Файл: Полимерлі материалдар мен бйымдар полимерлі материалдар (пластмассалар) тралы жалпы мліметтер Полимерлер.docx
ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 05.12.2023
Просмотров: 180
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
ПОЛИМЕРЛІ МАТЕРИАЛДАР МЕН БҰЙЫМДАРПолимерлі материалдар (пластмассалар) түралы жалпы
мəліметтерПолимерлер – қарапайым кəдімгі молекулалы (молекуладантұратын атомдары аз) органикалық заттардың, яғни мономерлердің, өзараəрекеттесіп, байланысуынан түзілетін үлкен молекулалы қосылыстар. * Лигроин - мұнайды айырғанда бөлінетін бензиннен сəл ауыр зат (кейде оны "ауыр
бензин" - дейді). ** Мазут - мұнайдан бензинді, керосинді жəне газоильді айырып алғаннан кейінгі
қалдық.Құрылыста жасанды жолмен алынатын синтетикалық үлкенмолекулалы органикалық қосылыстар пайдаланылады. Мұндайполимерлер органикалық байланыстырғыш заттар тобына жатады. Пластмассалар – негізгі синтетикалық полимерден тұратын, белгілібір температурада пластикалық икемді күйге жəне қысыммен керектіпішінге айналатын жасанды материалдар. Пластмассалар тек қанаполимерден тұруы мүмкін. Мысалы, кəдімгі органикалық шыны, плексиглас - полиметилметакрилат полимерінен тұрады. Мұндайпластмассаларға – полиэтилен, полистирол, т.б. мысал бола алады. Бұлжағдайда "пластмасса" деген сөздің "полимер" деген сөзденайырмашылығы жоқ. Дегенмен, көптеген пластмассалар органикалықполимерлермен қатар, əртүрлі толтырғыштар мен үстемелерден тұрады.Толтырғыштар біріншіден – полимерді үнемдейді, екіншіден –түзілген пластмассаның техникалық қасиеттерін, атап айтқандаберіктігі мен қаттылығын өсіреді. Ал өлшемінің шөгуін, яғнимөлшерінің қысқаруы мен пластмассадан жасалынғанконструкциялардың күш əсерінен жылуын азайтады.Үстемелер ретінде: пластификаторлар, қатайтқыштар, стабилизаторлар, бояғыштар, т.б. қолданылады. Пластификаторлар –пластмассаның иілімділігін (созымдығын) арттырып, морттығыназайтады. Пластификаторлар – полимердің үлкен молекулаларыныңөзара жылжымалылығын арттырады, пластмассадан бұйымдарды сығуарқылы өндіруді жеңілдетеді. Пластификаторлар – кіші молекулалы, жоғары температурада қайнайтын, аз ұшатын сұйық заттар(сдибутилфталат, хлорпарафин). Бұлар қатты полимердің тұтқыр затқаайналу температурасын төмендетеді. Мысалы, қатты полихлорвиллтек 70°С температурада ғана иілімді болады, ал оған пластификатор –сдибутилфталат қосса, ол кəдімгі үй температурасының өзінде де(20°С) пластикалы болады. Полимердің құрамы мен қасиетінебайланысты пластификаторларды 5-50°С- ке дейін қосады.Қатайтқыштар – тұтқыр (сұйық) пластмассаларды қатты күйге
келтіру үшін қосылады. Мысалы, эпоксидті пластмасса малеинді, ангидрит қосқанда қатаяды. Қатайтқыштар – полимерлеу процесініңинициаторы (ұйытқышы) болғандықтан, пластмассаның қатаюуақытын жылдамдатады, соның нəтижесінде пластмассадан бұйымжасауда технологиялық процестер тездетіледі.Стабилизаторлар, пластикалық массалардан жасалған
