Файл: лекцыи.doc.docx

Верасень 1993 г. – першае святкаванне Дня беларускай пісьменнасці ў Полацку.

Май 1993 г. – адкрыты помнік Кірылу Тураўскаму ў г.п. Тураве (скульптар М. Інькоў).

Красавік 1996 г. – выхад у свет І тома “Беларускай энцыклапедыі”.

Студзень 1996 г. – руская мова набыла статус дзяржаўнай.

Верасень 1997 г. – хрысціянская святыня – крыж Ефрасінні Полацкай адноўлены майстрам М. Кузьмічом.

Верасень 1998 г. – міжнароднае свята паэзіі ў Навагрудку, прысвечанае 200-годдзю з дня нараджэння Адама Міцкевіча.

Снежань 1999 г. – адкрыццё помніка Ефрасінні Полацкай (скульптар І. Голубеў, архітэктар В. Ягадніцкі).

Пытанні для самаправеркі

1. Якія законы вызначаюць сённяшнюю дзяржаўную палітыку Беларусі ў сферы культуры?

2. Ці можна сказаць, што сучаснае Адраджэнне з’яўляецца працягам працэсу Адраджэння пачатку ХХ ст.? Адказ пацвердзіце гістарычнымі фактамі.

3. Ахарактарызуйце новыя з’явы ў развіцці беларускай культуры на сучасным этапе.

Спіс літаратуры

Асноўная

1. Айчынная і сусветная гісторыя. Курс лекцый: У 2 ч. – Мн., 1995.

2. Гісторыя Беларусі (у кантэксце сусветных цывілізацый). Нав. рэд. А.М. Алпееў. – Мн., 2002.

3. Гісторыя Беларусі: У 2 ч. – Мн., 2000.

4. Нарысы гісторыі Беларусі: У 2 ч. – Мн., 1994–1995.

5. Чигринов П.Г. Очерки истории Беларуси. – Мн., 1997.

6. Эканамічная гісторыя Беларусі: Курс лекцый. – Мн., 1996.

Дадатковая

1. Адамушка У.І. Палітычныя рэпрэсіі 20–50-х гг. на Беларусі. – Мн., 1994.

2. Алпеев А.Н. Мы – народ… ХХ век. – Мн., 1998.

3. Алпеев А.Н. …И не было завтра. – Мн., 2000.

4. Алпеев А.Н. Раздумья о судьбах Отечества. – Мн., 2003.

5. Гуманистическая парадигма воспитательной работы в вузе: Сб. науч.ст. / Науч. рук. А.Н. Алпеев. – Мн., 2003.

6. Лыч Л.М., Навіцкі У.Л. Гісторыя культуры Беларусі. – Мн., 1996.

7. Палітычныя партыі Беларусі / П.І. Брыгадзін, У.Ф. Ладысеў, М.С.Сташкевіч і інш. – Мн., 1994.

8. Приоритеты интелектуальной элиты в развитии мировой цивилизации: Материалы международной науч.-теорет. конф., 2002 г. Междунар. гуманитар.-экон. ин-т; Редкол.: А.Н. Алпеев и др. – Мн., 2002.

9. Тихомиров А.В. Беларусь в международных отношениях 1772–2002 гг. / Науч. ред. А.Н. Алпеев. – Мн., 2003.

10. Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. – Мн., 1991–2003. Т. 1–6.

Планы семінарскіх заняткаў і тэмы рэфератаў па гісторыі Беларусі для дзённай формы навучання

Семінар 1. Развіццё беларускіх зямель (VI – сярэдзіна XIII ст.) – 2 гадзіны.

План

1. Перадумовы ўзнікнення беларускага этнасу. Балты і славяне.

2. Развіццё феадалізму: сельская гаспадарка і промыслы, узнікненне гарадоў.

3. Полацкае княства – першая беларуская дзяржава.

4. Рэлігія і культура на беларускіх землях у IX–XIII ст.

Тэмы рэфератаў

1. Паходжанне ўсходнеславянскіх народаў (беларусаў, рускіх, украінцаў).

2. Старажытныя Полацк, Тураў, Менск, Гродна і інш.

3. Полацкая княская дынастыя.

4. Хрысціянізацыя беларускіх зямель.

5. Ефрасіння Полацкая: жыццё і дзейнасць.

Палітычнае і сацыяльна-эканамічнае развіццё беларускіх зямель у складзе Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага (сярэдзіна XIII – 1596 г.) – 2 гадзіны.

План

1. Праблема ўтварэння Вялікага Княства Літоўскага ў гістарычнай навуцы.

2. Унутрыпалітычнае развіццё ВКЛ у сярэдзіне XIII – першай палове XVI ст.

3. Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў другой палове XIII – першай палове XVI ст.; аграрная рэформа, “валочная памера”, гарады.

4. Знешняя палітыка ВКЛ у XIV – першай палове XVI ст.

Тэмы рэфератаў

1. Арганізацыя ўлады і кіравання ў Вялікім Княстве Літоўскім.

2. Леў Сапега – выдатны беларускі дзеяч сярэднявечнай Беларусі.

3. Магдэбургскае права на Беларусі.

4. Грунвальдская бітва.

5. Саюз ВКЛ з Польшчай: яго плюсы і мінусы (Крэўская унія 1385 г.)

Семінар 2. Фрміраванне беларускай народнасці. Культура Беларусі XIV – першай паловы XVII ст. – 2 гадзіны.

План

1. Прычыны і ўмовы складвання беларускай народнасці.

2. Ідэі Адраджэння і Рэфармацыі на Беларусі.

3. Ф. Скарына як вучоны, гуманіст, асветнік і першадрукар.

4. Развіццё беларускага кнігадрукавання і літаратуры. Школа, праваслаўныя брацтвы.

Тэмы рэфератаў

1. Ідэі гуманізма ў паэзіі М. Гусоўскага.

2. Роля і месца культуры Беларусі ў еўрапейскім культурна-цывілізацыйным працэсе.

3. Архітэктура Беларусі ў XIV – сярэдзіне XVII ст.

Беларускія землі ў складзе Рэчы Паспалітай (1569 г. – сярэдзіна XVIII ст.). – 2 гадзіны.

План

1. Люблінская унія, утварэнне Рэчы Паспалітай.

2. Палітычнае становішча ВКЛ у складзе Рэчы Паспалітай. Статут ВКЛ 1588 г. і яго значэнне.

3. Войны на тэрыторыі Беларусі сярэдзіны XVII – першай паловы XVIII ст.

4. Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў другой палове XVII – XVIII ст.

Тэмы рэфератаў

1. Казацка-сялянская і антыфеадальная вайна (1648–1651 гг.).

2. Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654–1667 гг.).

3. Паўночная вайна на Беларусі.

4. Бітва 1708 г. пад Лясной.

Семінар 3. Далучэнне Беларусі да Расійскай імперыі (1772–1795 гг.). – 2 гадзіны.

План

1. Палітычнае становішча Рэчы Паспалітай да пачатку 70-х гг. XVIII ст.

2. Падзелы Рэчы Паспалітай.

3. Асноўныя напрамкі палітыкі расійскага самаўладдзя на Беларусі.

Тэмы рэфератаў

1. Рэформы ў Рэчы Паспалітай пасля першага падзелу і Канстытуцыя 3 мая 1791 г.

2. Т. Касцюшка – нацыянальны герой.

Асаблівасці развіцця Беларусі ў XIX ст. – 2 гадзіны.

План

1. Беларусь у вайне 1812 г.

2. Аграрная рэформа 1861 г. і асаблівасці яе правядзення ў Беларусі.

3. Буржуазныя рэформы 60–90-х гг. XIX ст. на тэрыторыі Беларусі.

4. Класавая барацьба. Пачатак узнікнення палітычных партый і арганізацый.

Тэмы рэфератаў

1. Паўстанне 1830–1831 гг.

2. К. Каліноўскі – нацыянальны герой.

3. Народніцтва ў Беларусі.

Семінар 4. Беларусь у пачатку XX ст. – 2 гадзіны.

План

1. Фарміраванне беларускай нацыі.

2. Эканамічнае развіццё Беларусі ў 1900–1913 гг. Ста-лыпінская аграрная рэформа.

3. Рэвалюцыя 1905–1907 гг. у Беларусі.

4. Беларусь у гады Першай сусветнай вайны (1914–1916 гг.).

5. Беларусь пасля падзення самадзяржаўя (люты–кастрычнік 1917 г.).

Тэмы рэфератаў

1. Маніфест 17 кастрычніка 1905 г. і Беларусь.

2. Газета “Наша ніва” – цэнтр нацыянальнага адраджэнцкага руху.

3. Бежанства на Беларусі ў гады Першай сусветнай вайны.

