Файл: "Банк ісі" пнінен емтихан сратары 1дегей.docx

Скачать файл
Заказать решение

ВУЗ: Не указан

Категория: Не указан

Дисциплина: Не указана

Добавлен: 30.11.2023

Просмотров: 310

Скачиваний: 3

ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
Пруденциалдық реттеудің міндеті-банктердің тұрақтылығы мен сенімділігін қамтамасыз ету, сондай-ақ олардың салымшыларының мүдделерін қорғау.Осыған байланысты пруденциалды реттеудің екі мақсатын ажыратуға болады:- салымшыларды банк қызметтерін тұтынушылар ретінде әрбір нақты банктің ықтимал күйреу қаупінен қорғау;- банк жүйесін тұтастай алғанда бірқатар банктердің күйреуі түріндегі "тізбекті реакция" қаупінен қорғау, сондықтан макроэкономикалық сипатта болады.

  1. Коммерциялық банктің меншікті капиталының қызметтерін тізімдеңіз: оперативтік, қорғаныс-кепілдік, реттеу, айналым, резервтік.

  2. Базелдік келісім мен банк қызметін пруденциялық реттеуді ұйымдастырудың қағидаттарын түсіндіріңіз.
Пруденциялық нормативтер немесе орындауға міндетті басқа да нормалар мен лимиттердің нормативтік белгілері мен есептеу әдістемесін, белгіленген күнге банктің капиталының көлемін, ашық валюта позициясының лимиттерін және оларды есептеу тәртібін, резервтік талаптар нормасын және оларды есептеу әдісін, есеп берудің сәйкес формалары мен оны тапсыру мерзімін Ұлттық банк белгілейді.

  1. Коммерциялық банктер шығаратын бағалы қағаздардың түрлері мен негізгі сипаттамаларын тізімдеңіз.

  2. Коммерциялық банктер қызметтерінің мәнін ашып көрсетіңіз: лизинг, траст, факторинг және форфейтингтік қызметтер.
Банктің қаржылық қызметтеріне лизинг, факторинг және форфейтинг жатады.Лизинг -бұл лизинг берушінің (жалға берушінің) өзіне тиесілі құрал-жабдықтарды, машиналарды, ЭВМ, ұйымдастыру техникаларды, өндіріске, сауда-саттыққа және қоймаға арналған құрылғыларды лизинг алушыға (жалгерге) лизингтік төлем төлеу шартымен, белгіленген мерзімге пайдалануға беруін қарастыратын жалға беру шарты.Банктердің лизингтік операциялары несиелік операциялармен ұқсас болып келеді. Алайда, лизингтің несиеден бір айырмашылығын келісім-шартта көрсетілген төлемдер төленіп, мерзімі аяқталғаннан кейін де лизинг объектісінің лизинг берушінің меншігінде қала беруінен көруге болады. Ал, несиеде банктің меншік объектісі ретінде қарыз алушының берген кепілдігі қалады.Факторинг -бұл тауарларды немесе қызметтерді жабдықтаушыдан төлем құжаттарын сатып алуды білдіреді. Факторингтің мақсаты - кез келген несиелік операциялардың ажырамас бөлігі болып табылатын тәуекелді қалпына келтіру. Нарық экономикасы дамыған елдерде төлемдердің сақталу мерзімдеріне басты көңіл аударылады. Ендеше факторинг компаниялар мен банктердің фактор бөлімдерінің қызметі жабдықтаушылар мен сатып алушылар арасындағы қатынастардағы тәуекелдер мен төлемдер мерзімдеріне байланысты мәселелерді шешуге бағытталады.Фактор сөзі ағылшын тілінен "factor", аударғанда "маклер, делдал" деген мағынаны білдіреді. Экономикалық жағынан алғанда - бұл делдалдық операция.Факторинг -жабдықтаушы-клиенттің жабдықтаған тауары мен көрсеткен қызметтері үшін төленбеген төлем талабын (шот-фактурасын) банкке сатумен байланысты комиссиондық-делдалдық операция.Банк төленбеген төлем талабының иесі ретінде, борышқордың несиелік қабілетін тексергенімен де олардың төленбей қалуына байланысты тәуекелге барады.Келісім-шартқа сәйкес банк жабдықтаушының контрагенттері өздерінің қарызын өтегеніне қарамастан төлем талабындағы соманы төлеуге міндеттеме алады. Дәл осы жерде факторинг пен банктік кепілдеменің арасындағы айырмашылық байқалады. ßғни, банктік кепілдеме бойынша банк өзінің есебінен, оған тиісті соманы клиент төлемеген жағдайда төлеуге міндетті болып табылады. Факторингтік қызметтің мақсаты төлеушінің төлем қабілетіне байланыссыз факторингтік келісім-шартта көрсетілген мерзімде тез арада қаражатты алу болып табылады.
Форфейтинг -бұл форфейтордың, яғни коммерциялық банктің немесе арнайы компанияның экспортерға импортердің төлеуге тиісті төлем талабын сатып алуы.Форфейтинг мәмілесі бойынша, алдымен экспортер өзінің тауарын несиеге алушыны - импортерды іздейді. Ал импортер болса, оған жай немесе аударма векселін, яғни қарыздық міндеттемесін жазып беруге тиіс. Егер вексель берушінің беделі немесе қаржылық жағдайы жақсы болса, онда вексельге кепіл беру талап етілмеуі мүмкін, дегенмен де импортер аудармалы векселі бойынша авальшыны (төлеуге кепіл беруші тұлғаны) табады. Осы жерде басты мән берілетіні мыналар: банк несиесінің сомасы мен мерзімі, сатып алушының төлем қабілеттілігі, аваль берушінің қаржылық жағдайы.Форфейтинг мәмілесінде үш қатысушы болады:1. Экспортер, яғни тауарды орта мерзімді несиеге беруші;2. Импортер, яғни тауарды несиеге алушы;3. Форфейтор, яғни мәмілені қаржыландырушы банк немесе арнайы ұйым.Форфейтинг мәмілесі бірнеше кезеңнен тұрады. Бірінші кезеңде мәміле дайындалады. Бұл кезеңде экспортер, экспортер банкі немесе импортер мәмілені бастаушылар болады. Экспортер үшін кепілдемеге қатысты форфейтордың талабын білу маңызды. Сонымен бірге, осы кезеңде форфейтор экспортердің өтінішін қарайды. Екінші кезеңде, болатын мәміле туралы ақпараттар жинастырады. Содан кейін барып, форфейтор-банк несиелік талдау жүргізеді. Келесі кезеңде эспортер вексельді алады және оған авальдың берілуін, яғни үшінші бір тұлғаның кепіл беруін талап етеді.Траст операциясы - клиенттің сенімді тұлғасы ретінде оның мүлкін басқаруға және тапсырмасы бойынша басқа да қызмет көрсетуге байланысты банктің операцияларыТраст операциясына қатысушыларға мыналар жатады:• Траст құрылтайшысы• Бенефициар• Трастыны иемденушіТраст иемденуші траст келісімшартындағы көрсетілген жағдайға сәйкес, мүлікті басқару құқығын өзіне қабылдайтын тұлға