бұйымдардың қасиеттері. Оларды ғимараттарда қолдану жағдайындажылу мен күн сəулесі əсерінен ұзақ уақыт аралығында өзгермеуі(сақталу) үшін қосылады. Стабилизаторларға – ұнтақталған металдар, мырыш оксиді (ZnO), т.б. пайдаланылады.Бояғыштар (бояулар) жасалатын бұйымдарды белгілі бір түскекелтіру үшін, реактопластка (бұйымдар жасау үшін қолданылатыншикізатқа) – пластмассаға қосылады. Майлаушы заттар, мысалыстерин, балауыз пластмассаны қалыпқа жабысып қалуданқорғайды (сақтайды).ПолимерлерПолимерлер – үлкен молекулалы заттар. Олардың молекуласыкөп қайталанылатын, қарапайым құрылымы бірдей буындардан(звенолардан) тұрады. Молекуладағы бұл қарапайым буындар тізбекқұрады. Тізбектер негізгі (немесе түзу), тармақты жəне кеңістікті (үшөлшемді) болып бөлінеді. Үлкен молекулалы қосылыстардың, яғни полимердің молекулалық массасы 5000 жоғары, ал кіші молекулалы заттардың, яғни мономердің молекулалық массасы –5000-нан төмен. Молекулалық массасы ауырлаған сайын, полимердің балқу температурасы, иілгіштігі мен беріктігі өседі де, ерігіштігі төмендейді. Полимер алудың негізгі əдістеріне: полимеризация мен шликонденсация жатады. Қанықпаған қосылыстың қос немесе үш байланыстары үзілуінің (ашылуының) нəтижесінде мономердің көптеген молекулаларынан полимер түзілу процесін – полимеризация дейді. Полимеризация нəтижесінде полимерлерден басқа қосымша зат түзілмейтіндіктен, мономер мен полимердің қарапайым құрамы бірдей болады. Яғни, полимер көп рет қайталанып келетін мономерден тұрады, ал полимердің молекулалық салмағы (массасы), реакцияғатүскен мономер молекулаларының салмағының косындысына теңболады.Полимеризация процесі еселік (қос үш) байланыстардың ашылуы(үзілуі), яғни тұйық тізбектің ашық тізбекке айналуы нəтижесіндежүреді. Тізбекті реакцияның басталуы үшін мономерлер əрекеттесетінактив бөлшек (инициатор) болуы керек. Мысалы, сутегі переоксиді (асқын тотығы – Н2О2), бензоил.Поликонденсация деп – мономерлерден полимер түзілуімен қатар, қосымша қарапайым заттар түзілетін процестерді айтады. Поликонденсация
жүру үшін мономерлердің екі немесе одан да көп функционалды мономертоптары болуы керек. Поликонденсация əдісімен, мысалы фенол (С6Н5ОН)жəне формальдегидтен (СН2О - газ, оның судағы ерітіндісі – формалин)фенолформальдегид шайыры алынады. (С6Н5ОН)х + (СН5О)у = фенолформальдегид шайыры + Н2О.Полимерлер температурасының өзгеруіне қарай əсер етуінебайланысты – термопластикалы жəне термореактивті деп бөлінеді.Термопластикалық полимерлер қыздырғанда физикалық күйінөзгертеді де, салқындатқанда – бастапқы күйіне қайта келеді, яғниолар қыздырғанда жұмсарады (балқиды, ал суытқанда қайтаданқатаяды). Термореактивтік полимерлер қыздырғанда химиялықөзгерістерге ұшырап, салқындатқанда бастапқы қалпына келмейді.Яғни, олар бір қатайғаннан кейін, екінші рет қатаймайды.Полимеризация əдісі арқылы алынатын полимердің түрлері
