Файл: азастан республикасы ылым жне жоары білім министрлігі ш. Есенов атындаы каспий технологиялар жне инжиниринг университеті.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 02.12.2023
Просмотров: 318
Скачиваний: 3
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ Ш.ЕСЕНОВ атындағы КАСПИЙ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ИНЖИНИРИНГ УНИВЕРСИТЕТІ«Инжиниринг» факультетіКУРСТЫҚ ЖОБАТақырыбы: Орталықтан тепкіш сорғының жұмыс дөңгелегінің технологиялық процесін әзірлеу6В07109 – Машина жасау БББЖетекші: __________________ Булекбаева Г.Ж.Орындаған: __________________ Куанышалиева А.Н.АҚТАУ 2022МАЗМҰНЫКІРІСПЕ................................................................................................................31 ЖАЛПЫ БӨЛІМ...................................................................................................41.1 Орталықтан тепкіш сорғы ЦН 1000-180 қызметтік мақсаты.........................41.2 Өндіріс түрін және жұмыс режимін анықтау...................................................62 ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ...............................................................................82.1 Өнімді механикалық өңдеудің технологиялық талдауы................................82.2 Дайындаманы алу әдісін таңдау......................................................................102.3 Бөлшектің негізгі өлшемді тізбектерін талдау..............................................102.4 Бөлшектердің өңдеу бағытын құру.................................................................142.5 Жабдықты, құрылғыларды және құралдарды таңдау...................................162.6 Өңдеуге арналған жәрдемақыларды есептеу.................................................172.7 Кесу режимдерін есептеу................................................................................222.8 Маршруттық, операциялық және технологиялық карталарды жасау, толтыру...................................................................................................................322.9 Операциялар бойынша бірлік уақытты есептеу............................................32ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................................................36ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР....................................................................37КІРІСПЕМашина жасау саласы – бұл өнеркәсіптің барлық саласына негіз болатын, жабдықпен қамтамасыз ететін, сонымен қатар ғылыми техникалық даму деңгейін көрсететін қазіргі заманғы өнеркәсіптің базалық саласы. Машина жасаушылар одағының мәліметі бойынша, 2021 жылы машина жасау өндірісінде өндіріс көлемі 2020 жылмен салыстырғанда 24%-ға өсті. Ал әлемдік көрсеткіш бойынша машина жасау саласы 40%-ын құрайды. Соңғы деректерге сәйкес, қазіргі таңда елімізде бұл салада 3 000-нан астам кәсіпорын бар. Сол кәсіпорындарында 120 мыңнан аса адам жұмыс жасайды. Экспорт жөнінде айтатын болсақ, қазақстандық өндірушілер өнімдерін Ресей, Қытай, Орта Азия, Еуропа елдері, Арабия деген сияқты шет елдерге тасымалдайды.
Менің курстық жұмысымның тақырыбы: Ортаға тепкіш сорғының жұмыс дөңгелегін механикалық өңдеудің технологиялық үдерісін анықтау. Жылдық бағдарлама 150 000 дана. Ортаға тепкіш сорғы өз алдына әмбебап құрылғы болып табылады. Әр түрлі күрделі салалардан бастап, кәдімгі тұрмыстық қажеттілігіне дейін сумен жабдықтау жүйелері кеңінен пайдаланылады. Қазіргі заманғы нарықта бірнеше түрлі модельдермен ұсынылған осындай типті сорғыларды қолдана отырып, сұйықтықты әр түрлі тереңдіктегі ұңғымалардан сәтті шығарып, одан кейін оны құбыр арқылы едәуір қашықтыққа тасымалдауға мүмкіндік береді.Курстық жұмыстың мақсаты – «жұмыс дөңгелегін» бөлігін механикалық өңдеудің технологиялық үдерісін жасау және сол арқылы технологиялық процестерді әзірлеу бойынша тәжірибелік дағдыларды дамыту. Курстық жұмыс міндеттері:
Беріліс, м3/с: 1000Ағын, м: 180n = 1500 айн/минҚуат, кВт: 630Сорғы салмағы, кг: 2200Габаритті өлшемдері, мм: 1765х1440х1340Орталықтан тепкіш сорғылар әртүрлі мақсаттағы сұйықтықтарды айдай үшін пайдаланылады: кәсіпорындарды техникалық сумен жабдықтауды ұйымдастыру, халықты ауыз сумен қамтамасыз ету, ауыл шаруашылығындағы объектілерді суару, автономды су құбырларымен жабдықталған жеке шаруашылықтарды тұрмыстық қажеттіліктерге су беру. Тұтынушылар арасында орталықтан тепкіш сорғылардың танымалдығы олардың пайдалану сипаттамаларымен анықталады:
1-сурет. Орталықтан тепкіш сорғының роторыКурстық жұмыстың тақырыбына сәйкес орталықтан тепкіш сорғының жұмыс дөңгелегінің материалына баса назар аударуым қажет. Берілген сызба бойынша МемСТ 1412-85 стандартымен тағайындалған СШ 21 материалы туралы зерделесек. Сұр шойын өз атауын графит қосындыларымен қаныққан, соған қатысты үзіліске тән реңк береді. Жақсы құю қасиеттері қорытпаны машина жасауда кеңінен қолдануды қамтамасыз етті. Одан жоғары беріктік пен тозуға төзімділікті қажет ететін құймалар алынады. Маған берілген сұр шойынның негізгі қасиеттері мен химиялық құрамы МемСТ 1412-85 стандарты арқылы реттеледі. Көміртектің оңтайлы мөлшері 2,4-3,7% құрайды. Кішкене шоғырлануымен ол темірде толығымен ериді, одан бөлек оның асып кетуі қаттылық пен серпімділіктің жоғалуына әкеліп соғады. Кремний құрамы – 1,2-2,5%. Ол графиттеу үдерісіне қатысады, сонымен қатар металдың қаттылығын арттырады және оның тұтқырлығын төмендетеді. Көміртек пен кремнийдің әсері олардың жалпы шоғырлануын ескере отырып, бірге қарастырылады. Күкірт темірмен қосылып, FeS сульфидін түзеді. Мұндай қорытпаның беріктігі мен икемділік қасиеттерін төмендетеді. Күкірттің мөлшері 0,12-0,15% аспауы қажет. Марганец күкірттің зиянды әсерін кемітеді және бос темір карбидтерінің пайда болуына ықпал етеді. Оның мөлшері күкірт құрамына тікелей қатысты, сол себепті марганец мөлшері 0,5-1,1% құрайды. Фосфордың концентрациясы 0,2-0,3% аспайды. Элемент қаттылық пен тозуға төзімділікті ұлғайта отырып, фосфидті эвтектиканың қосындыларын құрайды. СШ 21 сұр шойынының физикалық қасиеттері:Тығыздығы: = 7,1∙103 кг/м3Сызықтық шөгу: = 1,2%Созылу кезіндегі серпімділік модулі: E = (850...1100) * 10-2 МПаБеріктік шегі: п = 240…400 МПаСШ 21 сұр шойынының механикалық қасиеттеріне келетін болсақ, құю өндірісінде қорытпаны қолдануды қамтамасыз ететін негізгі сипаттамаларын атап өтсек:
Өндіріс түрін анықтау үшін біз өнімнің белгілі бір көлемін және оың салмағын қолданамыз. Өндіріс салмағын анықтауБөлшектің салмағы есептеу жолымен анықталады және сызбаға сәйкес түзетіледі. СШ 21 үшін = 7,1 г/см3. Ол үшін бөлшектердің дизайны қарапайым геометриялық пішіндерге бөлініп, олардың көлемі келесі формула бойынша анықталады:Цилиндр үшін (1.1)Содан кейін жалпы көлем алгебралық қосу арқылы анықталады. Өнімнің салмағы келесі формуламен есептеледі: (1.2)Өнімнің көлемін анықтаймыз: Ендігі кезекте өнімнің жалпы көлемін анықтаймыз: (1.3)Өнімнің салмағын есептейміз:Жылдық шығарылымN= 150000 дана, m = 84,5 кг, өндіріс түрі – жаппай өндіріс.Жаппай өндіріс үшін біз өндіріске бір уақытта енгізілетін партиядағы бөлшектердің санын төмендегі формула бойынша анықтаймыз: (1.4)Мұндағы, а – бөлшектерге қажет күндер саны, а = 5...10.Ғр – жыл ішіндегі жұмыс күндерінің саны, Ғр = 2532 ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ 2.1 Өнімді механикалық өңдеудің технологиялық талдауыБөлшектердің өңделу сапасын талдау: Бөліктің геометриялық пішіні ең жеңілдетілген. Фаскалары, радиустары және қосылу сәулелері (қажет болған жағдайда) ескеріледі. Бөліктің дизайны және өлшемдік пропорциялары жеткілікті қаттылықты қамтамасыз ету үшін ең қолайлы. Өндіріс дәлдігіне қарапайым дәлдік құрылғылары арқылы қол жеткізуге болады. Өнімдердің дизайны кесу құралын кедергісіз беруге және кері тартуға мүмкіндік береді, яғни стандартты кесу жабдықтары мен құралдарын пайдалану. Бұл тұрғдан қарастырғанда, өнім «технологиялық» болып саналады.
Менің курстық жұмысымның тақырыбы: Ортаға тепкіш сорғының жұмыс дөңгелегін механикалық өңдеудің технологиялық үдерісін анықтау. Жылдық бағдарлама 150 000 дана. Ортаға тепкіш сорғы өз алдына әмбебап құрылғы болып табылады. Әр түрлі күрделі салалардан бастап, кәдімгі тұрмыстық қажеттілігіне дейін сумен жабдықтау жүйелері кеңінен пайдаланылады. Қазіргі заманғы нарықта бірнеше түрлі модельдермен ұсынылған осындай типті сорғыларды қолдана отырып, сұйықтықты әр түрлі тереңдіктегі ұңғымалардан сәтті шығарып, одан кейін оны құбыр арқылы едәуір қашықтыққа тасымалдауға мүмкіндік береді.Курстық жұмыстың мақсаты – «жұмыс дөңгелегін» бөлігін механикалық өңдеудің технологиялық үдерісін жасау және сол арқылы технологиялық процестерді әзірлеу бойынша тәжірибелік дағдыларды дамыту. Курстық жұмыс міндеттері:
-
Өнімнің қызметтік мақсатын және оның сипаттамасын анықтау; -
Бөлшектер мен беттердің жеке элементтерінің функционалдық мақсатын талдау; -
Бөліктің материалын, оның химиялық құрамын және физика-механикалық қаиеттерін талдау; -
Шектеулі еттердің немесе бөлік элементтерінің жұмыс режимдері мен жағдайларын анықтау және оның істен шығуының мүмкін себептерін талдау; -
Бөлік беріктігін қамтамасыз ету немесе бөліктің материалын және оны жасау технологиясын ауыстыру үшін шектеулі беттерді әрлеу.
Беріліс, м3/с: 1000Ағын, м: 180n = 1500 айн/минҚуат, кВт: 630Сорғы салмағы, кг: 2200Габаритті өлшемдері, мм: 1765х1440х1340Орталықтан тепкіш сорғылар әртүрлі мақсаттағы сұйықтықтарды айдай үшін пайдаланылады: кәсіпорындарды техникалық сумен жабдықтауды ұйымдастыру, халықты ауыз сумен қамтамасыз ету, ауыл шаруашылығындағы объектілерді суару, автономды су құбырларымен жабдықталған жеке шаруашылықтарды тұрмыстық қажеттіліктерге су беру. Тұтынушылар арасында орталықтан тепкіш сорғылардың танымалдығы олардың пайдалану сипаттамаларымен анықталады:
-
Жоғары өнімділік; -
Сұйықтық ағынының өлшемдерінің тұрақтылығы; -
Өз қолыңызбен техникалық қызмет көрсету мүмкіндігі; -
Ықшам және жеңіл; -
Жоғары пайдалану ресурсы.
-
Қаңқасы – спиральға ұқсас сору және айдау құбырлары бар, сол арқылы сорғыға құбырлар қосылады. Сорғы қаңқасы оның барлық элементтерін бір гидравликалық машинаға қосылады; -
Жұмыс дөңгелегі (9) – сорғы бөлшектері арасында жетекші рөл атқарады. Орталықтан тепкіш сорғының жұмыс дөңгелегі құрылымның маңызды бөлшегі болып табылады. Оның негізгі мақсаты – қуатты айналмалы біліктен сұйықтыққа беру; -
Білік тығыздағыш жинағы; -
Жұмыс дөңгелегі орналасқан білік (7) және ойық кілтегі (10); -
Жетектеуші төлкелер (11); -
Мойынтірек және тығыздағыш сақиналар (8).
-
Мойынтіректердің май камерасын тығыздау; -
Камерадағы май деңгейін бақылауға арналған көз.