  1. Қарызгердің несиеқабілеттілігі түсінігі мен оны талдаудың қажеттілігін қарастырыңыз

  2. Несиенің қайтымдылығын қамтамасыз ету нысаны ретінде цессияны ұйымдастыру мен игерудің құқтық негізін көрсетіңіз.

  3. Коммерциялық банктердің активтік операцияларының құрылымын ашып көрсетіңіз.

  4. Екінші деңгейлі банктердің капитал жеткіліктілігіне қойылатын заманауи талаптарды тұжырымдаңыз.

  5. Депозиттік емес ресурстарды тарту қажеттілігі мен олардың банк өтімділігіне әсерін ашып көрсетіңіз.
Банктің депозиттік емес ресурстары банктің қысқа мерзімді өтімділігін қолдау мақсатында тартылады. Оларға: банкаралық несиелер, Ұлттық банктің несиелері, Банктердің меншікті бағалы қағаздарын эмиссиялау нәтижесінде тартақан ресурстары, сондай-ақ отандық және шетелдік басқа да қаржы нарығынан сатып алынған ресурстары жатады. Банкаралық несие — Бұл коммерциялық банктердің бір-біріне беретін несиелері. Банкаралық несие бұл басқа ресурстармен салыстырғанда өте қымбат ресурс болып табылады.
Банкаралық несиенің негізін банкаралық депозиттер құрайды. Банкаралық депозиттер — бұл банктердің бір-бірінде ашқан корршотындағы қаражат қалдықтары.Депозиттік емес қаржаттардың бір түріне Ұлттық банктің коммерциялық банктерге қысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп отырған мынадай несиелерін жатқызуға болады: овернайт (бір түндік) және овердрафт. Овернайт — банктердің Ұлттық банктегі корреспонденттік шотында дебеттік қалдықтың пайда болуына байланысты бір түнге берілетін несие. Мысалы, оны бүгін кешке алған жағдайда ертеңіне кешке қайтаруға тура келеді. Кей жағдайда, бұл несиені алу жұмыс аптасының соңғы күні немесе жұма күнге түссе, онда несие келесі аптаның бірінші күні қайтарылуы тиіс. Овердрафт — банктік жұмыс күні ішінде банктердің Ұлттық Банкте ашқан корреспонденттік шотында уақытша қаражат жоқтығына немесе жетіспеуіне байланысты ақшалай аударымда мен төлемдер жасау мақсатында берілетін несие.