Полиэтилен (-СН - СН2 -)n. Бұл полимерді этилен деп аталатынтүссіз, əлсіз эфир иісі бар, жарық жалын шығарып жанатын газды0,25-300 МПа қысымдап, ұнтақ не түйір ретінде өндіреді. Олқышкылдар мен сілтілердін əсеріне төзімді газ, ауа, су өткізбейді.Басқа полимерлермен салыстырғанда полиэтилен, олардың ең жеңілі:тығыздығы 0,9-1,0 г/см3. Полиэтиленнің созуға беріктігі – 12-40 МПа,ол қыздырғанда – 80-90°С жұмсарады, ал температура 100-130°Сжетсе, балқиды. Полиэтиленнен жасалған бұйымдардың құрылыстакөп қолданылатын түрлері – су жəне канализация құбырлары, газтүтіктері, су мен бу өткізбейтін жұқа материалдар. Ол металлбұйымдарды тотығудан қорғау үшін жабындық ретінде көппайдаланылады. Полистирол (-СН2 - СН – С6Н5)n – стиролдың с этилбензолдың,яғни бензол этиленнің полимерленуі нəтижесінде алынады:2СH2 = CH , (- CH2 – CH –) ǀ ǀC6H5 C6H5Полистирол шыны тəрізді мөлдір, қатты зат, күн сəулесінің 90%-інөткізеді. Көбінесе жылу жəне дыбыс өткізбейтін көбікті пластикаларөндіруде қолданылады. Оның негізгі кемшілігі – морттылығы.Полистиролды ұруға (соққыға) берік болу үшін стиролды бутадиен(каучук) қосып полимерлейді. Поливинилхлорид (СН2 – СНСl -)n қанықпаған көмірсутегіэтиленнің хлор туындысы – винилхлорид немесе хлор этиленніңполимерленуінен түзіледі: 2СH2 = CH , (- CH2 – CH –)n ǀ ǀCI C Поливинилхлорид – ақ түсті, серпімді, су, қышқыл, сілті əсеріне
төзімді үнтақ зат, тығыздығы 1,1-1,4, г/см3 созуға, беріктігі – 50-60 МПа.Ол кұбырлар мен түтіктердің ішін тыстауға үшін жəне линолеум, ұзынжиектеме бұйымдар (плинтустарды, басқыш қоршауының қолменұстайтын тірегінін тыстамасын, карниз), су түтіктері мен құбырларынөндіруде қолданылады. Линолеум сияқты жұмсақ материал өндіруүшін поливинилхлоридке пластификатор қосылады. Поликонденсация əдісіменалынатынмаңыздыполимерлер
(пластмассалар)Фенопластар – фенол мен формальдегидтердің əрекеттесуінемесе полвиовденсация реакциясының нəтижесінде түзілген полимер (фенолформальдегид шайыры) негізінде алынатын пластмасса. Бұлреакцияға катализатор ретінде қышқыл не сілті қатысады.Поликонденсация процесі нəтижесінде қосымша зат ретінде субөлінеді, ал полимер – тұтқыр зат немесе оңай балқитын шайырретінде алынады. Бұл полимер қабатталған пластиктер (қабатталғанқағаз, текстолит), желімделіп ұштастырылған (біріктірілген) ағашконструкциялар мен минералды мақта негізінде істелінетін бұйымдаржасауға, т.б. материалдар өндіру үшін байланыстырғыш зат ретіндеқолданылады. Фенолформальдегидті полимері газбен толтырылғанпластмассалар алу үшін де пайдаланады. Оған бояу қосып, қабатталғанқағазды түрлі-түсті етіп шығаруға болады. Ал ағаш талшықтарыннемесе жаңқаларын қосып, ыстықтай престеу арқылы əртүрлі ағашталшықты немесе ағаш жаңқалы тақтайлар мен фанерлер өндіріледі. Кремнеорганикалық полимерлер (косылыстар) немесе
полисиликондар. Органикалық полимердің негізгі кемшілігі – оларжоғары температураға төзімсіз. Полимерді осыған төзімді ету үшін негізгі(түзу) тізбектегі көміртегі атомдары басқа элемент атомыменалмастырылады. Мысалы, кремнийорганикалық полимердің құрамынданегізгі түзу – ұзын тізбекте – оттегі арқылы байланысқан кремнийатомдары, ал тармақты тізбекте – органикалық радикалдар бар:ǀ R R R ǀǀ ǀ ǀ ǀ ǀǀ – SI – O – SI – O – SI – O – ǀ ǀ ǀ ǀ ǀ ǀǀ R R R ǀnКремнийорганикалық полимердің негізгі тізбегіндегі кремнийатомдарына қарай, полисиликондар сұйық немесе қатты күйде болады.Кремнийорганикалық полимерлердің ерекшелігі – оларға сужұқпайтындығында. Осыған байланысты олар кұрылыс материалдарымен конструкцияларын атмосфера ылғал əсерінен қорғау үшінқолданылады. Мысалы, полиорганосилоксандардың 5%-і ерітіндісі
дайын құрылыс конструкциялардың бетіне жағылса, соңғылар5-10 жылдар бойы ылғалдан қорғалынады.Бұл полимерлер от пен коррозиға қарсы пайдаланылатын түрлісыр, эмаль, көбікпластар өндіруге де қолданылады. Олардың ыстық(350°С дейін) пен аязға төзімділігі жоғары.Эпоксид шайырының R>3 ол көбінесе ағаш конструкциясынжелімдеп ұштастыруға жəне полимербетондарда байланыстырғыш затретінде қолданылады. 12.4-кесте Полимерлі материалдардың негізгі қасиеттері
Каучуктер, резеңкелер, пластмасса толтырғыштарыТабиғи каучуктер (гевея ағашының суб тəрізді сөлінен алынатынжабысқақ, жұмсақ серпімді зат) көп елдерде, оның ішінде ТМД да жоқ.Жасанды каучукты құрылымында екі қос байланыстары барқанықпаған көмірсутектерін (сбутадиен, бутадиен етирол, хлорпрен, т.б.) полимерлеу арқылы өндіреді. Полимерлеу – мономердің бір қосбайланысын ыдырату арқылы жүреді, ал оның екінші қос байланысы, бұл жағдайда полимер тізбегі звеносынын ортасына ауысады да, каучукті өте серпімді етеді. Полимер звеносының ортасындағы қос байланыс мықты
мəліметтерПолимерлер – қарапайым кəдімгі молекулалы (молекуладантұратын атомдары аз) органикалық заттардың, яғни мономерлердің, өзараəрекеттесіп, байланысуынан түзілетін үлкен молекулалы қосылыстар. * Лигроин - мұнайды айырғанда бөлінетін бензиннен сəл ауыр зат (кейде оны "ауыр
бензин" - дейді). ** Мазут - мұнайдан бензинді, керосинді жəне газоильді айырып алғаннан кейінгі
қалдық.Құрылыста жасанды жолмен алынатын синтетикалық үлкенмолекулалы органикалық қосылыстар пайдаланылады. Мұндайполимерлер органикалық байланыстырғыш заттар тобына жатады. Пластмассалар – негізгі синтетикалық полимерден тұратын, белгілібір температурада пластикалық икемді күйге жəне қысыммен керектіпішінге айналатын жасанды материалдар. Пластмассалар тек қанаполимерден тұруы мүмкін. Мысалы, кəдімгі органикалық шыны, плексиглас - полиметилметакрилат полимерінен тұрады. Мұндайпластмассаларға – полиэтилен, полистирол, т.б. мысал бола алады. Бұлжағдайда "пластмасса" деген сөздің "полимер" деген сөзденайырмашылығы жоқ. Дегенмен, көптеген пластмассалар органикалықполимерлермен қатар, əртүрлі толтырғыштар мен үстемелерден тұрады.Толтырғыштар біріншіден – полимерді үнемдейді, екіншіден –түзілген пластмассаның техникалық қасиеттерін, атап айтқандаберіктігі мен қаттылығын өсіреді. Ал өлшемінің шөгуін, яғнимөлшерінің қысқаруы мен пластмассадан жасалынғанконструкциялардың күш əсерінен жылуын азайтады.Үстемелер ретінде: пластификаторлар, қатайтқыштар, стабилизаторлар, бояғыштар, т.б. қолданылады. Пластификаторлар –пластмассаның иілімділігін (созымдығын) арттырып, морттығыназайтады. Пластификаторлар – полимердің үлкен молекулаларыныңөзара жылжымалылығын арттырады, пластмассадан бұйымдарды сығуарқылы өндіруді жеңілдетеді. Пластификаторлар – кіші молекулалы, жоғары температурада қайнайтын, аз ұшатын сұйық заттар(сдибутилфталат, хлорпарафин). Бұлар қатты полимердің тұтқыр затқаайналу температурасын төмендетеді. Мысалы, қатты полихлорвиллтек 70°С температурада ғана иілімді болады, ал оған пластификатор –сдибутилфталат қосса, ол кəдімгі үй температурасының өзінде де(20°С) пластикалы болады. Полимердің құрамы мен қасиетінебайланысты пластификаторларды 5-50°С- ке дейін қосады.Қатайтқыштар – тұтқыр (сұйық) пластмассаларды қатты күйге
келтіру үшін қосылады. Мысалы, эпоксидті пластмасса малеинді, ангидрит қосқанда қатаяды. Қатайтқыштар – полимерлеу процесініңинициаторы (ұйытқышы) болғандықтан, пластмассаның қатаюуақытын жылдамдатады, соның нəтижесінде пластмассадан бұйымжасауда технологиялық процестер тездетіледі.Стабилизаторлар, пластикалық массалардан жасалған
бұйымдардың қасиеттері. Оларды ғимараттарда қолдану жағдайындажылу мен күн сəулесі əсерінен ұзақ уақыт аралығында өзгермеуі(сақталу) үшін қосылады. Стабилизаторларға – ұнтақталған металдар, мырыш оксиді (ZnO), т.б. пайдаланылады.Бояғыштар (бояулар) жасалатын бұйымдарды белгілі бір түскекелтіру үшін, реактопластка (бұйымдар жасау үшін қолданылатыншикізатқа) – пластмассаға қосылады. Майлаушы заттар, мысалыстерин, балауыз пластмассаны қалыпқа жабысып қалуданқорғайды (сақтайды).ПолимерлерПолимерлер – үлкен молекулалы заттар. Олардың молекуласыкөп қайталанылатын, қарапайым құрылымы бірдей буындардан(звенолардан) тұрады. Молекуладағы бұл қарапайым буындар тізбекқұрады. Тізбектер негізгі (немесе түзу), тармақты жəне кеңістікті (үшөлшемді) болып бөлінеді. Үлкен молекулалы қосылыстардың, яғни полимердің молекулалық массасы 5000 жоғары, ал кіші молекулалы заттардың, яғни мономердің молекулалық массасы –5000-нан төмен. Молекулалық массасы ауырлаған сайын, полимердің балқу температурасы, иілгіштігі мен беріктігі өседі де, ерігіштігі төмендейді. Полимер алудың негізгі əдістеріне: полимеризация мен шликонденсация жатады. Қанықпаған қосылыстың қос немесе үш байланыстары үзілуінің (ашылуының) нəтижесінде мономердің көптеген молекулаларынан полимер түзілу процесін – полимеризация дейді. Полимеризация нəтижесінде полимерлерден басқа қосымша зат түзілмейтіндіктен, мономер мен полимердің қарапайым құрамы бірдей болады. Яғни, полимер көп рет қайталанып келетін мономерден тұрады, ал полимердің молекулалық салмағы (массасы), реакцияғатүскен мономер молекулаларының салмағының косындысына теңболады.Полимеризация процесі еселік (қос үш) байланыстардың ашылуы(үзілуі), яғни тұйық тізбектің ашық тізбекке айналуы нəтижесіндежүреді. Тізбекті реакцияның басталуы үшін мономерлер əрекеттесетінактив бөлшек (инициатор) болуы керек. Мысалы, сутегі переоксиді (асқын тотығы – Н2О2), бензоил.Поликонденсация деп – мономерлерден полимер түзілуімен қатар, қосымша қарапайым заттар түзілетін процестерді айтады. Поликонденсация
жүру үшін мономерлердің екі немесе одан да көп функционалды мономертоптары болуы керек. Поликонденсация əдісімен, мысалы фенол (С6Н5ОН)жəне формальдегидтен (СН2О - газ, оның судағы ерітіндісі – формалин)фенолформальдегид шайыры алынады. (С6Н5ОН)х + (СН5О)у = фенолформальдегид шайыры + Н2О.Полимерлер температурасының өзгеруіне қарай əсер етуінебайланысты – термопластикалы жəне термореактивті деп бөлінеді.Термопластикалық полимерлер қыздырғанда физикалық күйінөзгертеді де, салқындатқанда – бастапқы күйіне қайта келеді, яғниолар қыздырғанда жұмсарады (балқиды, ал суытқанда қайтаданқатаяды). Термореактивтік полимерлер қыздырғанда химиялықөзгерістерге ұшырап, салқындатқанда бастапқы қалпына келмейді.Яғни, олар бір қатайғаннан кейін, екінші рет қатаймайды.Полимеризация əдісі арқылы алынатын полимердің түрлері
Полиэтилен (-СН - СН2 -)n. Бұл полимерді этилен деп аталатынтүссіз, əлсіз эфир иісі бар, жарық жалын шығарып жанатын газды0,25-300 МПа қысымдап, ұнтақ не түйір ретінде өндіреді. Олқышкылдар мен сілтілердін əсеріне төзімді газ, ауа, су өткізбейді.Басқа полимерлермен салыстырғанда полиэтилен, олардың ең жеңілі:тығыздығы 0,9-1,0 г/см3. Полиэтиленнің созуға беріктігі – 12-40 МПа,ол қыздырғанда – 80-90°С жұмсарады, ал температура 100-130°Сжетсе, балқиды. Полиэтиленнен жасалған бұйымдардың құрылыстакөп қолданылатын түрлері – су жəне канализация құбырлары, газтүтіктері, су мен бу өткізбейтін жұқа материалдар. Ол металлбұйымдарды тотығудан қорғау үшін жабындық ретінде көппайдаланылады. Полистирол (-СН2 - СН – С6Н5)n – стиролдың с этилбензолдың,яғни бензол этиленнің полимерленуі нəтижесінде алынады:2СH2 = CH , (- CH2 – CH –) ǀ ǀC6H5 C6H5Полистирол шыны тəрізді мөлдір, қатты зат, күн сəулесінің 90%-інөткізеді. Көбінесе жылу жəне дыбыс өткізбейтін көбікті пластикаларөндіруде қолданылады. Оның негізгі кемшілігі – морттылығы.Полистиролды ұруға (соққыға) берік болу үшін стиролды бутадиен(каучук) қосып полимерлейді. Поливинилхлорид (СН2 – СНСl -)n қанықпаған көмірсутегіэтиленнің хлор туындысы – винилхлорид немесе хлор этиленніңполимерленуінен түзіледі: 2СH2 = CH , (- CH2 – CH –)n ǀ ǀCI C Поливинилхлорид – ақ түсті, серпімді, су, қышқыл, сілті əсеріне
төзімді үнтақ зат, тығыздығы 1,1-1,4, г/см3 созуға, беріктігі – 50-60 МПа.Ол кұбырлар мен түтіктердің ішін тыстауға үшін жəне линолеум, ұзынжиектеме бұйымдар (плинтустарды, басқыш қоршауының қолменұстайтын тірегінін тыстамасын, карниз), су түтіктері мен құбырларынөндіруде қолданылады. Линолеум сияқты жұмсақ материал өндіруүшін поливинилхлоридке пластификатор қосылады. Поликонденсация əдісіменалынатынмаңыздыполимерлер
