Файл: Семінарскія Кр і этналог СПД 1 курс 2008.doc

Творчае заданне:

Правесці параўнальны аналіз развіцця гістарычнага краязнаўства ў БССР і Заходняй Беларусі ў міжваенны перыяд (пісьмова).

Рэфератыпа тэме “Краязнаўства Беларусі ў 1919 – 1939 гг.

1. Выдавецка-бібліяграфічная дзейнасць Віцебскага акруговага таварыства краязнаўства.

2. Неперыядычны зборнік “Віцебшчына”.

3. Краязнаўчая дзейнасць Я. Драздовіча.

4. Часлаў Пяткевіч і яго даследаванне “Рэчыцкае Палессе”

5. Ота Гедэман – выдатны даследчык Браслаўшчыны

6. Генерал Стаброўскі і развіццё краязнаўства на Слонімшчыне

7. Ян Булгак – фатограф і краязнаўца

8. Краязнаўчы рух Заходняй Беларусі ў міжваенны перыяд 1919–1939 гг.

Літаратура

1. Алексеев Л.В. Археология и краеведение Белоруссии ХVІ в. — 30-е годы ХХ в. – Мн., 1996.

2. Булгак Ян. Край дзіцячых гадоў. – Мн.: Беларусь, 2004. – 415 с.

3. Гужалоўскі А.А. Беларускія музеі (1918—1941 гг.). – Мн., 2002.

4. 90 гадоў Віцебскай вучонай архіўнай камісіі. Матэрыялы навуковай канферэнцыі 24 лістапада 1999 г., Віцебск. – Мн.: БелНДІДАС, 2000. – 92 с.

5. Историческое краеведение Белоруссии: Учеб. пособие / Под ред. Э.М. Загорульского. – Мн., 1980.

6. Каспяровіч М.І. Краязнаўства. – Мн., 1929.

7. Каханоўскі, Г.А. Археалогія і гістарычнае краязнаўства Беларусі ў XVI—XIX стст. / Г.А. Каханоўскі. – Мінск.: Навука і тэхніка, 1984. – 120 с.

8. Лісаў А.Г., Падліпскі А.М. Краязнавец Мікалай Каспяровіч. – Віцебск, 2000.

9. Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка (па гарадах і раёнах Беларусі).

10. Півавар М.В. Гістарычнае краязнаўства Беларусі ў другой палове ХХ ст. // Беларускі гістарычны часопіс. – 2005. – № 3. – С. 46 – 52.

11. Прадзеіна А. Абуджаць гістарычную рамантыку // Беларуская мінуўшчына. – 1998. – № 1. – С. 30 – 32.

12. Развитие исторического краеведения в вузах БССР в свете перестройки высшего образования: Сборник статей. – Гродно, 1989.

13. Ткачоў М. Паходня. – Мн., 1994.

14. Трэпет, Л. Краязнаўства / Л. Трэпет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі.: у 6 т. – Мінск, 1998. – Т. 4. – C. 257–260.

15. Цітовіч І.У. Краязнаўчы рух на тэрыторыі Заходняй Беларусі (1921–1939 гг.) : аўтарэф. дыс. ... канд. гіст. навук: 07.00.02 / І.У. Цітовіч; Беларус. дзярж. ун-т. – Мн., 2005. – 16 с.

16. Чыгрын С. Генерал... ад краязнаўства [Стаброўскі І.І.] // Беларуская мінуўшчына. – 1995. –№ 3. – С. 54–58

17. Шумейко М.Ф. Витебская ученая архивная комиссия – центр архивно-археографических и краеведческих изысканий в губернии в первой четверти ХХ в. // Источниковедение и краеведение в культуре России... – С. 318–320.

18. Шумейко М.Ф. Полевая, камеральная и эдиционная археография в деятельности Витебской ученой архивной комиссии // 90 гадоў Віцебскай вучонай архіўнай камісіі... – С. 25–31.

19. Шумейко М.Ф. Архивист и археограф Дмитрий Иванович Довгялло. – Мн.: БелНИИДАД, 2002. – 165 с.

Энцыклапедыя гісторыі Беларусі, артыкулы: Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута, Віцебская вучоная архіўная камісія, Віцебскае акруговае краязнаўчае таварыства; Витебские губернские ведомости, Віцебская даўніна, Віцебскі абласны краязнаўчы музейВіцебскі летапіс, Віцебскі царкоўна-археалагічны музей, Віцебскі цэнтральны архіў старажытных актаў, “Віцебшчына”, Краязнаўства, “Наш край” і інш. Глядзець па персаналіях: Сапуноў А.П., Нікіфароўскі М.Я. Прыклад: Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута // ЭГБ. – Т. 2. – Мн.: БелЭн, 1994. – С. 318.

Семінар 3

Гістарычнае краязнаўства Беларусі другой паловы ХХ ст да нашых дзён

1. Асноўныя накірункі развіцця гістарычнага краязнаўства Беларусі другой паловы ХХ ст. [Историческое краеведение Белоруссии: Учеб. пособие / Под ред. Э.М. Загорульского. – Мн., 1980.; Гістарычнае краязнаўства ў Беларусі ў другой палове ХХ стагоддзя / М.В. Півавар // Беларускі гістарычны часопіс. – 2005. № 3. – С. 46–52; Півавар, М.В. Развіццё краязнаўства на Беларусі ў другой палове ХХ ст. / М.В. Півавар // История и культура Европы в контексте становления и развития региональных цивилизаций и культур: актуальные проблемы из исторического прошлого и современности: материалы Международной научно-теоретической конференции, Витебск, 29–31 октября 2003 г. / Витебск. гос. ун-т. им. П.М. Машерова; редкол.: В.А. Космач [и др.]. – Витебск, 2003. – С. 232–233.]

2. Рэгіянальныя асаблівасці ў развіцці краязнаўства Беларусі [Гістарычнае краязнаўства ў Беларусі ў другой палове ХХ стагоддзя / М.В. Півавар // Беларускі гістарычны часопіс. – 2005. № 3. – С. 46–48;]

3. Школьнае краязнаўства ў 1960 – 2000-я гг. [Детский туризм и краеведение в Беларуси / Авт.-сост. С.М. Митрахович. – Мн., 2003.; Гістарычнае краязнаўства ў Беларусі ў другой палове ХХ стагоддзя / М.В. Півавар // Беларускі гістарычны часопіс. – 2005. № 3. – С. 46–50;]

4. Краязнаўчая дзейнасць грамадскіх аб’яднанняў (БДТАПГіК, Беларускі фонд культуры, Беларускае краязнаўчае таварыства, “Паходня” (г. Гродна), “Талака” (г. Мінск). [Трэпет, Л. Краязнаўства / Л. Трэпет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі.: у 6 т. – Мінск, 1998. – Т. 4. – C. 257–260; Каханоўскi, Г.А. Беларускае краязнаўчае таварыства // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / редкал.: І.П. Шамякін (гл. ред.) [і др.]. – Мінск.: БелЭн., 1993. – С. 81; Півавар, М.В. Гістарычнае краязнаўства Беларусі ў 1961 – 1991 гг.: аўтарэф. дыс. ... канд. гіст. навук: 07.00.02 / М.В. Півавар; Беларус. дзярж. ун-т. – Віцебск: Выдавецтва УА “ВДУ імя П.М. Машэрава”, 2007. – 21 с.]

5. Дзейнасць гісторыка-культурнага таварыства “Узгор’е” (г. Віцебск) [Півавар, М.В. Краязнаўчая дзейнасць клуба “Узгор’е” ў Віцебску ў канцы 1980 – пачатку 90-х гадоў / М.В. Півавар // Веснік Віцебскага дзяржаўнага універсітэта. – 2004. – № 4. – С. 10–13.]

6. Праца краязнаўцаў-аматараў (на прыкладзе: Улашчык М., Каханоўскі Г., Падліпскі А., Плавінскі М.) [артыкулы ў Энцыклапедыі гісторыі Беларусі: “Каханоўскі Г.”, “Улашчык М.”; уступнае слова пра Улашчыка з кнігі: Улашчык, М. Выбранае / М. Улашчык. – Мн.: Беларускі кнігазбор, 2001. – 608 с.; Півавар, М.В. Гістарычнае краязнаўства Беларусі ў 1961 – 1991 гг.: аўтарэф. дыс. ... канд. гіст. навук: 07.00.02 / М.В. Півавар; Беларус. дзярж. ун-т. – Віцебск: Выдавецтва УА “ВДУ імя П.М. Машэрава”, 2007. – 21 с.; Півавар, М. Краязнаўца з Віцебска, або Не забывайма пра сваіх рупліўцаў // артыкул у Інтэрнэце – па пошукавіку набраць назву артыкула, ці “Плавінскі М”, ]

7. Выданне “Збору помнікаў гісторыі і культуры Беларусі”, кніг гісторыка-дакументальнай хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі “Памяць”. [Аналіз кнігі “Памяць” раёна ці горада месца пражывання]

8. Мясцовая краязнаўчая перыёдыка (“Полацкі летапісец”, “Віцебскія сшыткі”, “Браслаўскія чытанні”, “Браслаўскія сшыткі”,”Мішпоха”). “Краязнаўча газета” [аналіз тэматыкі, праблематыкі, складу аўтараў, карэспандэнцыі, мэтаў, часу, існавання]

9. Перспектывы і праблемы развіцця краязнаўства на сучасным этапе. Дылетантызм ў краязнаўстве [Півавар, М.В. Месца краязнаўства ў гістарычнай навуцы і ідэалогіі Беларусі, Расіі, Украіны ў другой палове ХХ ст. / М.В. Півавар // Славянскі свет: мінулае і сучаснае: матэрыялы Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі, Мінск, 26 сакавіка 2004 г. у 3 ч. / Мінск. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка; рэдкал.: А.П. Жытко [і інш.]. – Мінск, 2004. Ч. 3. – С. 138–143.]

Творчае заданне:

• Правесці параўнальны аналіз развіцця гістарычнага краязнаўства ў БССР і Заходняй Беларусі ў міжваенны перыяд (пісьмова).

• Зрабіць аналіз кнігі “Памяць”, прысвечанай роднаму гораду, раёну (пісьмова) .

• Распрацаваць праграму краязнаўчага курса па раёне (горадзе) пражывання.

Рэфераты:

1. Кніга М. Улашчыка “Была такая вёска” – класічны прыклад краязнаўчай працы.

2. Бюлетэнь “Помнікі гісторыі і культуры Беларусі”, яго роля ў пашырэнні краязнаўчых даследаванняў.

3. “Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі” і яго значэнне ў развіцці гістарычнага краязнаўства Беларусі.

4. Беларускае добраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры: структура, напрамкі дзейнасці, вынікі.

5. Краязнаўцы Віцебшчыны другой паловы ХХ ст.

6. Характарыстыка кніг і артыкулаў краязнаўцаў-аматараў Віцебшчыны (І. Абрамавай, А. Падліпскага, Л. Хмяльніцкай і інш.).

7. Альманах “Полоцкий летописец”

8. Часопіс “Віцебскі сшытак”

9. Краязнаўчыя рэсурсы ў Internet.

10. Браслаўскія музей – арганізатар і каардынатар вывучэння краю

11. Краязнаўчыя выданні Заходняй Віцебшчыны

Літаратура

1. Гужалоўскі А.А. Музеі Беларусі (1941 – 1991 гг.). – Мн., 2004.

2. Детский туризм и краеведение в Беларуси / Авт.-сост. С.М. Митрахович. – Мн., 2003.

3. Историческое краеведение Белоруссии: Учеб. пособие / Под ред. Э.М. Загорульского. – Мн., 1980.

4. Каханоўскi, Г.А. Беларускае краязнаўчае таварыства / Г.А. Каханоўскi // Археалогія і нумізматыка Беларусі: Энцыклапедыя / редкал.: І.П. Шамякін (гл. ред.) [і др.]. – Мінск.: БелЭн., 1993. – С. 81.

5. Півавар, М.В. Гістарычнае краязнаўства Беларусі ў 1961 – 1991 гг.: аўтарэф. дыс. ... канд. гіст. навук: 07.00.02 / М.В. Півавар; Беларус. дзярж. ун-т. – Віцебск: Выдавецтва УА “ВДУ імя П.М. Машэрава”, 2007. – 21 с.

6. Півавар, М.В. Месца краязнаўства ў гістарычнай навуцы і ідэалогіі Беларусі, Расіі, Украіны ў другой палове ХХ ст. / М.В. Півавар // Славянскі свет: мінулае і сучаснае: матэрыялы Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі, Мінск, 26 сакавіка 2004 г. у 3 ч. / Мінск. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка; рэдкал.: А.П. Жытко [і інш.]. – Мінск, 2004. Ч. 3. – С. 138–143.

7. Півавар, М.В. Краязнаўчая дзейнасць клуба “Узгор’е” ў Віцебску ў канцы 1980 – пачатку 90-х гадоў / М.В. Півавар // Веснік Віцебскага дзяржаўнага універсітэта. – 2004. – № 4. – С. 10–13.

8. Півавар, М.В. Пошукавы рух як сфера краязнаўчай дзейнасці / М.В. Півавар // Гісторыя: праблемы выкладання. – 2005. – № 1. – С. 36–39.

9. Півавар, М.В. Гістарычнае краязнаўства ў Беларусі ў другой палове ХХ стагоддзя / М.В. Півавар // Беларускі гістарычны часопіс. – 2005. № 3. – С. 46–52.

10. Півавар, М. Краязнаўца з Віцебска, або Не забывайма пра сваіх рупліўцаў / М.В. Півавар // Настаўніцкія інавацыі. – № 2/3. Метадычны бюлетэнь для настаўнікаў. – Гдыня, 2005. – С. 34–38.

11. Півавар, М.В. Клуб “Дзвіна” – асяродак гістарычнага краязнаўства ў школе / М.В. Півавар // Народная асвета. – 2005. – № 3. – С. 49–52.

12. Півавар, М.В. Грамадскае і школьнае краязнаўства Беларусі ў 60–80-я гады ХХ ст. / М.В. Півавар // Романовские чтения: сб. трудов Международной науч. конференции посв. 70-летию ист. фак-та МГУ им. А.А. Кулешова, Могилев, 21–22 октября 2004 г. / Могил. гос. ун-т им. А.А. Кулешова; редкол.: О.В. Дьяченко [и др.]. – Могилев, 2005. – С. 175–78.

13. Півавар, М.В. Развіццё гістарычнага краязнаўства Беларусі ў 1960–1990-я гг.: здабыткі, праблемы, перспектывы / М.В. Півавар // Подготовка педагогических кадров и научных кадров историков и развитие исторической науки в Беларуси: материалы республиканской научно-практической конференции, Гродно, 30 сентября 2004 г. / Гродн. гос. ун-т; редкол.: Е.А. Ровба, А.Н. Нечухрин, И.П. Крень [и др.]. – Гродно: ГрГУ, 2005. – С. 238–241.– Браслаў: самвыдат, 1999. – 142 с.

14. Ткачоў М. Паходня. – Мн., 1994.

15. Трэпет, Л. Краязнаўства / Л. Трэпет // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі.: у 6 т. – Мінск, 1998. – Т. 4. – C. 257–260.

16. Улашчык, М. Выбранае / М. Улашчык. – Мн.: Беларускі кнігазбор, 2001. – 608 с.