13. Пьезоэлектрлік датчиктерПьезоэлектрлік температура датчиктері- бұл дененің температурасын жанасусыз өлшеуге арналған құрал, оның жұмыс принципі кварц пьезорезонаторымен негізделген. Пьезоэлектрлік әсерде кварц кристалының діріл жиілігінің температураға тәуелділігі байқалады. Дәл осы құбылыс негізінде пьезоэлектрлік температура датчиктері жүзеге асырылады. Кварц анизотропты материал болғандықтан, пластинаның резонанстық жиілігі кристалдың кесілген бұрышына (оның кристаллографиялық бағыты) қатты тәуелді. Пьезоэлектрлік температура датчиктерінде кристалдың өлшеу объектісімен жақсы жылу байланысын ұйымдастыру әрқашан өте қиын, сондықтан олар термисторлар мен термоэлектрлік детекторлармен салыстырғанда нашар жылдамдыққа ие.14.Температура сенсорын табу үшін қандай критерийлерді қолдану керек?1. Температура диапазоны.2. Сенсорды өлшенетін ортаға немесе затқа батыруға бола ма? Егер ортаның ішінде орналасуға жол берілмесе, онда акустикалық термометрлер мен пирометрлерді таңдаған жөн.3. Өлшеу шарттары егер агрессивті орта қолданылса, онда коррозиядан қорғайтын корпустардағы датчиктерді немесе контактісіз датчиктерді қолдану қажет. Сонымен қатар, басқа жағдайларды қамтамасыз ету қажет: ылғалдылық, қысым және т.б.4. Сенсор қанша уақыт ауыстырусыз және калибрлеусіз жұмыс істеуі датчиктердің кейбір түрлері термисторлар сияқты салыстырмалы түрде төмен ұзақ мерзімді тұрақтылыққа ие.5. Қандай шығыс сигналы қажет. Кейбір датчиктер ток шамасында шығыс сигналын береді, ал кейбіреулері оны автоматты түрде градусқа қайта есептейді.6. Басқа техникалық параметрлер, мысалы: іске қосу уақыты, қуат кернеуі, сенсордың ажыратымдылығы және қателік. Жартылай өткізгіш датчиктер үшін корпустың түрі де маңызды15.Температура сенсорын таңдау критерийлеріСенсорды таңдау критерийлері:1.Жұмыс температурасының диапазоны.2.Сенсорды өлшеу объектісіне немесе ортаға батыру мүмкіндігі. Егер бұл мүмкін болмаса, пирометрді немесе термометрді таңдаған дұрыс.3.Өлшеу шарттары. Егер сіз агрессивті ортада өлшеуіңіз керек болса, онда сіз коррозияға төзімді корпуста немесе контактісіз түрдегі сенсорды таңдауыңыз керек. Сондай-ақ қысымның, ылғалдылықтың және т. б. болуын анықтау керек.4.Сенсордың калибрлеуге немесе ауыстыруға дейінгі жұмыс уақыты. Көптеген сенсорлар ұзақ және тұрақты жұмыс істей алмайды (термисторлар).

---

5.Шығу сигналының мөлшері: сигналды токпен немесе градуспен беретін датчиктер бар.6.Техникалық деректер: тұрақтылық, қателік, ажыратымдылық, кернеу.Датчиктің сигналы температура мәніне немесе басқа шығыс сигналына айналатын құрылғыларда өлшеудің белгісіздігі бастапқы датчиктің параметрлеріне тәуелді компоненттен және сигналды түрлендірудің дәлдігіне байланысты компоненттен тұруы керек. Көбінесе температураны өлшеу құралын таңдаған тұтынушы тек екінші компонентке назар аударады, әдетте құжаттамада сандық құрылғыға немесе түрлендіргішке беріледі. Сонымен қатар, бұл түрлендіргіш қандай датчиктермен жұмыс істейтінін анықтап, шығыс сигналының жалпы белгісіздігін бағалау қажет16.Шығын өлшегіштер. Шығын өлшегіштердің түрлері, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері.Шығын өлшегіштер.Шығын өлшегіш-заттың көлемдік ағынын немесе массалық ағынын өлшейтін құрал, яғни берілген ағын қимасы арқылы өтетін заттың мөлшері, мысалы, уақыт бірлігіндегі құбырдың қимасы. Егер құрылғыда интегралды құрылғы (есептегіш) болса және заттың мөлшері мен мөлшерін бір уақытта өлшеуге қызмет етсе, онда оны есептегіш-шығын өлшегіш деп атайды.Шығын өлшегіштер технологиялық процесті дұрыс жүргізу, сондай-ақ реагенттерді, химиялық заттарды, энергия тасымалдағыштарды және қайта өңдеу өнімдерін пайдалануды есепке алу үшін қажет жұмыс ортасының жаппай немесе көлемдік шығынын өлшеу үшін қолданылады.Шығын өлшегіштің жұмыс принципі электромагниттік индукция заңына негізделген. Оған сәйкес, өткізгіштегі ЭҚК магнит өрісіндегі өткізгіштің қозғалу жылдамдығына тікелей байланысты. Индукциялық аспаптарда өлшенетін электр өткізгіш сұйықтық өткізгіш ретінде әрекет етеді.Шығын өлшегіштердің түрлері.Шығын өлшегіштер-бұл сұйықтықтар мен газдардың шығынын өлшеуге арналған техникалық құрылғылар. Қазір шығын өлшегіштердің 6 түрі қолданылады, олардың әрқайсысының күшті және әлсіз жақтары бар.1. ЭЛЕКТРОМАГНИТТІК ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕР2. УЛЬТРАДЫБЫСТЫҚ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕР3.ҚЫСЫМ ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕРІ4. ҚҰЙЫНДЫ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕР5.ТАХОМЕТРИЯЛЫҚ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕР6.КОРИОЛИС ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕРІАртықшылықтары:• қоршаған ортаның температурасы мен қысымынан тәуелсіздік;• шығын өлшегіштердің әмбебаптығы, олардың ыңғайлылығы;• салыстырмалы түрде жоғары өлшеу дәлдігі.