(пластмассалар)Фенопластар – фенол мен формальдегидтердің əрекеттесуінемесе полвиовденсация реакциясының нəтижесінде түзілген полимер (фенолформальдегид шайыры) негізінде алынатын пластмасса. Бұлреакцияға катализатор ретінде қышқыл не сілті қатысады.Поликонденсация процесі нəтижесінде қосымша зат ретінде субөлінеді, ал полимер – тұтқыр зат немесе оңай балқитын шайырретінде алынады. Бұл полимер қабатталған пластиктер (қабатталғанқағаз, текстолит), желімделіп ұштастырылған (біріктірілген) ағашконструкциялар мен минералды мақта негізінде істелінетін бұйымдаржасауға, т.б. материалдар өндіру үшін байланыстырғыш зат ретіндеқолданылады. Фенолформальдегидті полимері газбен толтырылғанпластмассалар алу үшін де пайдаланады. Оған бояу қосып, қабатталғанқағазды түрлі-түсті етіп шығаруға болады. Ал ағаш талшықтарыннемесе жаңқаларын қосып, ыстықтай престеу арқылы əртүрлі ағашталшықты немесе ағаш жаңқалы тақтайлар мен фанерлер өндіріледі. Кремнеорганикалық полимерлер (косылыстар) немесе
полисиликондар. Органикалық полимердің негізгі кемшілігі – оларжоғары температураға төзімсіз. Полимерді осыған төзімді ету үшін негізгі(түзу) тізбектегі көміртегі атомдары басқа элемент атомыменалмастырылады. Мысалы, кремнийорганикалық полимердің құрамынданегізгі түзу – ұзын тізбекте – оттегі арқылы байланысқан кремнийатомдары, ал тармақты тізбекте – органикалық радикалдар бар:ǀ R R R ǀǀ ǀ ǀ ǀ ǀǀ – SI – O – SI – O – SI – O – ǀ ǀ ǀ ǀ ǀ ǀǀ R R R ǀnКремнийорганикалық полимердің негізгі тізбегіндегі кремнийатомдарына қарай, полисиликондар сұйық немесе қатты күйде болады.Кремнийорганикалық полимерлердің ерекшелігі – оларға сужұқпайтындығында. Осыған байланысты олар кұрылыс материалдарымен конструкцияларын атмосфера ылғал əсерінен қорғау үшінқолданылады. Мысалы, полиорганосилоксандардың 5%-і ерітіндісі
дайын құрылыс конструкциялардың бетіне жағылса, соңғылар5-10 жылдар бойы ылғалдан қорғалынады.Бұл полимерлер от пен коррозиға қарсы пайдаланылатын түрлісыр, эмаль, көбікпластар өндіруге де қолданылады. Олардың ыстық(350°С дейін) пен аязға төзімділігі жоғары.Эпоксид шайырының R>3 ол көбінесе ағаш конструкциясынжелімдеп ұштастыруға жəне полимербетондарда байланыстырғыш затретінде қолданылады. 12.4-кесте Полимерлі материалдардың негізгі қасиеттері
| Материал | Тығыздығы, кг/м3 | Созылғандағы беріктік шегі, МПа | Қолдану температура сының шегі, °C |
| 1. Термопласты смолалар: жоғарғы қысымы алынған полиэтилен | 910-930 | 12-16 | 100 |
| полистирол | 1040-110 | 35-60 | 75 |
| полиметилметакрилат | 1100-1200 | 60-80 | 80 |
| поливинилхлорид (винипласт) | 1135-1400 | 50-60 | 60 |
| 2. Термореактивті смолалар: | | | |
| фенолформальдегидті | 1140-1300 | 12-50 | 100 |
| меламинформальдегидті | 1400-1550 | 36-92 | 120 |
| полиэфирлі | 1200-1250 | 42-48 | 100 |
| эпоксидті | 1100-1200 | 65-80 | 120 |
| полисилоксанды (кремнийорганикалық) | 1600-2100 | 40-60 | 350 |