Файл: Тсінік хат Жаратылыстану оу пні (оыту аза тілінде).docx

Түсінік хат

«Жаратылыстану» оқу пәні (оқыту қазақ тілінде)

«Жаратылыстану»пәніҚРБҒМ2018жылғы10мамырдағы№199бұйрығыменбекітілген(7-қосымша)«Жаратылыстану»пәнініңүлгілікоқубағдарламасынасәйкес оқытылады.Бастауышмектептегі«Жаратылыстану»пәнініңмақсаты–білімалушыныңжаратылыстануғылымынегіздерітуралытүсініктерінқалыптастыружәнезерттеу біліктерімен дағдыларындамыту.ҚРБҒМ26.01.2022жылғы№25бұйрығыменбекітілгенқазақтіліндеоқытатын сыныптар үшін Бастауыш білім берудің 1-қосымшасы және қазақтіліндеоқытатынсыныптарүшінБастауышбілімберудің11-қосымшасы(қысқартылған оқу жүктемесі бар) бойынша үлгілік оқу жоспарларына сәйкесбастауышсыныптарда«Жаратылыстану»пәніноқытуғабөлінетіноқужүктемесініңкөлемі5.11 -кестедекөрсетілген.5.11–кесте.«Жаратылыстану»пәнібойыншаоқу жүктемесініңкөлемі

Сынып	Оқу пәнінің атауы	Жалпы жүктеме, сағат
		1-қосымша		11-қосымша
		Апталық	Жылдық	Апталық	Жылдық
2	Жаратылыстану	1	36	1	36

Үлгілік оқу бағдарламасыпәннің базалық білім мазмұнынан, оқытумақсаттарыжүйесінен,ұзақмерзімдіжоспардантұрады.Бұлоқубағдарламаларында, ұзақ мерзімді жоспарда да тақырыптар мен бөлімшелердімеңгеруге қажетті сағат сандары көрсетілмеген. Бөлімшелердің арасында сағатсандарын

---

бөлуқұқығыпрактик-мұғалімгеберілген,бірақматериалкестедекөрсетілгендей,солтоқсанда игерілуітиіс.«Жаратылыстану»пәніноқытудыңерекшеліктері:

• 
  пән мазмұнындағы деректер мен білімдер жүйесі оқушылардың қоршаған әлем туралы, атап айтқанда, әртүрлі денелер мен құбылыстар туралы алғашқы білімін қалыптастырады.
  

• 
  пән оқушының ғылыми-зерттеу дағдысын: сұрақ қою және сол сұраққа жауап табу, зерттеу жоспарын дайындау және болжам жасау, сұрақтарға жауап табу үшін зерттеулер жүргізу; зерттеу нәтижесінде алынған мәліметтерді жинақтау, өңдеу және түсіндіру дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.
  
• 
  бастауыш сыныпта оқушылар пәнді меңгеру барысында дәстүрлі емес ойлау формаларына үйренеді, ақиқатпен байланысты іс-әрекеттердің жауабын табуға, сұрақтар қоюға дағдыланады, ғылыми-зерттеу тәсілдерін түсініп, ойлауға және бақылауға дағдыланады.
  
• 
  білім алушыны зерттеу жұмыстары мен тәжірибелер жасау арқылы тапсырманы өздігінен ізденіп орындауына және дұрыс тұжырым жасауына бағыттайды, баланың ойлау қабілетін дамытып, ғылыммен айналысуына ықыласын туғызады.
  

Жаратылыстанупәніноқытудақолданылатынзерттеудіңнегізгіпринциптеріменәдістерін меңгеружасұрпақтың дүниетанымын,ойлаудыңғылымитәсілін қалыптастыруғамүмкіндікбереді.Оқупәнініңтөмендетілгенүлгілікоқубағдарламасыныңбастыерекшелігі-зерттеушілікбілікпендағдыларынқалыптастырумендамытуғабағытталған«Мен зерттеушімін» бөлімінің оқу мақсаттары «Жанды табиғат», «Заттар жәнеолардың қасиеттері», «Жер және ғарыш», «Табиғат физикасы» бөлімдерінің оқумақсаттарыменкіріктіріле жүзеге асырылады.Үлгілік оқу бағдарламасына сәйкес бастауыш білім беру деңгейі бойынша

---

оқытылатын«Жаратылыстану»оқупәніненөткізілетінбөлімбойыншажиынтықбағалау саны5.12-кестеде көрсетілген.5.12-кесте.«Жаратылыстану»пәнібойыншажиынтықбағалаусаны

Сыныптар	Бөлімдер бойынша жиынтық бағалау саны					ТЖБ
	1- тоқсан	2- Тоқсан	3- тоқсан	4- тоқсан	Әр тоқсанда
2-сынып	1	1	1	1	1

Жаратылыстану пәні бойынша үлгілік тақырыптық – күнтізбелік жоспарАптасына 1 сағат, жалпы – 36 сағат

№	Ауыспалы тақырыптар	Сабақ тақырыбы	Оқу мақсаттары	Сағат саны	Мерзімі		Ескерту
1-тоқсан
1	Мен зерттеушімін	Əлемдегі барлық жаңалықты қайдан білуге болады?	2.1.1.1 қоршаған əлем құбылыстары, процестері мен нысандарын зерделеуге қажетті жағдайларды жəне зерттеушінің тұлғалық қасиеттерін анықтау; 2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.	1
2		Бақылау қалай жүргізіледі?	2.1.2.2 бақылаудың басты белгілерін анықтау (мақсат, нысан, жоспар, мерзім, нəтиже); 2.1.2.3 бақылау нəтижелерін шартты белгілердің көмегімен белгілей білу; 2.1.2.4 бақылау жүргізудің жоспарын құру; 2.1.2.5 құрылған жоспарға сəйкес бақылау жүргізу жəне қорытынды жасау	1
3		Тəжірибе деген не?	2.1.2.6 эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзім, нəтиже); 2.1.2.7 эксперимент жүргізу жəне оның нəтижелерін кестеге түсіру.
4	Жанды табиғат	Өсімдіктер қандай топтарға бөлінеді?	2.2.1.1 өсімдіктердің əртүрлі жағдайларда өсу мүмкіндіктерін зерттеу; 2.2.1.4 өсімдік топтарын тіршілік ортасына жəне қоршаған ортаның жағдайларына (ылғал) бейімделу жолдары бойынша салыстыру.	1
5		Өсімдіктің мүшелері қандай қызмет атқарады?	2.2.1.3 өсімдіктің негізгі бөліктерінің қызметін сипаттау; 2.2.1.5 өз өлкесінің өсімдік топтарын сипаттау; 2.2.1.6 топырақты күтудің маңызын түсіндіру.	1
6		Өсімдіктер жылдың əр мезгілінде қандай өзгеріске ұшырайды? БЖБ	2.2.1.2 өсімдіктердің маусымдық өзгерістерін сипаттау; 2.2.1.3 өсімдіктің негізгі бөліктерінің қызметін сипаттау; 2.2.1.7 өсімдіктерге қамқорлық жасаудың маңыздылығын түсіндіру.	1
7		Жануарлар бір-бірінен несімен ерекшеленеді?	2.2.2.1 жануарлар класының өкілдерін ажырату: бунақденелілер, балықтар, қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар, құстар жəне сүтқоректілер; 2.2.2.3 жануарлардың көбею жолдарын түсіндіру.	1
8		ТЖБ		1
9		Жануарлар неліктен əртүрлі?	2.2.2.2 жануарлардың тіршілік ортасына бейімделу жолдарын сипаттау; 2.2.2.4 жануарлардың саналуандығын сақтаудың маңыздылығын түсіндіру.	1
2-тоқсан
10		Адам денесінің құрылысы қандай?	2.2.3.1адамның тірек-қимыл жүйесінің қызметін анықтау.	1
11		Адамның қозғалуына не көмектеседі?	2.2.3.3 бұлшық еттің қозғалыс кезіндегі жиырылуының рөлін түсіндіру.	1
12		Сенің сөмкеңнің салмағы қандай?	2.2.3.2 дұрыс дене сымбатын сақтаудың маңыздылығын түсіндіру.	1
13		Денсаулықты қалай күту қажет? БЖБ	2.2.3.4 денсаулық сақтаудағы жеке гигиенаның рөлін анықтау; 2.2.3.5 тіс күтімінің денсаулық сақтаудағы маңызын анықтау.	1
14	Заттар жəне олардың қасиеттері.	Ауаның қандай қасиеттері бар?	2.3.2.2 ауаның кейбір қасиеттерін сипаттау (агрегаттық күйі, түсі, иісі); 2.3.2.3 ауаның кеңістікті толтыру қасиетін жəне жылуөткізгіштігін зерттеу.	1
15		Неліктен ауаны қорғау қажет?	2.3.2.1 біздің ғаламшарымыз үшін ауаның маңызын түсіндіру.	1
16		ТЖБ		1
17		Біз су туралы не білеміз?	2.3.3.1 судың физикалық қасиеттерін анықтау (дəмсіз, иіссіз, белгілі бір формасының болмауы, аққыштығы).	1
3-тоқсан
18		Су қандай күйде кездеседі?	2.3.3.2 судың агрегаттық күйінің өзгеру процесін зерттеу; 2.3.3.3 судың табиғи көздерін анықтау.	1
19		Табиғи ресурстар қандай болады?	2.3.4.1 табиғат ресурстарының қолданысын анықтау; 2.3.4.2 табиғат ресурстарын шығу тегі бойынша жіктеу.	1
20	Жер жəне ғарыш	Күн Жерге қалай əсер етеді?	2.4.1.1 Жер мен Күн арасындағы байланысты түсіндіру; 2.4.1.2 Жердің табиғи серігін анықтау; 2.1.2.5 құрылған жоспарға сəйкес бақылау жүргізу жəне қорытынды жасау.	1
21		Күннің «достарын» білесің бе?	2.4.2.1 Күн жүйесі ғаламшарларының орналасу тəртібін анықтау; 2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.	1
22		Ғаламшарлар қандай болады?	2.4.2.2 Күн жүйесі ғаламшарларын салыстыру; 2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.	1
23		Қыстан кейін неліктен көктем шығады?	2.4.3.1 негізгі уақыт өлшем бірліктерін ажырату; 2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.	1
25		Күн бізден қаншалықты алыс орналасқан? БЖБ	2.4.3.2 ғарыштағы қашықтық пен уақыттың ерекшеліктерін түсіндіру; 2.1.2.4 бақылау жүргізудің жоспарын құру; 2.1.2.5 құрылған жоспарға сəйкес бақылау жүргізу жəне қорытынды жасау.	1
25	Табиғат физикасы	Заттар неліктен қозғалады?	2.5.1.3 қозғалыс тудыратын күштерді зерттеу; 2.1.2.6 эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзім, нəтиже).	1
26		ТЖБ		1
27		Қайсысы жылдам?	2.5.1.1 түрлі денелердің əртүрлі жылдамдықпен қозғалуына мысал келтіру; 2.5.1.2 жылдамдықты түсіндіруде сапалық сипаттамаларын қолдану (жылдам, баяу); 2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.	1
4-тоқсан
28		Ақырын жүрсең, алысқа жетесің бе?	2.5.1.1 түрлі денелердің əртүрлі жылдамдықпен қозғалуына мысал келтіру; 2.5.1.2 жылдамдықты түсіндіруде сапалық сипаттамаларын қолдану (жылдам, баяу); 2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.	1
29		Пілдің салмағы қанша?	2.5.1.4 массаны анықтауға арналған құралдарды таңдау жəне пайдалану; 2.1.2.5 құрылған жоспарға сəйкес бақылау жүргізу жəне қорытынды жасау.	1
30		Қандай денелер жарықты өткізеді?	2.5.2.1 кейбір денелердің жарықөткізгіштік қасиетін зерттеу; 2.1.2.5 құрылған жоспарға сəйкес бақылау жүргізу жəне қорытынды жасау.	1
31		Күн сəулесі қайда кетті?	2.5.2.1 кейбір денелердің жарықөткізгіштік қасиетін зерттеу; 2.1.2.6 эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзім, нəтиже).	1
32		Дыбыстар қандай болады? Дыбысты қайдан естуге болады?	2.5.3.1 дыбыс қаттылығы бойынша дыбыс көздерін жіктеу; 2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын жəне оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру.	1
33		Жаз мезгілінде аяз қайда кетеді?	2.5.4.1 түрлі денелердің температурасын өлшеу; 2.1.2.5 құрылған жоспарға сəйкес бақылау жүргізу жəне қорытынды жасау.	1
34		Термометр ыстық пен суықты қалай ажыратады? Магнитті не үшін қолданады? БЖБ	2.5.4.1 түрлі денелердің температурасын өлшеу; 2.1.2.7 эксперимент жүргізу жəне оның нəтижелерін кестеге түсіру. 2.5.6.1 магниттерді қолдану аясын сипаттау; 2.1.2.6 эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзім, нəтиже)	1
35		ТЖБ		1
36		Жазғы демалысты қалай қызықты өткізуге болады?	2.1.2.6 эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзім, нəтиже); 2.1.2.7 эксперимент жүргізу жəне оның нəтижелерін кестеге түсіру.	1

---