Усталяванне Савецкай улады на Беларусі (1917–1929 гг.). – 2 гадзіны.

План

1. Кастрычніцкая (1917 г.) рэвалюцыя і стварэнне сістэмы Савецкай улады на Беларусі.

2. Барацьба за стварэнне беларускай дзяржаўнасці: БНР, ССРБ, ЛітБел, другое абвяшчэнне ССРБ.

3. Палітыка “ваеннага камунізму” на Беларусі.

4. Рыжскі мір 1921 г.

Тэмы рэфератаў

1. Адносіны насельніцтва Беларусі да першых мерапры-емстваў Савецкай улады.

2. Устаўныя граматы Беларускай Народнай Рэспублікі.

3. Савецка-польская вайна 1919–1920 гг. на тэрыторыі Беларусі.

4. Слуцкае паўстанне.

Семінар 5. БССР у міжваенны перыяд (1921–1939 гг.) – 2 га-дзіны.

План

1. Фарміраванне тэрыторыі і дзяржаўнае будаўніцтва БССР. Палітыка беларусізацыі і яе сутнасць.

2. Новая эканамічная палітыка (НЭП): сутнасць, асаблівасці і характар правядзення ў БССР.

3. Ажыццяўленне палітыкі індустрыалізацыі і калектывізацыі і яе вынікі.

4. Палітычныя рэпрэсіі 20–30-х гг.

Тэмы рэфератаў

1. Сістэма савецкай улады на Беларусі ў 20–30-я гг. XX ст.

2. Беларускае замежжа ў 20–30-я гг. XXст.

3. Заходняя Беларусь у складзе Польшчы.

Семінар 6. Беларусь у гады Другой сусветнай вайны – 2 га-дзіны.

План

1. Пачатак Другой сусветнай вайны. Аб'яднанне беларускага народа ў складзе БССР.

2. Напад Германіі на СССР. Абарончыя баі Чырвонай арміі на тэрыторыіі Беларусі летам 1941 г.

3. Акупацыйны рэжым: планы, мэты, дзеянні. Разгортванне партызанскага руху.

4. Асноўныя вынікі Другой сусветнай вайны для Беларусі.

Тэмы рэфератаў

1. Партызанскі рух і антыфашысцкае супраціўленне на Беларусі.

2. Калабарацыянізм: яго сутнасць і праяўленні на Беларусі.

3. Злачынствы нямецкіх акупантаў на тэрыторыі Беларусі.

4. Аперацыя «Баграціён» і вызваленне Беларусі.

5. Беларусы на франтах Другой сусветнай вайны.

Беларусь у 1945–1980 гг. – 2 гадзіны.

План

1. Змяненне геапалітычнага становішча БССР. «Халодная вайна» і «жалезны занавес».

2. Беларусь у першае пасляваеннае дзесяцігоддзе.

3. БССР у сярэдзіне 50–80-х гг.

4. Палітыка «перабудовы»: яе сутнасць, значэнне, вынікі.

Тэмы рэфератаў

1. Рэпрэсіі 40–50-х гг. у БССР.

2. Спробы рэформы кіравання прамысловасцю і сельскай гаспадаркай у 60-я гг. XX ст.

3. Сувязі БССР з замежнымі краінамі, абмежаванне між-народнага суверэнітэту рэспублікі.

4. Здабыткі і пралікі ў вырашэнні сацыяльных праблем у БССР у 70–80-я гг.

5. Першыя грамадскія арганізацыі і пашырэнне ідэі нацыянальнага адраджэння Беларусі.

Семінары 7-8. Рэспубліка Беларусь (1990–2003 гг.). – 2 га-дзіны.

План

1. Крызіс СССР як унітарнай дзяржавы.

2. Прыняцце Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі і новай Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь.

3. Выбары першага прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

4. Рэферэндумы (1995 і 1996 гг.). Дапаўненні і змяненні, унесеныя ў Канстытуцыю Рэспублікі Беларусь.

5. Прэзідэнцкія выбары 1994 і 2001 гг.

6. Пошукі шляхоў выхаду з сацыяльна-эканамічнага крызісу.

7. Рэспубліка Беларусь у сусветнай супольнасці.

8. Роля Беларусі ў інтэграцыйных працэсах на постсавецкай прасторы.

9. Адносіны Рэспублікі Беларусь з Расійскай Федэрацыяй.

10. Асноўныя вынікі і галоўныя ўрокі гісторыі Беларусі.