  1. Жеке тұлғалардың несиеқабілеттілігін бағалау әдістерін топтаңыз.
Қарыз алушының несиелік қабілеті бұл коммерциялық банк балансының өтімділігін қолдау әдісі болып табылады.Несиелеу процесі белгіленген мерзімде сауданың қайтарылмай қалуға себепкер болатын көптеген тәуекел факторлардың іс әрекетімен байланысты болып келеді. Сондықтан да, банк несиесінің берілуі алдын-ала ықпал ететін факторларды оқып-үйрену арқылы несиелік қабілетті оқып үйренуге жағдай жасайды. Қарыз алушының несиелік қабілеті - бұл қарыз алушының өзінің қарыздық міндеттемелері бойынша толық және уақытында есеп айырысу қабілеті. Әлемдік және отандық банктік тәжірибе қарыз алушының несиелік қабілетінің мынадай критерийлерін бөліп қарайды: қарыз алушының мінездемесі, қаражатты қарызға алу қабілеті; ағымдағы қызметі барысында қарызды өтеу үшін қажетті қаражатты табу қабілеті (қаржылық мүмкіндігі), капиталы, несиенің қамтамасыз етілуі, несиелік мәміле жасалатын жағдай, бақылау (қарыз алушының қызметінің заңдылық негізі, банк стандарты мен қадағалау ұйымдарына несиенің сипатының дәл келуі). Қарыз алушының мінездемесі деп оның заңды тұлға ретіндегі беделі және менеджерлерінің беделі, қарызды қайтарудағы жауапкершілігі және несиенің мақсатының банктің несиелік саясатына сай келуі түсіндіріледі. Банк клиентінің несиелік қабілетін бағалау критерийлері несиелік қабілетті бағалау тәсілдерінің мазмұнын анықтайды. Ондай тәсілдер қатарына жататындар: *іскерлік тәуекелді бағалау; *менеджментті бағалау; *қарыз алушының қаржылық тұрақтылығын бағалау; *қаржылық коэффициенттерді бағалау; *ақша тасқынын талдау; *қарыз алушы туралы ақпарат жинақтау; *орналасқан жеріне бару арқылы, қарыз алушының жұмысын қадағалап отыру. Отандық банктік тәжірибеде қарыз алушының несиелік қабілетін бағалаудағы басты факторға оның қаржылық жағдайы жатады. Ол қарыз алушының қызметін көрсететін көрсеткіш ретінде қызмет ете отырып, меншікті және заемдық қаражаттарды орналастыру және пайдалану құрылымдарымен, сондай-ақ пайданы алу, бөлу, және тиімді пайдаланумен сипатталады.

  1. Несиелік келісімшарттың мазмұнына қойылатын талаптар мен оны рәсімдеудің тәртібін ашып көрстеіңіз.
Қазіргі несиелеудің басты ерекшелігі бойынша банк қарыз алушының несиелік қабілетін тексеріп болғаннан кейін, несиелік шарт жасасу үшін несиелеу субъектісімен қатынасқа түседі. Несиелеуге байланысты барлық сұрақтарда банк пен қарыз алушы келісімшарт негізінде шешеді.Несиелік келісімшартекі жақтың өзара міндеттемелерін және жауапкершіліктерін анықтайды. Онда мыналар көрсетіледі:- несиелеу мақсаты және объектісі;- несиенің мөлшері;- несиені беру мерзімі және қайтару шарттары;- несиені қамтамасыз ету формасы;- несие үшін төленетін сыйақы мөлшерлемесі;- несиенің қозғалысын және клиенттің қаржылық жағдайын бақылау үшін қарыз алушының беретін құжаттарының тізімі;- несиелеу процесіндегі банктің бақылау қызметіНесиелік келісімшарттың мазмұнын келісуші жақтардың өздері анықтайды.Несиелік қатынастарды ұйымдастыру тәжірибесінде кепіл туралы келісім-шарттың орыны ерекше. Кепіл туралы шарт кепіл затына байланысты ажыратылады.Кепіл затына: заттар, бағалы қағаздар, басқа да мүліктер және мүліктік құқықтар жатады.Материалдық-заттық мазмұнына қарай кепіл заттары мынадай топтарға бөлінеді:1. Клиенттің мүліктерінің кепілі:· тауарлы-материалдық құндылықтар кепілі:а) шикізаттар, материалдар, жартылай өнімдер кепілі;ә) тауарлар және дайын өнімдер кепілі;б) валюталық құндылықтар (нақты валюталар), алтыннан жасалған бұйымдар кепілі;в) басқа да тауарлы-материалдық құндылықтар кепілі;· бағалы қағаздар (вексельдер) кепілі;· сол банктегі депозиттер кепілі;· жылжымайтын мүлік кепілі (ипотека).2. Мүліктік құқықтар кепілі:· жалгерлік құқық кепілі;· авторлық құқық кепілі;· жерге құқық кепілі.Кепіл туралы келісім-шартта мынадай мәселелер қарастырылады:· Келісім-шарт жасасушы тараптар туралы мәліметтер;· Келісім-шарт заты;· Кепіл берушінің құқықтары мен міндеттері;· Кепіл ұстаушының құқықтары мен міндеттері;· Талап ету құқықтары;· Кепілге қойған мүлікті қайта рәсімдеу, басқа мүлік есебінен;· Кепілге қойған мүліктің бузылуына байланысты тәуекел жағдайлары мен кепіл затын ауыстыру;· Тараптардың жауапкершіліктері;· Ерекше шарттар;· Дауларды шешу;· Басқа шарттар.

