің қай шығармасынан: «Дала»
- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасындағы 1916жылғы оқиғаға арналған тарауы: «Толқын»- ...Бұрынғы өткен күніңді,Берейін жырлап елге ,анам.Көргеніңді бүгінгіЖаз,жаз,қалам,тер қалам..үзінді алған поэма: «Дала»-«Дала» поэмасының жанрлық ерекшелігі:Эпико-лирикалық,сюжетті тарихи поэма-«Дала» поэмасы қалай аяқталды: Қазан төңкерісінің тойында айтылатын той бастау өлеңімен-І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасының «Той бастау» тарауындағы көркемдік ерекшелік: Градация- І.Жансүгіровтің «Дала» поэмасындағы көркемдік ерекшелік:Соқ,жігіт!Соқ!Соқ, жігіт,күйіңді тарт!Лапылдат!Жандыр!Күйдір!Құмарт! Градация- І.Жансүгіровтің «Күй» ,«Күйші» поэмаларының тақырыбы: Өнер мұраты, өнерпаз тағдыры.-Бес тараудан тұратын, шығарманың басынан аяғына дейін біртұтас тартылған оқиға жүйесі жоқ І.Жансүгіровтің шығармасы: «Күй»- І.Жансүгіровтің «Күй» поэмасында әңгіме болатын ертегінің аты: Бозінген-Қобызшы шал Молықпай Ілиястың қай поэмасының кейіпкері: «Күй»1929жыл- І.Жансүгіров «Жарғақ шалбар,жарық қобыз,жалғыз дауыс» деп қандай кейіпкер туралы айтып тұр: Молықбай-Қай шығарманың кейіпкері өнері үшін бостандығынан айырылады? «Күйші»-Қазақ поэмасына психологиялық талдаунақтылығын әкелген,оқиғалар тізбегіне баяндауды суреттеумен үйлестіруді жүзеге асыратын І.Жансүгіровтің шығармасы: «Күйші»- І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасын қандай тоқа жатқызуға болады:эпико-психикалық поэма-17 тараудан тұратын І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасы қандай ұйқас,неше буынмен жазылған?: 11 буынды қара өлең ұйқас- І.Жансүгіровтің Хан Кене бейнесі кездесетін поэмасы: «Күйші» поэмасы- І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасын кейіпкерлері: Кенесары,Қарашаш,Сары үйсін күйші,СапақІ.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасында Күйші жігіттің Қарашаштың қаталдығын көрген кезде тартқан күйлері: «Атылған аққу», «Суға кеткен»- І.Жансүгіровтің «Күйші» поэмасын басты кейіпкер: