ВУЗ: Не указан

Категория: Не указан

Дисциплина: Не указана

Добавлен: 11.09.2025

Просмотров: 510

Скачиваний: 0

ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.

СОДЕРЖАНИЕ

Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя п.М.Машэрава

І. Тлумачальная запіска

1. Мэты і задачы дысцыпліны «Гісторыя Беларусі»

2. Агульныя патрабаванні да фарміравання сацыяльна-асобасных кампетэнцый выпускніка

3. Метады (тэхналогіі) навучання

4. Арганізацыя самастойнай працы студэнтаў

Ііі. Змест вучэбнага матэрыяла Уводзіны ў курс “Гісторыя Беларусі”

Раздзел і. Цывілізацыйная спадчына Старажытнага свету, сярэдніх вякоў і Беларусь.

Раздзел іі. Цывілізацыйная спадчына Новага часу і Беларусь

Раздзел ііі. Савецкая мадэль мадэрнізацыі ў гісторыі Беларусі

Раздзел IV. Геапалітычнае становішча Беларусі ў сярэдзіне XX ст. Грамадска-палітычнае і сацыяльна-эканамічнае развіцце бсср у 1946-1985 гг.

Раздзел V. Суверэнная Рэспубліка Беларусь ва ўмовах глабалізацыі сусветных працэсаў

Заключэнне

Семінар 2 Тэма: Станаўленне раннефеадальных дзяржаўных утварэнняў усходніх славян на тэрыторыі Беларусі (IX- першая палова XIII стст.)

Асноўная літаратура:

Дадатковая літаратура:

Семінар 3

Семінар 12 Тэма: бсср у пасляваенны час

Літаратура асноўная

Дадатковая літаратура

Семінар 13

Семінар 15

Віцебскі дзяржаўны універсітэт імя п.М. Машэрава

VII. Метадычныя рэкамендацыі па падрыхтоўцы да экзамену

VIII. Прыкладны пералік пытанняў да экзамену

Iх. Вядучыя (апорныя) паняцці па дысцыпліне

IV. Планы семінарскіх заняткаў і кіруемай самастойнай работы студэнтаў (кср)* 15

1. Сацыяльны склад насельніцтва ВКЛ. Становішча асобных саслоўяў.

2. Формы феадальнага землеўладання. Этапы запрыгоньвання сялян.

3. Станаўленне фальваркава-паншчыннай сістэмы. Аграрная рэформа 1557 г.

4. Развіццё гарадоў, рамяства і гандлю. Магдэбургскае права.

15. Фарміраванне беларускай народнасці

1. Галоўныя фактары кансалідацыі беларускага этнаса.

2. Этнічная тэрыторыя. Асаблівасці мовы, фальклору і побыту.

3. Роля нацыянальных меншасцей у этнагінезе.

4. Паходжанне назвы «Белая Русь». Самасвядомасць беларусаў.

16. Рэлігійныя адносіны і царква на беларускіх землях у ХІV - ХVІІІ ст.

1. Змены ў становішчы праваслаўнай царквы на беларускіх землях.

2. Пашырэнне ўплыву каталіцкага касцёлу на беларускіх землях.

3. Рэфармацыйны рух і контррэфармацыя. Дзеячы рэфармацыі.

4. Берасцейская ўнія 1596 г. і развіццё ўніяцкай царквы.

17. Культура беларускіх земляў у ХІV - ХVІ ст.

1. Умовы развіцця беларускай культуры. Станаўленне беларускай мовы

2. Дзейнасць М. Гусоўскага, Ф. Скарыны, С. Буднага, В. Цяпінскага.

3. Рысы архітэктуры і выяўленчага мастацтва.

4. Фальклор і традыцыйная культура беларусаў.

18. Утварэнне і дзяржаўны лад Рэчы Паспалітай

1. Лівонская вайна. Абставіны ўтварэння Рэчы Паспалітай.

2. Значэнне Люблінскай уніі. ІІІ Статут ВКЛ.

3. Абмежаванне ўлады караля Рэчы Паспалітай. «Генрыхавы артыкулы».

4. Акаталічванне беларускай шляхты, «залатыя шляхецкія вольнасці».

19. Знешняя палітыка Рэчы Паспалітай у апошняй трэці ХVІ - другой трэці ХVІІ ст.

1. Удзел Ілжэдзмітрыя І, Ілжэдзмітрыя ІІ у рускай смуце пач. ХVІІ ст.

2. Войны Расіі і Рэчы Паспалітай у 1609 - 1618 і 1632 - 1634 гг.

3. Антыфеадальная вайна 1648 - 1651 гг. на беларускіх землях.

4. Вайна Рэчы Паспалітай з Расіяй у 1654 - 1667 гг. Вынікі войнаў.

20. Феадальная анархія і Паўночная вайна 1700 - 1721 гг. на беларускіх землях Рэчы Паспалітай

1. Рысы эканамічнага разбурэння беларускіх земляў.

2. Адносіны Рэчы Паспалітай з Расіяй. Асобы Аўгуста ІІ і Пятра І.

3. Барацьба магнатаў за ўладу ў апошняй трэці ХVІІ - пачатку ХVІІІ ст.

4. Баявыя дзеянні на беларускіх землях і вынікі Паўночнай вайны.

21. Заняпад і падзелы Рэчы Паспалітай

1. Становішча сялянства і гараджан у Рэчы Паспалітай ў ХVІІІ ст.


2. Спробы эканамічных рэформ у апошняй трэці ХVІІІ ст.

3. Палітычныя рэформы. Канстытуцыя 1791 г.

4. Падзелы Рэчы Паспалітай. Паўстанне Т. Касцюшкі.

22. Развіццё культуры беларускіх земляў у XVII ст.

1. Змены ва ўмовах развіцця беларускай культуры. Ідэі Барока.

2. Напрамкі развіцця асветы.

3. Грамадска-палітычная думка і літаратура.

4. Архітэктура і выяўленчае мастацтва.

23. Развіццё культуры беларускіх земляў у XVIIІ ст.

1. Манаполія на духоўнае жыццё беларусаў з боку каталіцкіх ордэнаў.

2. Барока. Асветніцтва і класіцызм. Навуковыя адкрыцці.

3. Архітэктура і жывапіс.Тэатральнае і музычнае мастацтва.

4. Новыя ўмовы развіцця культуры ў 2 трэці ХVІІІ ст.

24. Становішча беларускіх зямель у складзе Расійскай імперыі ў апошняй трэці ХVШ - пачатку ХІХ ст.

1. Новы тэрытарыяльны падзел і заканадаўства беларускіх земляў.

2. Сацыяльна-эканамічныя мерапрыемствы Кацярыны ІІ і Паўла І.

3. Адносіны царызму да нацыянальнай культуры, мовы, рэлігійных канфесій.

4. Палітыка Александра І. Праект аднаўлення Вялікага княства Літоўскага.

25. Айчынная вайна 1812 года на беларускіх землях

1. Падрыхтоўка, характар і мэты вайны 1812 г.

2. Адступленне рускіх армій і баявыя дзеянні на беларускіх землях.

3. Палітыка Францыі на акупаваных землях. Партызанскі рух.

4. Разгром французскага войска. Страты беларусаў пад час вайны.

26. Грамадска-палітычны рух на беларускіх землях ў 1 пал. ХІХ ст.

1. Тайныя таварыствы Віленскага універсітэта.

2. «Таварыства ваенных сяброў». Дзекабрысты.

3. Паўстанне 1830 - 1831 гг. і наступныя мерапрыемствы царызму.

4. Дзейнасць «Дэмакратычнага таварыства» і «Саюза свабодных братоў».

27. Сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх земляў у 1 пал. ХІХ ст.

1. Галоўныя напрамкі развіцця сельскай гаспадаркі беларускіх земляў.

2. Нарастанне сялянскага руху. Рэформы ў панскай і дзяржаўнай вёсках.

3. Стан рамяства і мануфактур. Першыя фабрыкі.

4. Паляпшэнне шляхоў зносін. Насельніцтва гарадоў і мястэчак.

28. Культурнае жыццё беларускіх земляў у 1 пал. ХІХ ст.

1. Эвалюцыя сістэмы адукацыі на беларускіх землях.

2. Напрамкі развіцця навуковых ведаў. Навукоўцы.

3. Беларускі фальклор і ананімныя творы. Літаратура.

4. Тэатр і музыка. Архітэктура і выяўленчае мастацтва.


29. Падрыхтоўка і правядзенне рэформы 1861 г. на беларускіх землях

1. Прычыны адмены прыгону. Падрыхтоўка рэформы 1861 г.

2. Сутнасць рэформы і асаблівасці яе правядзення на беларускіх землях.

3. Змены ў рэформе пад час паўстання 1863 - 1864 гг.

4. Вынікі і значэнне рэформы.Уздым сялянскага руху.

30. Буржуазныя рэформы 60 - 70-х гг.

і контррэформы 80 - 90-х гг. ХІХ ст. на беларускіх землях

1. Прычыны буржуазных рэформ. Ваенная рэформа.

2. Судовая і гарадская рэформы. Адсутнасць земскай рэформы.

3. Школьная і цэнзурная рэформы.

4. Контррэформы. Рэжым выключных законаў.

31. Парэформенае развіццё сельскай гаспадаркі і прамысловасці на беларускіх землях (1861 - 1900 гг.)

1. Сельская гаспадарка беларускіх земляў пасля рэформы 1861 г.

2. Напрамакі развіцця беларускай прамысловасці.

3. Чыгуначнае будаўніцтва. Развіццё гандлю.

4. Фарміраванне буржуазіі і рабочага класу на беларускіх землях.

32. Станаўленне беларускай нацыі (2 пал. ХІХ - пачатак ХХ ст.)

1. Асноўныя прыкметы і ўмовы станаўлення беларускай нацыі.

2. Ідэалогія «заходнерусізму» і яе рысы.

3. Дзейнасць беларускіх рэвалюцыйных арганізацый.

4. Фарміраванне асноўных элементаў беларускай нацыі.

33. Паўстанне 1863 г. на беларускіх землях

1. Падрыхтоўка паўстання 1863 г. Газета «Мужыцкая праўда».

2. Органы кіравання паўстаннем, праграмы і плыні паўстанцаў.

3. Роля рэвалюцыйных дэмакратаў і шляхецкіх рэвалюцыянераў.

4. Баявыя дзеянні. Прычыны паражэння і значэнне паўстання.

34. Рэвалюцыйны рух на беларускіх землях ў 2 палове ХІХ ст.

1. Сялянскі і нацыянальны рух на беларускіх землях у 70 - 90-я гг.

2. Народніцкія гурткі 70 - 80-х гадоў.

3. Рабочы рух. Пачатак прапаганды марксізму.

4. Стварэнне сацыял-дэмакратычных партый. І з'езд РСДРП.

35. Рэвалюцыйны рух на беларускіх землях ў пачатку XX ст.

1. Палітычныя партыі на беларускіх землях у пачатку ХХ ст.

2. Абвастрэнне палітычнага становішча. «Паліцэйскі сацыялізм».

3. Рэвалюцыя 1905 - 1907 гг. «Маніфест 17 кастрычніка».

4. Выбары ў І і ІІ Думы, беларускія дэпутаты ў іх.

36. Грамадскае і сацыяльна-эканамічнае жыццё беларускіх земляў у 1906 - 1914 гг.

1. Наступленне рэакцыі пасля падаўлення рэвалюцыі 1905 - 1907 гг.

2. Нацыянальны рух у 1907 - 1914 г., «Наша Ніва».

3. Сталыпінская аграрная рэформа 1906 - 1914 гг. Земская рэформа.


4. Асаблівасці развіцця беларускай прамысловасці.

37. Культура беларускіх земляў у 2 пал. ХІХ - пачатку ХХ ст.

1. Эвалюцыя сістэмы адукацыі на беларускіх землях.

2. Развіццё беларускай літаратурнай мовы. Асноўныя плыні літаратуры.

3. Напрамкі і дасягненні беларускай навукі.

4. Тэатр і музыка, архітэктура і выяўленчае мастацтва.

38. Беларусь у перыяд І Сусветнай вайны

1. Пачатак І Сусветнай вайны.

2. Баявыя дзеянні на беларускіх землях. Бежанцы.

3. Сацыяльна-эканамічнае становішча.

4. Нацыянальны, рабочы, сялянскі і салдацкі рух у часы вайны.

39. Палітычныя змены на Беларусі ў часы рэвалюцый (люты - снежань 1917 г.)

1. Лютаўская рэвалюцыя на Беларусі. Двоеўладдзе.

2. Змаганне за розныя шляхі грамадскага развіцця. Канец двоеўладдзя.

3. Карнілаўшчына. Кастрычніцкае паўстанне ў Петраградзе.

4. Кастрычніцкія падзеі на Беларусі. Стварэнне органаў кіравання.

40. Барацьба за нацыянальную дзяржаўнасць на Беларусі ў сакавіку 1917 - 1920 гг.

1. Беларускі нацыянальны рух у сакавіку - снежні 1917 г.

2. Брэсцкі мір. Абвяшчэнне незалежнай Беларускай Народнай Рэспублікі.

3. Дзейнасць Рады і Народнага сакратарыята БНР.

4. БНР ва ўмовах польскай акупацыі. А. Луцкевіч.

41. Барацьба за абвяшчэнне і аднаўленнне беларускай савецкай дзяржаўнасці (1918 - 1921 гг.)

1. Працэс і цяжкасці барацьбы за ўтварэнне БССР.

2. Абвяшчэнне БССР. І з'езд Саветаў. Дзейнасць Літбела.

3. Вайна з Польшчай у 1919 - 1920 і аднаўленне Савецкай улады.

4. Антысавецкія выступленні на Беларусі. Рыжскі дагавор 1921 г.

42. Сацыяльна-эканамічны ўздым на Беларусі ў 20-я гг. ХХ ст.

1. Пасляваеннае становішча БССР. Крызіс «ваеннага камунізму».

2. Працэс правядзення НЭПа ў рэспубліцы (1921 - 1929 гг. ).

3. Аднаўленне сельскай гаспадаркі і прамысловасці. Хутары.

4. Вынікі і прычыны згортвання НЭПа.

43. Грамадскае і культурнае развіццё Беларусі ў 20-я гг. ХХ ст.

1. Удзел БССР ва ўтварэнні Саюза ССР. Узбуйненні БССР.

2. Перабудова грамадска-палітычнага жыцця. Канстытуцыя 1927 г.

3. Беларусізацыя - палітыка нацыянальна-культурнага будаўніцтва.

4. Сістэма адукацыі, літаратура, тэатр, архітэктура і жывапіс.

44. Індустрыялізацыя на Беларусі

1. Прычыны і пачатак індустрыялізацыі.

2. Першыя пяцігодкі рэспублікі. Новабудоўлі.


3. Вытворчая актыўнасць рабочых, сацыялістычнае спаборніцтва.

4. Укараненне каманднага стылю кіраўніцтва. Вынікі індустрыялізацыі.

45. Калектывізацыя на Беларусі

1. Гістарычная неабходнасць кааперавання сялянскіх гаспадарак.

2. Выбар шляхоў і метадаў пераўтварэння вёскі.

3. Надзвычайныя метады ў правядзенні калектывізацыі.

4. Эканамічныя, сацыяльныя і культурныя страты ў беларускай вёсцы.

46. Грамадска-палітычнае жыццё Беларусі ва ўмовах таталітарнага рэжыму (канец 20-х - 30-я гг. ХХ ст.)

1. Дэфармацыі ў грамадска-палітычным жыцці Беларусі.

2. «Нацыянал-дэмакратызм» на Беларусі.

3. Канстытуцыя БССР 1937 года, згортванне элементаў дэмакратыі.

4. Масавыя рэпрэсіі сярод інтэлігенцыі і кіруючых кадраў.

47. Развіццё асветы і культуры на Беларусі ва ўмовах таталітарнага рэжыму (канец 20-х - 30-я гг. ХХ ст.)

1. Першачарговыя задачы ў галіне асветы і іх практычнае вырашэнне.

2. Стан навукі. Дасягненні і пралікі.

3. Дэфармацыі культурнага развіцця. Літаратура і тэатр.

4. Архітэктура і мастацтва. Партыйная палітыка ў адносінах рэлігіі і царквы.

48. Заходняя Беларусь у складзе Польшчы (1921 - 1939 гг.)

1. Каланіяльнае становішча Заходняй Беларусі.

2. Асноўныя палітычныя партыі і арганізацыі.

3. Нацыянальна-вызваленчы рух у Заходняй Беларусі ў 20-30-х гадах.

4. Палітыка паланізацыі. Культура Заходняй Беларусі.

49. БССР напярэдадні і ў пачатку Вялікай Айчыннай вайны

1. Пачатак Другой Сусветнай вайны.

2. Сацыяльна-эканамічнае становішча БССР напярэдадні вайны.

3. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Абарончыя баі на тэрыторыі БССР.

4. Прычыны паражэння Чырвонай арміі ў пачатку вайны.

50. Народная барацьба супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў і вызваленне Беларусі

1. Дзейнасць камуністычнага і камсамольскага падполля на Беларусі.

2. Арганізацыя партызанскай барацьбы супраць захопнікаў на Беларусі.

3. Акупацыйны рэжым. Лагеры смерці. Калабаранты.

4. Вызваленне Беларусі. Перамога над Германіяй.

51. Міжнародная дзейнасць БССР у сяр. 40 - сяр. 80-х гг. ХХ ст.

1. Выхад БССР на міжнародную арэну.

2. Дзейнасць БССР у ААН і яе падраздзяленнях.

3. Развіццё палітычных і культурных сувязяў з замежнымі краінамі.

4. Эканамічнае супрацоўніцтва. Савет Эканамічнай Узаемадапамогі.