  1. Жай және күрделі пайыздық мөлшерлемелерді есептеу әдістерін бейнелеңіз.
Жай пайыздарды есептеудің техникасы. Жай пайыз — бұл ссудалық бөлшектің (депозиттің) сомасына есептелген пайыз.Жай пайызды есептеу үшін мына формула пайдаланылады:І = іРn/360 100% 1.мұнда: і — пайыздың жылдық мөлшерлемесі;Р — берешектің (депозиттің) қалдығы;I — ссуданың (салым ақшаның) барлық мерзімі үшін есептелген пайыздардың сомасы;n — пайыздар есептелетін кезеңдегі күндер саны.Күрделі пайыздарды есептеу техникасы. Күрделі пайыз — бұл тек ссудалық берешек (депозит) табысының сомасына ғана емес, сонымен қатар есептелген пайыздар табысының сомасына есептелетін пайыз.Кредит пен депозит бойынша пайыздық төлемдер сомасының есебі үшін мына формула пайдаланылады:І = Р[(1 +і/1200)n— 1], 2.мұнда: і — пайыздық жылдық мөлшерлемесі;Р — ссуданың (салы ақшаның) бастапқы сомасы;I — ссуданың (салым ақшаның) барлық мерзімі үшін есептелген пайыз сомасы;n — бір айдағы (бір айдың үлесі) ссуданың (салым ақшаның) ұзақтылығы.

  1. Несиелік қоржын сапасын сипаттайтын коэффициенттерді бейнелеңіз.
Несиелік қоржын сапасын сипаттайтын коэффициенттерді бейнелеңіз.Несиелік қоржын сапасы деп оның құрылымының несиелік тәуекелдің және баланс өтімділігінің қолайлы деңгейімен максималды табыстылық деңгейін қамтамасыз ету мүмкіндігі бар қасиеті түсініледі. Экономикалық әдебиеттерде және тәжірибеде несиелік портфельдің сапасын сипаттайтын маңызды критерийлер: тәуекелділік, табыстылық, өтімділік.

  1. Заңды тұлғалардың несиеқабілеттілігін бағалау әдістемесін ашып көрсетіңіз.

  2. Банктің қаржылық нәтижелерін талдаудың мәні, түрлері және әдістерін анықтаңыз.

  3. Капитал өсімінің ішкі көздерін сипаттаңыз: жинақталған пайда, дивидендтік саясат және негізгі құралдарды қайта бағалау.

  4. Капитал өсімінің сыртқы көздеріне сипаттама беріңіз: акцияларды эмиссиялау және сату, субординацияланған міндеттемелерді шығару, активтерді сату және қозғалмайтын мүлікті жалға беру, бонустық эмиссия, акцияларды борыщтық бағалы қағаздарға айырбастау.
1.Акцияларды эмиссиялау және сату: Компания акцияларды эмиттеу арқылы жеке және құрылымдық капиталды ұсынады. Акциялар сатылымы арқылы компания ақша ұтып, жаңа инвесторларды компанияға қатысуға мүмкіндік береді.2.Субординацияланған міндеттемелерді шығару: Компания қарыз беру құнын қайтарушылықты субординацияланған міндеттемелерді эмиттеу арқылы төлемесіз төлем жасайды. Бұл міндеттемелер компанияның акционерлерінің ұсынылатын қарыздарынан бастап алынған қарызды қайтаратын ақшаға айырбастауына мүмкіндік береді.

Смотрите также файлы