Файл: дістсілдер тізбесі А б в А,В,С Айдаар Айын масат оя отырып.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 09.01.2024
Просмотров: 891
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Оқушылардың әрбір шағын тобы плакатқа (флипчартқа) сабақтың өздері ең маңызды деп шешкен бір тұсын жазады. Плакаттар қабырғаға ілінеді. Әр плакаттың қасында сұрақтарға жауап беретін оқушы тұрады. Басқа топтар «Галереяны шарлау» тәсіліндегідей плакаттан плакатқа көшіп, оның төменгі жағына стикерлермен өздерінің комменттарийлерін, сұрақтарын, пікірлерін, қарсы дәлелдерін, қойған бағаларын жазады. Сұрақтарға жауап беруші оқушылардың алмасып тұрғаны дұрыс. Соңында топтар өз плакаттарына қайта оралып, барлық пікірлерімен танысады, оларды талқылайды, сұрақтарға жауап іздейді, нәтижелерін сыныпқа ауызша жариялайды. «Радиоға қоңырау шалу»Талқылау тақырыбы радио жүргізушісімен таңдалады.Төрт қонақ рольдік карточка алып, сол карточкадағыдай рольдерін ойнауы тиіс. Құрдастар аудиториясы, сұрақтарымен «қайта-қайта қоңырау шалады», белгілер жасап және т.б. жазып отырады.«Рөлдік ойындар»Рөлдік ойындар әдісінің негізгі қатысушалардың басқа адам кейпіне (рөліне) еніп, соның ішінде әрекет етуінен тұрады. Рөлдік ойындар оқушылардың бір-біріне мейірбандықпен қарап, түсіну дағдысын дамытады. Басқа біреудің рөлін ойнағанда, оның көзқарасы, ойы мен сезімдерін түсіну жеңілге түседі. Сонымен қатар бұл әдіс сыни ойлауды күшейтіп, шешім қабылдауға және өз көзқарасыңды қорғауға мүмкіндік береді.«Сабақ мазмұны бойынша ойыңды білдір»
«Сатушы және қалпақ»Лев Толстой ойлап тапқан 2-сыныпқа арналған есеп ұсынылады. Қазір бұл есепті тек 30% жоғары сынып оқушылары, 20% ЖОО студенттері, 10% банк қызметкерлері шеше алады деп есептелінеді. Қатысушылар алдымен жеке шығарады, содан соң топта талқылайды. Есеп:Сатушы қалпақ сатады. Қалпақ 10 000 теңге тұрады. Сатып алушы келіп, оған тұтас 25 000 теңгелік береді. Сатушының майдасы болмағандықтан, көршісіне 25 000 теңгені 10 000+10 000 +5 000 теңгелік етіп майдалатып алады. Сатушы қалпақты және 15 000 теңгені қайтарып береді. Сәлден соң көршісі келіп, 25 000 теңгенің жалған ақша екенін айтып, өз ақшасын талап етеді. Сатушы амал жоқ 25 000 теңгені қайтарады.
Сұрақ: Сатушы қанша теңгеге ұтылды?Жауап: 25 000 теңге.Бұл есеп оқушылардың ойлау қызметін белсендендіріп, дәлелдеме келтіру дағдысын қалыптастырады.«Сәлеметсің бе!» Оқушылар кезек-кезек көршісінің аттас саусақтарына қолын тигізеді. Бас бармақтан бастайды:Мен саған тілеймін (бас бармағын тигізеді);
«SMART (ақылды мақсат)»S - нақты, M - өлшемді, A - қолжетімді, R - шындыққа негізделген,T - уақытпен шектелген дегенді білдіреді. Әр сабақ осындай мақсатқа негізделіп жүргізілуі шарт. «SMS – хабарлама» Оқушыларға қағаздан жасалған қалта телефондарынан SMS хабарлама жазу тапсырылады. Хабарлама ұсынылған сөйлемдердің толықтырылған немесе аяқталған нұсқасы болуы қажет.«Бүгінгі сабақта мен....түсіндім, ... білдім, ақиқатына жеттім»;
