Файл: Kirish Asosiy qism.docx

oshirilayotgan investitsiya loyihalarining aniq ro'yxatlari tegishli, kredit shartnomasi yoki kreditlovchi bankning yozma roziligi mavjud bo'lganda tasdiqlanadi.

Qurilishning aniq ro'yxati birinchi yil mobaynida tanlov savdolari yoki yirik va strategik muhim investitsiya loyihalarini amalga oshirishni muvofiqlashtirish Kengashining alohida qarorlari bo'yicha aniqlashtirilishi mumkin.

Istisno hollarda, O'zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi va Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda tanlov savdolari natijalariga ko'ra «boshqa xarajatlar» limiti hisobiga asbob-uskunalar xarid qilish limiti aniqlashtirilishiga yo'l qo'yiladi.

Qurilishning titul ro'yxati tasdiqlangan limitlar doirasida qurilishning butun davriga tuziladi va Dastur tasdiqlangandan keyin 2 oydan kechiktirilmasdan tanlov savdolari natijalariga ko'ra shakllantiriladi.

Dasturdagi qurilishning titul ro'yxati investor (buyurtmachi) tomonidan pudratchi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.

Qurilishning tasdiqlangan ro'yxatida kapital qo'yilmalar limitlari bunda, qurilish-montaj ishlari, asbob-uskunalar xarid qilish, loyiha- qidiruv ishlari xarajatlari va boshqa xarajatlar (pudratchi buyurt- machilar xarajatlari alohida ko'rsatiladi) qurilish yillari bo'yicha taqsimlangan holda ajratib ko'rsatiladi. Tanlov savdolari natijalariga ko'ra belgilangan qurilish qiymati birinchi moliyaviy yilda xarajatlar ortishi prognozini hisobga olishi kerak. Birinchi moliyaviy yilda qurilishning titul ro'yxatida loyiha-qidiruv, qurilish-montaj ishlari ko'rsatkichlari aniqlashtirilishiga yo'l qo'yilmaydi.

Investitsiya Dasturiga kiritish uchun takliflar tayyorlashda buyurtmachilar quyidagi tartibga amal qilishlari kerak:

• 
  dasturni amalga oshirishning 1-yiliga kelgusi yillar loyiha- qidiruv ishlarining aniq ro'yxati va moliyalashtirish bilan ta'min- langan (kelgusi yilga o'tuvchi va yangidan boshlanayotgan) qurilishlarning aniq ro'yxati tuziladi;
  
• 
  dasturni amalga oshirishning 2-yiliga kelgusi yillar loyiha-qidiruv ishlarining aniq ro'yxati va birinchi yildan o'tuvchi qurishlarning prognoz ro'yxati va dasturni amalga oshirishning birinchi yilida loyiha hujjatlari tayyorlangan va tasdiqlangan, birinchi yilida tanlov savdolariga qo'yiladigan yangidan boshlanadigan obyektlar kiritiladi;
  
• 
  dasturni amalga oshirishning 3-yilida unga kelgusi yillar loyiha-qidiruv ishlarining aniq ro'yxati va tanlov savdolari natija¬lariga ko'ra belgilangan amalga oshirish muddatlarini hisobga olgan holda qiymati belgilangan tartibda aniqlashtirilgan birinchi va ikkinchi yildan o'tuvchi qurilishlarining prognoz ro'yxati, loyiha hujjatlari ikkinchi yildan tayyorlanadigan va tasdiqlanadigan yangidan boshlanadigan obyektlar kiritiladi.
  

---

Harbirdavlat,birinchinavbatda,moddiyishlabchiqarishsohasigamamlakatvachetelinvestorlarinijalbqilishuchunharakatqilmog'ilozim.Ushbumaqsaddamuayyaninvestitsiyadasturiishlabchiqiladivaamalgaoshiriladi,tegishliinvestitsionmuhityaratiladi.

3. 1   2   3   4   5   6

---

Investitsiya dasturining amalga oshirilishi monitoringi

Monitoring,engavvalo,loyihaningmoliyalashtirishgamablag'berishbitimigategishlibo'lganbarchahujjatlarnivaularningshartlaribajarilishini,ularningbank-kreditsiyosatigaqabulqilinganme'yorlarvatartiblargamuvofiqliginidavriytekshiribborishnio'zichigaoladi.Navbatdagiqadamqarzdorningmoliyaviylayoqa-tinibaholashbo'lib,uningbalansini,foydavazararlarto'g'risidagihisobotinihamdamijozningmoliyaviy-xo'jalikfaoliyatinitavsiflov-chiboshqahujjatlarnitahlilqilish asosidaamalgaoshiriladi.Monitoringningyanabirmuhim tomonikreditniqoplashningikkilamchimanbayi uningqaytarilishiningta'minotinitekshirishhisoblanadi.Bugungi kunda respublikamizda har yili yuzlab loyihalarni moliyalashtirishamalgaoshirilmoqda.Buloyihalardavlatbudjetimablag'lari,xalqaromoliyainstitutlari kredit liniyalarining mablag'lari hisobiga, budjetdan tashqari fondlar,banklar, chet ellik va xususiy investorlar tomonidan moliyalashtirilar ekan, albatta,bumablag'lariningqaytarilishivama'lummiqdordaularningfoydabilanta'minlanishitalabetiladi.Ushbumablag'larningmuayyanfoydasibilanqaytishliginianiqlash,tekshiribborishvatahlilqilibturishuchunkreditorlartomonidan,shuningdek,molyetkazibberuvchilar,xususan,lizing,sug'urtakompaniyalarivakafillikberuvchitashkilotlartomonidanloyihalarningmonitoringiolibboriladi.BugungikundaO'zbekistonRespublikasidahammoliyalash-tirilayotganbarchaloyihalarustidanmonitoringolibborishningumumiytizimijoriyqilingan.Har bir moliyalashtiruvchi yoki kreditlashni amalga oshiruvchi tashkilotlaro'zlariningfaoliyatturivaxususiyatlaridankelibchiqib,o'zlarigaxosbo'lganmonitoringo'tkazishtartibiniishlabchiqadilarvashuasosidafaoliyatyuritadilar.Monitoringningmazmuni«ko'zgu»deganma'nonianglatadi.