---

Қысым дифференциалды шығын өлшегіштерін жасаудың қарапайымдылығы, қозғалмалы бөліктердің болмауы-бұл құрылғылардың танымал болуының себептері.Кемшіліктері• аспаптың қимасындағы механикалық кедергілер• судағы қоспалардың көрсеткіштердің дәлдігіне әсері• өлшеудің тұрақсыздығы, сенімсіздік

17. 
    Шығын өлшегіштер.
    

Шығын өлшегіш-заттың көлемдік ағынын немесе массалық ағынын өлшейтін құрал, яғни берілген ағын қимасы арқылы өтетін заттың мөлшері, мысалы, уақыт бірлігіндегі құбырдың қимасы. Егер құрылғыда интегралды құрылғы (есептегіш) болса және заттың мөлшері мен мөлшерін бір уақытта өлшеуге қызмет етсе, онда оны есептегіш-шығын өлшегіш деп атайды.Шығын өлшегіштер технологиялық процесті дұрыс жүргізу, сондай-ақ реагенттерді, химиялық заттарды, энергия тасымалдағыштарды және қайта өңдеу өнімдерін пайдалануды есепке алу үшін қажет жұмыс ортасының жаппай немесе көлемдік шығынын өлшеу үшін қолданылады.Шығын өлшегіштің жұмыс принципі электромагниттік индукция заңына негізделген. Оған сәйкес, өткізгіштегі ЭҚК магнит өрісіндегі өткізгіштің қозғалу жылдамдығына тікелей байланысты. Индукциялық аспаптарда өлшенетін электр өткізгіш сұйықтық өткізгіш ретінде әрекет етеді.

17.   1   2   3   4   5   6

---

Шығын өлшегіштердің түрлері.Шығын өлшегіштер-бұл сұйықтықтар мен газдардың шығынын өлшеуге арналған техникалық құрылғылар. Қазір шығын өлшегіштердің 6 түрі қолданылады, олардың әрқайсысының күшті және әлсіз жақтары бар.1.ЭЛЕКТРОМАГНИТТІК ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕРЭлектромагниттік шығын өлшегіштердің құрылғысы Фарадей заңы деп аталатын электромагниттік индукция заңына негізделген. Өткізгіш сұйықтық, мысалы, су магнит өрісінің сызықтары арқылы өткенде, электр қозғаушы күш индукцияланады. Ол өткізгіштің қозғалыс жылдамдығына пропорционалды, ал ток бағыты өткізгіштің қозғалыс бағытына перпендикуляр.Электромагниттік шығын өлшегіштерде сұйықтық магнит полюстері арасында ағып, электр қозғаушы күш жасайды. Құрылғы екі электрод арасындағы кернеуді өлшейді, осылайша құбыр арқылы өтетін сұйықтықтың көлемін есептейді. Электромагниттік шығын өлшегіштердің артықшылықтары:

• 
  Орташа құны.
  
• 
  Көлденең қимада қозғалмалы және қозғалмайтын бөліктер жоқ, бұл сұйықтықты тасымалдау жылдамдығын сақтауға мүмкіндік береді.
  
• 
  Үлкен динамикалық өлшеу диапазоны.
  

Кемшіліктері:

• 
  Егер сұйықтықта магниттік және өткізгіш жауын-шашын, ластану болса, онда құрылғы бұрмаланумен жұмыс істейді.
  

2.УЛЬТРАДЫБЫСТЫҚ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕРШығын өлшегіштердің дизайнында ультрадыбыстық сигнал таратқышы (UZS) бар. Сұйықтық құбыр арқылы қозғалғанда ультрадыбыстық толқын бұзылады. Осыған байланысты таратқыштан сигналдың қабылдағышқа жету уақыты өзгереді. Өту уақыты сұйықтық ағынына қарсы артады және ультрадыбыстық сигнал ағын бағытында болса, азаяды. Ультрадыбыстық шығын өлшегіштер сұйықтықтың көлемдік шығынын ағын ағынында және оған қарсы UZS өту уақытының айырмашылығына сүйене отырып есептейді – бұл айырмашылық қозғалыс жылдамдығы мен су көлеміне пропорционалды.Ультрадыбыстық шығын өлшегіштердің артықшылықтары:

• 
  Діріл мен соққыға төзімділік.
  