7-қадам: Енді мұғалім басқа оқушыны дәйексөз оқуға шақырады, барлығы басынан қайта басталады.«Соқыр паровоз»Қатысушылар үштен бөлініп тұрады. Алдыңғы ойыншының көзі байланады. Ол үшінші ойыншының айтқанымен жүреді, ортадағы ойыншы кедергі, ол паровоздың дауысын салады. Бірнеше паровоз осылайша діттеген жерге жету керек. Мұнда көшбасшыға сенім, сенімсіздік, көшбасшының кедергіге қарамастан, топты алып жүруі сарапқа салынады. «Социометрия»Оқушыларды топқа бөлу үшін қолдануға болады. Қатысушылар көздерінің түстері, жұлдызнамалары, сүйікті түстері, тұрғылықты жерлері, аттарының бас әрпі т.с.с. арқылы бірін-бірі табады. Жүргізуші қандай белгі арқылы топқа бөлінетіндігін айтып отырады.Бұл әдіс сыныптастардың бір-бірін жақыннан тануына мүмкіндік туғызады.«Сөзден – сөйлем, сөйлемнен - мәтін»Шашылған түрлі сөздердің ішінен бір-біріне мағыналық қабыспайтын 3 сөз суырылады. Мысалы, «өзен, қарындаш, аю» деген секілді. Осы үш сөзді кіріктіре отырып, сөйлемдер құрастыру керек. Кімнің сөйлемі қызықты әрі ерекше болатынына көңіл аудару. Былай құрастырылуы мүмкін: «Бала қолына қарындаш алып, өзенде шомылып жүрген аюдың суретін салды.» Немесе шығармашыл: «Қарындаштай ап-арық бала өзен жағасында тұрып, аюдай ақырып, өгіздей өкіріп жылады.» Бірнеше нұсқаның ішінен біреуін таңдап алып, тақтаға жазып қояды да, келесі 3 сөзді суырып, сөйлем құрайды. Одан да бір сөйлем жазып қояды. Соңында тақтада жазылған сөйлемдерді құрастырып, мәтін жазу керек. Мәтінді әрқайсысы өз дәптерлеріне жазуларына болады.«Сөздерден әңгіме құрастыру»Оқушылардың әрқайсысына қандай да болмасын бір-бір сөз ойлауды тапсырып, бірнеше секундтан кейін ол сөздерді (жалпы саны 15-20 сөздей) тақтаға жазып, оқушылардың шағын топтарына осы сөздерді қолданып, 2 минут ішінде оқушылар өмірін суреттейтін ауызша әңгіме құрастыруды ұсыну керек. Әңгімеде топ оқушыларының және мұғалімдердің есімдері міндетті түрде аталуы керек.«Сөз ойыны»Ойынның мақсаты: Оқушылардың сөздік қорларын арттыру.Ойынның шарты: Өлеңдегі әріптерді пайдаланып, басқа сөз жасап шығару.Балаға да,Ағаға да –Пайдасы мол аңдағанға.Қызықты бұл ойын түрі,Қызықтайық біз де мұны.Бұрын ойнап көріп пе едің?Жеке бір сөз әріптерінАлды – артына таратамыз,Жаңа сөзге жаратамыз:“Балмұздақтан” пәлен сөзді,“Тоқылдақтан” түген сөзді,
“Оспақшылдан” он бес сөзді,“Жүзтаныстан” жүз бес сөзді,Құрастырып, тіл ұштаймыз,Сөз ойынын қызықтаймыз.«Сөйлеу арқылы ойлану»Сөйлеу оқушыларға өз пікірін білдіріп, сол арқылы білім алуға көмектеседі. Төмендегідей жаттығулардың көмегімен сөйлеу арқылы ойлануды ынталандырыңыз:
| Сабақ мазмұны бойынша ойыңды білдір | ||
| Қандай жаңа білім алдың? | Алған біліміңді қолдана аласың ба? | Саған қиындық тудырған түсініктер |
| | | |
Сұрақ: Сатушы қанша теңгеге ұтылды?Жауап: 25 000 теңге.Бұл есеп оқушылардың ойлау қызметін белсендендіріп, дәлелдеме келтіру дағдысын қалыптастырады.«Сәлеметсің бе!» Оқушылар кезек-кезек көршісінің аттас саусақтарына қолын тигізеді. Бас бармақтан бастайды:Мен саған тілеймін (бас бармағын тигізеді);
-
Табыс (сұқ саусақ); -
Үлкен (ортаңғы); -
Барлығында (атаусыз); -
Барлық жерде (шынашақ); -
Сәлеметсің бе! (алақанын тигізеді).
| | |
| Жалғастыруға дайынмын | Бір нәрсе түсінемін, бірақ бәрін емес | Түсінбеймін, қайталап қарау қажет |
-
«Бүгінгі сабақта мені қуантқаны....»; -
«Мен өзімді....үшін мақтар едім»; -
«Маған ерекше ұнағаны....»; -
«Сабақтан соң мен... жасағым келді»; -
«Мен... туралы армандаймын»; -
«Бүгінгі сабақта мен....жасай алдым»; -
«Мен... орындадым»; -
«...қызықты болды»; -
«...қиын болды»; -
«...мен түсіндім»; -
«Енді мен ...»; -
«...сезіндім»; -
«Мен үйрендім»; -
«Мені... таңқалдырды» және т.б.