1-сурет. Орталықтан тепкіш сорғының роторыКурстық жұмыстың тақырыбына сәйкес орталықтан тепкіш сорғының жұмыс дөңгелегінің материалына баса назар аударуым қажет. Берілген сызба бойынша МемСТ 1412-85 стандартымен тағайындалған СШ 21 материалы туралы зерделесек. Сұр шойын өз атауын графит қосындыларымен қаныққан, соған қатысты үзіліске тән реңк береді. Жақсы құю қасиеттері қорытпаны машина жасауда кеңінен қолдануды қамтамасыз етті. Одан жоғары беріктік пен тозуға төзімділікті қажет ететін құймалар алынады. Маған берілген сұр шойынның негізгі қасиеттері мен химиялық құрамы МемСТ 1412-85 стандарты арқылы реттеледі. Көміртектің оңтайлы мөлшері 2,4-3,7% құрайды. Кішкене шоғырлануымен ол темірде толығымен ериді, одан бөлек оның асып кетуі қаттылық пен серпімділіктің жоғалуына әкеліп соғады. Кремний құрамы – 1,2-2,5%. Ол графиттеу үдерісіне қатысады, сонымен қатар металдың қаттылығын арттырады және оның тұтқырлығын төмендетеді. Көміртек пен кремнийдің әсері олардың жалпы шоғырлануын ескере отырып, бірге қарастырылады. Күкірт темірмен қосылып, FeS сульфидін түзеді. Мұндай қорытпаның беріктігі мен икемділік қасиеттерін төмендетеді. Күкірттің мөлшері 0,12-0,15% аспауы қажет. Марганец күкірттің зиянды әсерін кемітеді және бос темір карбидтерінің пайда болуына ықпал етеді. Оның мөлшері күкірт құрамына тікелей қатысты, сол себепті марганец мөлшері 0,5-1,1% құрайды. Фосфордың концентрациясы 0,2-0,3% аспайды. Элемент қаттылық пен тозуға төзімділікті ұлғайта отырып, фосфидті эвтектиканың қосындыларын құрайды. СШ 21 сұр шойынының физикалық қасиеттері:Тығыздығы: = 7,1∙103 кг/м3Сызықтық шөгу: = 1,2%Созылу кезіндегі серпімділік модулі: E = (850...1100) * 10-2 МПаБеріктік шегі: п = 240…400 МПаСШ 21 сұр шойынының механикалық қасиеттеріне келетін болсақ, құю өндірісінде қорытпаны қолдануды қамтамасыз ететін негізгі сипаттамаларын атап өтсек:
-
Аздап қатаю температурасы; -
Сұйық күйдегі жоғары сұйықтық; -
Қабық түзуге бейімділіктің болмауы; -
Шағын көлемді шөгу.
-
Сұр шойынның беріктік қасиеті; -
Үйкеліс кезінде тозуға төзімділік; -
Тығыздау, яғни жарықтар мен тері тесігін қалыптастыруға төзімділік.
Өндіріс түрін анықтау үшін біз өнімнің белгілі бір көлемін және оың салмағын қолданамыз. Өндіріс салмағын анықтауБөлшектің салмағы есептеу жолымен анықталады және сызбаға сәйкес түзетіледі. СШ 21 үшін = 7,1 г/см3. Ол үшін бөлшектердің дизайны қарапайым геометриялық пішіндерге бөлініп, олардың көлемі келесі формула бойынша анықталады:Цилиндр үшін (1.1)Содан кейін жалпы көлем алгебралық қосу арқылы анықталады. Өнімнің салмағы келесі формуламен есептеледі: (1.2)Өнімнің көлемін анықтаймыз: Ендігі кезекте өнімнің жалпы көлемін анықтаймыз: (1.3)Өнімнің салмағын есептейміз:Жылдық шығарылымN= 150000 дана, m = 84,5 кг, өндіріс түрі – жаппай өндіріс.Жаппай өндіріс үшін біз өндіріске бір уақытта енгізілетін партиядағы бөлшектердің санын төмендегі формула бойынша анықтаймыз: (1.4)Мұндағы, а – бөлшектерге қажет күндер саны, а = 5...10.Ғр – жыл ішіндегі жұмыс күндерінің саны, Ғр = 2532 ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ 2.1 Өнімді механикалық өңдеудің технологиялық талдауыБөлшектердің өңделу сапасын талдау: Бөліктің геометриялық пішіні ең жеңілдетілген. Фаскалары, радиустары және қосылу сәулелері (қажет болған жағдайда) ескеріледі. Бөліктің дизайны және өлшемдік пропорциялары жеткілікті қаттылықты қамтамасыз ету үшін ең қолайлы. Өндіріс дәлдігіне қарапайым дәлдік құрылғылары арқылы қол жеткізуге болады. Өнімдердің дизайны кесу құралын кедергісіз беруге және кері тартуға мүмкіндік береді, яғни стандартты кесу жабдықтары мен құралдарын пайдалану. Бұл тұрғдан қарастырғанда, өнім «технологиялық» болып саналады.