Осы кітаптың шығуына көмектескені үшін,ФИЛЛИПС ПЕТРОЛЕУМ ҚАЗАҚСТАН КОМПАНИЯСЫНАризашылығымды білдіремінДайындаған: Бақынов Жәкен ОразалыұлыФизикадан7-8сыныптарға арналғандеңгейлік тапсырмаларАлматы 2008жРеспубликалық мамандандырылған физика-математикамектеп интернатының әдістемелік кеңесі ұсынғанБақынов Жәкен ОразалыұлыБұл оқу құралы, жалпы білім беретін және физиканытереңдетіп оқымайтын мектеп, лицей, гимназиялардың7-8 сыныптарына арналған.Алғы сөз7-8 сынып оқушыларына арналған деңгейлік тапсырмалар физика пәнін тереңдетіп оқытатын мектептерге арналған.Деңгейлік тапсырмалардағы өздік жұмыстың есептері жас жеткіншектердің физика пәнінен алған білімін тексеруге негізделген.Сонымен қатар бұл есептерді оқушылардың өз бетімен үйде өздік жұмыс ретінде де орындай беруіне болады.Бұл өздік жұмыс әр оқушының тақырыпты қаншалықты деңгейде түсінгенін анықтауға мүмкіндік береді. Оқу құралының дайындалуына қазақ тілінде физика пәнінен 7-8 сыныптар үшін есеп кітаптарының аз болуы себеп болды. Нұсқадағы толық тапсырмалар физиканы тереңдетіп оқытатын сыныптар үшін 90 минутқа есептелген.А – тобы жеңілдеуБ – тобы орташаС – тобы қиындау деңгейде құрылған.Егер бақылау жұмысы 45 минутқа есептелсе, оқытушының қалауынша сынып деңгейіне байланысты төрт есеп беруге болады.Оқу құралында графиктер, салу есептері, оптиканың есептері қамтылмаған себебі: оны компьютер арқылы тексеру қиындық туғызады.Ал деңгейлік тапсырманың есептерін компьютер арқылы тексеруге болады. Ол мұғалімнің жұмысын жеңілдетеді.Тақырып бойынша бақылау жұмысы алынып болғаннан кейін он нұсқаның оқытылған тақырыптарға сәйкес оқушыларға бір аптаға үйде өз бетімен орындап келуіне беріледі. Сонан кейін оқушы бағасын түзеткісі келсе, өзінің қалауынша топтың есебін таңдайды А, Б, С.Мысалы: оқушы Б тобын қалайды, онда мұғалім он нұсқаның ішінен кез-келген Б нұсқаның есебін береді, осы есепті оқушы тақтаға, не орнында отырып өзі шығарса бағасын көтеруге болады. Ол оқушының сабаққа деген ынталығын арттырады.Осы кітаптың шығуына көмектесіп, қамқорлық көрсеткен «Филип Петролеум Қазақстан» компаниясы.
Жол. Орташа жылдамдықНҰСҚА 1 7/1
А-ТОБЫ
Оқулық бетінің ауданы 300 см2. Осы шаманы квадрат метрмен және квадрат дециметмен өрнекте.
0,5 сағатта 30 км жол жүрген автомобильдің орташа жылдамдығын есептеп шығар.
Автомобиль жолдың бірінші бөлігін (4 км) 12 минутта, жолдың қалған бөлігін (12 км) 18 минутта жүріп өтті. Автомобиль барлық жолда қандай орташа жылдамдықпен қозғалды?
Сал өзен ағысымен бірқалапты жүзіп келеді. Егер өзен ағысының жылдамдығы 0,5 м/с болса, сал 5 минут ішінде қанша жол жүрер еді?
Б-ТОБЫ
Екі бекеттің арасы – 3,6 км. Моторлы қайық өзен ағысымен 12 км/сағ жылдамдықпен, ал ағысқа қарсы 9 км/сағ жылдамдықпен жүреді. Осы бекеттерге барып қайту үшін қайық қандай орташа жылдамдықпен жүріп өтер еді?
Велосипедші жолдың бірінші жартысын 12км/сағ жылдамдықпен жүріп өтті. Егер барлық жолдағы орташа жылдамдығы 8 км/сағ болса, велосипедшінің жолдың екінші жартысындағы орташа жылдамдығы қандай?
С-ТОБЫ
Бір қаладан екінші қалаға велосипедші шықты. Жолдың жартысын 112км/сағ жылдамдықпен, сонан соң уақыттың қалған жартысын (t3=t2) 26км/сағ жылдамдықпен және ақырында 34км/сағ жылдамдықпен жүріп өтсе, барлық жолдағы орташа жылдамдығы қандай? S1=S2+S3
Жол. Орташа жылдамдықНҰСҚА 2 7/1
А-ТОБЫ
Пойыз 20 м/с жылдамдықпен 30 с бірқалыпты қозғалды. Осы уақыт ішінде пойыз қанша жол жүреді?
Құбыр арқылы 1 сағат ішінде 0,4 м/с жылдамдықпен көлемі 200 м3 су ағып өтетін болса, құбырдың ауданы қандай?
Ғарышкер Жерді айнала 41580 км қашақтықты 28000 км/сағ орташа жылдамдықпен ұшып өткен. Ғарышкердің ұшу уақытын табу керек.
Б-ТОБЫ
Жарыс машанасы 360 км/сағ жылдамдықпен зымырайды. Ал Жердің Күнді айналу жылдамдығы бұдан 300 есе артық. Осы мәліметтерге сүйене отырып, Жер орбитасының ұзындығын тап.
Автобус жолдың 10 км болатын алғашқы бөлігін - 16 минутта, ал келесі 24 км-ін 18 минутта жүріп өтті. Автобустың бүкіл жолдағы орташа жылдамдығын анықта.
С-ТОБЫ
Моторлы қайық екі бекеттің арасын өзен ағысымен 3 сағатта, ал сал 12 сағатта жүзіп өтсе, моторлы қайық екі бекеттің арасын кері қарай қанша уақытта жүзіп өтер еді?
Жол. Орташа жылдамдықНҰСҚА 3 7/1
А-ТОБЫ
Ыдыстың көлемі – 0,5 cм3. Осы көлемді куб метрмен және куб дециметрмен өрнекте.
72 км/сағ жылдамдықпен бірқалыпты жүріп келе жатқан пойыз 30 с ішінде қанша жол жүреді?
Көлемі 0,003 мм3 май тамшысы су бетіне 300см2 ауданды алып жайылған. Май қабыршағының қалыңдығы май молекуласының диаметріне тең деп алып, осы диаметрді тап.
Жаяу адам жолдың 30 м алғашқы бөлігін - 20 секундта, ал келесі 58м-ін - 40 секундта қалған 45м-ін - 30 секундта жүріп өтсе, оның бүкіл жолдағы орташа жылдамдығы қандай болғаны?
Б-ТОБЫ
Жүк кемесі белгілі бір аралықты өзен ағысымен 600 км/тәул жылдамдықпен, ал ағысқа қарсы 336 км/тәул жылдамдықпен жүріп өтетін болса, өзен ағысының жылдамдығы қандай?
Спортшы жолдың үштен бір бөлігін 20 км/сағ жылдамдықпен велосипедпен жүрді, ал қалған бөлігін 10 км/сағ жылдамдықпен жүгіріп өтті. Оның барлық жолдағы орташа жылдамдығы қандай?
С-ТОБЫ
Қайық өзен ағысымен қозғала отырып, екі бекеттің арасын t1=3 сағатта, ал ағысқа қарсы осы ара қашақтықты t2=5 сағатта жүріп өтеді. Егер екі бекеттің ара қашықтығы S=15км болса, қайықтың сумен салыстырғандағы жылдамдығы және ағыс жылдамдығы қандай? Қайықтың сумен салыстырғандағы жылдамдығы барлық уақытта да тұрақты.
Жол. Орташа жылдамдықНҰСҚА 4 7/1
А-ТОБЫ
0,6 м2 тақтайдың ауданын квадрат дециметрмен және квадрат сантиметрмен өрнекте.
1 сағ ішінде құбыр арқылы көлемі 18м3 мұнай ағып өтеді. Егер құбырдың көлденең қимасының ауданы 100см2 болса, мұнай құбыр арқылы қандай жылдамдықпен ағып өтер еді
Жасанды Жер серігінің жылдамдығы 8 км/с, осы жылдамдықты км/сағпен өрнекте.
Бір тәулікте қанша секунд бар?
Б-ТОБЫ
Жас бамбук ағашы тәулігіне 86,4 см өсетін болса, секундына қанша өсер еді?
Моторлы қайық бірдей ара қашықтықты өзенмен және көлмен жүзіп барып, қайтты. Егер өзен ағысының жылдамдығы 3 км/сағ, ал моторлы қайықтың сумен салыстырғандағы жылдамдығы, екі жағдайда да 10 км/сағ болса, өзенмен барып қайтқандағы уақыты, көлмен барып қайтқандағы уақыттан қанша есе артық?
С-ТОБЫ
Бекеттің жанынан сал өтеді. Осы мезетте бекеттен S1=15 км қашықтықта тұрған ауылға қарай моторлы қайық шықты. Ол ауылға t=3/4 сағатта жетті де, кері бүрылып, ауылдан S2=9 км қашықтықта салмен кездесетін болса, өзен ағысының жылдамдығы және қайықтың сумен салыстырғандағы жылдамдығы қандай?
Жол. Орташа жылдамдықНҰСҚА 5 7/1
А-ТОБЫ
Ыдыстың ішіндегі сұйықтың көлемі – 2,5 мл. Осы көлемді куб метрмен және куб дециметрмен өрнекте.
Автомобиль 100 км/сағ жылдамдықпен 20 минут жүрді. Жолдың осы бөлігін 1 сағат 20 минутта велосипедші қандай жылдамдықпен жүріп өтер еді?
А және В бекеттерінің ара қашықтығы 30 км. Велосипедші осы бекеттерге барып, кері қайтты. Барарда - 10 км/сағ, ал кері қарай 15 км/сағ жылдамдықпен жүрсе, велосипедшінің орташа қозғалыс жылдамдығы қандай?
Қайықтың үстінде отырған бала тынық суда ескекті 1,2 м/с жылдамдықпен еседі. Егер өзен ағысының жылдамдығы 1,2 м/с болса, қайықтың өзен ағысымен және өзен ағысына қарсы жүзгендегі жылдамдығы жағамен салыстырғанда қандай болар еді?
Б-ТОБЫ
Трамвай қозғалыс уақытының бірінші жартысын екіншісіне қарағанда 3 есе артық жылдамдықпен жүріп өтті. Егер барлық жолдығы орташа жылдамдық 20 км/сағ болса, онда трамвай жолдың екінші бөлігін қандай жылдамдықпен жүрген?
Мотоциклші екі қаланың арасының 0,4 бөлігін 72 км/сағ жылдамдықпен, ал қалған бөлігін 54 км/сағ жылдамдықпен жүріп өтсе, оның орташа жылдамдығы қандай?
С-ТОБЫ
Моторлы қайық ара қашықтығы 100 км болатын екі бекеттің арасын өзен ағысымен - 4 сағатта, ағысқа қарсы 10 сағатта жүзіп өтеді. Моторлы қайықтың тынық судағы жылдамдығы мен су ағысының жылдамдығын тап.
Жол. Орташа жылдамдықНҰСҚА 6 7/1
А-ТОБЫ
120 км/сағ тұрақты жылдамдықпен келе жатқан машина жарты сағатта қанша жол жүреді?
Ересек адам 2 с ішінде 3 қадам жасайды. Егер бір қадамның ұзындығы 67 см болса, ол қандай жылдамдықпен жүріп келеді?
840 км/сағ жылдамдықпен ұшып бара жатқан ұшақ бір минутта қандай қашықтықты ұшып өтеді?
Мотоциклші екі қаланың арасының 0,2 бөлігін 36 км/сағ жылдамдықпен, ал қалған бөлігін 54 км/сағ жылдамдықпен жүріп өтсе оның барлық жолдағы орташа жылдамдығы қандай?
Б-ТОБЫ
Су бетіне көлемі 1 м3 мұнай төгілді. Егер мұнай қабыршығының қалыңдығы 1/40000 мм болса, мұнай қанша ауданға жайылған?
Саяхатшы 20 км/сағ жылдамдықпен 3 сағат велосипедпен, сонан соң біраз уақыт 60 км/сағ жылдамдықпен мотоциклмен жүрді. Барлық жолдағы орташа жылдамдығы 48 км/сағ болса, мотоциклмен қанша уақыт жүрген?
С-ТОБЫ
Қайықтың сумен салыстырғандағы қозғалыс жылдамдығы өзен ағысының жылдамдығынан n есе артық. Екі бекеттің арасын қайықпен ағысқа қарсы жүзгендегі уақыт ағыспен жүзгендегі уақытқа қарағанда қанша есе артық? Есепті n2 және n11 болатын мәндері үшін шығар.
Жол. Орташа жылдамдықНҰСҚА 7 7/1
А-ТОБЫ
Сал өзен ағысымен бірқалыпты ағып келеді. Егер өзен ағысының жылдамдығы 0,5 м/с болса, сал 5 мин ішінде қанша жол жүреді?
Бір квадрат километрде қанша квадрат метр бар?
Табиғаттағы ауасыз кеңістікте ең үлкен жылдамдық жарық жылдамдығы (300’000 км/с). Егер Жерден күнге дейінгі қашықтық 150 млн. км болса, жарық осы қашықтықты қанша уақытта жүріп өтеді?
Ұшақ 20 сек ішінде 8 км қашықтыққа барады. Ал дыбыс 4 сек ішінде 1320 м қашықтыққа жетеді. Осы жылдамдықтардың қайсысы үлкен және қанша есе үлкен?
Б-ТОБЫ
Велосипедші 900м тегіс жолды 1 минутта, ал жаман жолмен 400м қашықтықты 10 м/с жылдамдықпен жүріп өтсе, велосипедшінің барлық жолдағы орташа жылдамдығы қандай?
Жолаушы 240 км-ді 10 сағатта жүріп өтті. Ол жолдың бірінші жартысын - машинамен, қалған жартысын пілмен жүрді. Егер машинаның жылдамдығы пілдің жылдамдығынан төрт есе үлкен болса, пілмен қандай жылдамдықпен жүрген?
С-ТОБЫ
Қайықпен S=240м ара қашықтыққа әуелі ағыс жылдамдығы 11 м/с өзенмен, сонан соң тынық сумен барып қайту қажет. Екі жағдайда да қайықтың сумен салыстырғандағы жылдамдығы 25 м/с. Есепті жалпы түрде шығарып, өзенмен барып қайтуға кететін уақыт, тынық сумен барып қайтқандағы уақытқа қарағанда, әрқашан артық болатынын дәлелде. Осы жағдайда қайықтың өзенмен жүзуге кеткен уақыт көлмен жүзуге кеткен уақытынан қанша артық болады?