7-қадам: Енді мұғалім басқа оқушыны дәйексөз оқуға шақырады, барлығы басынан қайта басталады.«Соқыр паровоз»Қатысушылар үштен бөлініп тұрады. Алдыңғы ойыншының көзі байланады. Ол үшінші ойыншының айтқанымен жүреді, ортадағы ойыншы кедергі, ол паровоздың дауысын салады. Бірнеше паровоз осылайша діттеген жерге жету керек. Мұнда көшбасшыға сенім, сенімсіздік, көшбасшының кедергіге қарамастан, топты алып жүруі сарапқа салынады. «Социометрия»Оқушыларды топқа бөлу үшін қолдануға болады. Қатысушылар көздерінің түстері, жұлдызнамалары, сүйікті түстері, тұрғылықты жерлері, аттарының бас әрпі т.с.с. арқылы бірін-бірі табады. Жүргізуші қандай белгі арқылы топқа бөлінетіндігін айтып отырады.Бұл әдіс сыныптастардың бір-бірін жақыннан тануына мүмкіндік туғызады.«Сөзден – сөйлем, сөйлемнен - мәтін»Шашылған түрлі сөздердің ішінен бір-біріне мағыналық қабыспайтын 3 сөз суырылады. Мысалы, «өзен, қарындаш, аю» деген секілді. Осы үш сөзді кіріктіре отырып, сөйлемдер құрастыру керек. Кімнің сөйлемі қызықты әрі ерекше болатынына көңіл аудару. Былай құрастырылуы мүмкін: «Бала қолына қарындаш алып, өзенде шомылып жүрген аюдың суретін салды.» Немесе шығармашыл: «Қарындаштай ап-арық бала өзен жағасында тұрып, аюдай ақырып, өгіздей өкіріп жылады.» Бірнеше нұсқаның ішінен біреуін таңдап алып, тақтаға жазып қояды да, келесі 3 сөзді суырып, сөйлем құрайды. Одан да бір сөйлем жазып қояды. Соңында тақтада жазылған сөйлемдерді құрастырып, мәтін жазу керек. Мәтінді әрқайсысы өз дәптерлеріне жазуларына болады.«Сөздерден әңгіме құрастыру»Оқушылардың әрқайсысына қандай да болмасын бір-бір сөз ойлауды тапсырып, бірнеше секундтан кейін ол сөздерді (жалпы саны 15-20 сөздей) тақтаға жазып, оқушылардың шағын топтарына осы сөздерді қолданып, 2 минут ішінде оқушылар өмірін суреттейтін ауызша әңгіме құрастыруды ұсыну керек. Әңгімеде топ оқушыларының және мұғалімдердің есімдері міндетті түрде аталуы керек.«Сөз ойыны»Ойынның мақсаты: Оқушылардың сөздік қорларын арттыру.Ойынның шарты: Өлеңдегі әріптерді пайдаланып, басқа сөз жасап шығару.Балаға да,Ағаға да –Пайдасы мол аңдағанға.Қызықты бұл ойын түрі,Қызықтайық біз де мұны.Бұрын ойнап көріп пе едің?Жеке бір сөз әріптерінАлды – артына таратамыз,Жаңа сөзге жаратамыз:“Балмұздақтан” пәлен сөзді,“Тоқылдақтан” түген сөзді,
“Оспақшылдан” он бес сөзді,“Жүзтаныстан” жүз бес сөзді,Құрастырып, тіл ұштаймыз,Сөз ойынын қызықтаймыз.«Сөйлеу арқылы ойлану»Сөйлеу оқушыларға өз пікірін білдіріп, сол арқылы білім алуға көмектеседі. Төмендегідей жаттығулардың көмегімен сөйлеу арқылы ойлануды ынталандырыңыз:
-
- талқылауға арналған жаттығу; -
- құрылымдалған топтық/жұптық жұмыс; -
- мұғалім мен оқушының модельдеуі (шағын топтық тапсырмалар бүкіл сыныппен талқылауға қарағанда, сыныптағы әңгімелесудің санын арттырады).
-
Мен нені үйрендім? -
Маған не қиын болып көрінді? -
Не күрделі болды? -
Мен енді нені үйренгім келеді?