• 
  Тұрақты берік корпус.
  
• 
  Мұнай өңдеу өнеркәсібі мен салқындату жүйелеріне жарамды.
  
• 
  Физикалық қасиеттері бойынша су мен су сияқты сұйықтықтардың шығынын өлшеңіз.
  
• 
  Орташа динамикалық өлшеу диапазонында жұмыс істейді.
  
• 
  Оларды үлкен диаметрлі құбырларға орнатуға болады.
  

Кемшіліктері:

• 
  Ультрадыбысты шағылыстыратын және сіңіретін жауын-шашынға өлшеудің сезімталдығы.
  
• 
  Дірілге сезімталдық.
  
• 
  Бір сәулелі шығын өлшегіштер үшін ағынның қисаюына сезімталдық.
  

---

3.ҚЫСЫМ ДИФФЕРЕНЦИАЛДЫ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕРІШығын өлшегіштердің бұл түрінің принципі сұйықтық, газ немесе бу ағыны шайба, саптама немесе басқа тарылту құрылғысы арқылы өткенде пайда болатын қысым айырмашылықтарын өлшеуге негізделген. Бұл жерде ағынның жылдамдығы өзгереді, қысым артады: ағынның жылдамдығы неғұрлым жоғары болса, соғұрлым ағын жылдамдығы артады.Артықшылықтары:

• 
  Қозғалмалы бөліктердің болмауы.
  

Кемшіліктері:

• 
  Қимадағы механикалық кедергілер: шайба немесе саптама.
  
• 
  Шағын динамикалық өлшеу диапазоны.
  
• 
  Тарылту құрылғысындағы кез келген жауын-шашынға сезімталдық.
  

4. ҚҰЙЫНДЫ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕРҚұйынды Шығын өлшегіштер кедергілерді айналып өткенде сұйықтық немесе газ ағынында пайда болатын тербеліс жиілігін өлшейді. Кедергілердің айналасында құйын пайда болады, одан құрылғылар өз атауын алады.Артықшылықтары:

• 
  Қозғалмалы бөліктердің болмауы.
  

Кемшіліктері:

• 
  Шығын өлшегіштің қимасындағы механикалық кедергілер.
  
• 
  Шағын динамикалық диапазон.
  
• 
  Температураға сезімталдық.
  
• 
  Жауын-шашын кезінде сипаттамалардың тұрақсыздығы.
  
• 
  Тербелістердің өлшеу нәтижелеріне әсері.
  

5.ТАХОМЕТРИЯЛЫҚ ШЫҒЫН ӨЛШЕГІШТЕРТахометриялық шығын өлшегіштер айналу жылдамдығын, су, газ немесе бу ағынындағы дөңгелектің немесе турбинаның айналу санын өлшейді. Жұмыс принципі құрылғыда дөңгелектің немесе турбинаның орнатылғанына байланысты өзгермейді; айырмашылық тек дөңгелектің айналу осі ағынның қозғалысына перпендикуляр, ал турбиналар сұйықтық немесе газ ағынына параллель болады.Артықшылықтары:

• 
  Сұйықтық, бу және газ ағынын өлшеуге жарамды.
  
• 
  Қарапайым және арзан модельдер.
  
• 
  Шағын диаметрлі құбырларға оңай орнатылады және көбінесе тұрмыстық жағдайларда қолданылады.
  
• 
  Олар қуат көзінсіз жұмыс істейді, электр байланысы қажет емес.
  

Кемшіліктері:

• 
  Үлкен диаметрлі құбыр үшін (яғни өнеркәсіптік есепте) тахометриялық шығын өлшегіштер металл сыйымдылығының жоғарылауына байланысты тым қымбат болады, сонымен қатар тым көлемді болады.
  
• 
  Олар ағынға гидравликалық қарсылық жасайды және үлкен диаметрлер жағдайында механикалық бұзылуларға байланысты "құлыптауға" немесе істен шығуға әкелуі мүмкін.
  
• 
  Өнеркәсіптік өлшеулер үшін төмен сенімділік, шағын динамикалық диапазон.
  
• 
  Есепке алу дәлдігінің жеткіліксіздігі: нәтижелерге ағындағы қоспалар мен бөгде заттар әсер етеді.
  
• 
  Пайдалану мерзімі жеткіліксіз: тұрмыстық жағдайларға жарамды, бірақ өнеркәсіп үшін емес.
  

---

Смотрите также файлы

• Протокол передачи гипертекстовых данных Тип ответа.doc

• Пожарная безопасность образовательного учреждения Причины пожаров в дошкольных образовательных учреждениях.docx

• Пояснительная записка к курсовому проекту по мдк 02. 01.rtf

• Цели и задачи реконструкции скважин.docx

• Характеристика детского коллектива (10 класс).docx