3.2.1 - jadval

O'zbekistondaamalgaoshirilayotganinvestitsiyaDasturiningasosiy

---

yo'nalishlarivachora-tadbirlari

Yillar	Investitsiya dasturlarining asosiy yo'nalishlari va chora-tadbirlari
1996-1988-yy.	iqtisodiyotda tarkibiyo'zgarishlarni amalga oshirishning ustuvor yo'nalishlarini ta'minlash; import o'rnini qoplash va eksport salohiyatini kengaytirish bo'yicha samarali choralarni amalga oshirish uchun moddiy ishlab chiqarish bazasini yaratish; mahsulotning raqobatbardoshligini tashkil etish; qurilish kompleksida bozor islohotlarini chuqurlashtirish.
1999-2001-yy.	korxonalarning investitsion faolligini oshirish va xorijiyinvestitsiyalarni keng miqyosda jalb etish; makroiqtisodiy barqarorlik va iqtisodiy o'sishni ta'minlash uchun mustahkam moddiy ishlab chiqarish bazasini yaratish; milliyiqtisodiyotning jahon xo'jaligiga integratsiyalashuvini faollashtirish.
2002-2004-yy.	ishlab chiqarishni rivojlantirish,texnik jihatdan qayta qurollantirish va modernizatsiyalashtirish,yangi ishchi o'rinlarini yaratish uchun xorijiyinvestitsiyalarni keng miqyosda jalb etish; -tayyor mahsulotva ehtiyoj qismlarni ishlab chiqarishda lokolizatsiya darajasini oshirish; eksportga yo'naltirilgan raqobatbardosh mahsulotlarni ishlab chiqarishni kengaytirish; O'zbekiston iqtisodiyotining barqaror sur'atlarda o'sishiga erishish.
2005-2008-yy.	yalpi ichki mahsulotning barqaror o'sishini ta'minlash; keng miqyosli strategik ijtimoiydasturlarni amalga oshirish; yangi ishchi o'rinlarini yaratish; xorijiyinvestitsiyalarni jalb etishni kengaytirish.
2009-2010-yy.	iqtisodiyotda chuqur tarkibiyislohotlarni amalga oshirish; ishlab chiqarishni texnik jihatdan qayta qurollantirish va modernizatsiyalash.

Monitoringniyuritishdaquyidagilarko'zdatutiladi:

1. 
   Amalga oshirilmoqchi bo'lgan loyihada nima ishlab chiqarish ko'zda tutilganligi.
   
2. 
   Ishlab chiqarish jarayonini bilishlik, ya'ni mahsulot ishlab chiqarish jarayonining boshidan oxirigacha kuzatib borish.
   
3. 
   Ishlab chiqarish korxonasining tashkiliy, iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va ekologik jihatdan asoslanishi va tashkil etilishi.
   
4. 
   Loyihaning moliyalashtirish manbalarini aniqlash va uni moliyalashtirishni amalga oshirish.
   

---

Monitoringolibborishbosqichlaribo'libquyidagilarhisoblanadi:

• 
  korxonaning moliyaviy-xo'jalik faoliyati to'g'risidagi ma'lumotlarni yig'ish va qayta ishlash;
  
• 
  olingan ma'lumotlar asosida korxonalarning moliyaviy- xo'jalik holatini tahlil etish;
  
• 
  tahlil natijalari bo'yicha xulosalar qilish va takliflar berish.
  

Dasturning amalga oshirilishi monitoringi O'zbekiston Respublikasi VazirlarMahkamasining2000yil4yanvardagi1-sonliqaroribilantasdiqlanganO'zbekistonRespublikasiInvestitsiyadasturigakiritilganloyihalarningamalgaoshirilishiustidandavlatmonitoringi to'g'risidagi Nizomga va Vazirlar Mahkamasining 2005 yil 15noyabrdagi251-sonli«InvestitsiyaLoyihalarinitasdiqlashvaamalgaoshirishmonitoringi mexanizmlarini takomillashtirish, muruvvat yordami yuklari va texnikko'maklashishmablag'larinihisobgaolishvanazoratqilishchora-tadbirlarito'g'risida»gi qarorigamuvofiqamalgaoshiriladi.Dasturningdavlatmonitoringi:

• 
  investitsiya loyihalarini va birinchi navbatda, markazlash- tirilgan investitsiyalardan foydalangan holda ro'yobga chiqarilayot- gan investitsiya loyihalarini o'z vaqtida va samarali amalga oshirilishini ta'minlash;
  
• 
  loyihalarning belgilangan tartibda tasdiqlangan parametrlarga (texnik- iqtisodiy asoslar, texnik-iqtisodiy hisob-kitoblar), tanlov savdolari (tenderlar) shartlariga rioya qilishi;
  
• 
  amalga oshirilayotgan loyihalar bo'yicha axborot bazasini shakllantirish;
  
• 
  investitsiya loyihalarini amalga oshirishda paydo bo'ladigan muammoli masalalarni kuzatib borish;
  
• 
  investitsiya iqlimini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqish maqsadida amalga oshiriladi.
  

Monitoring:

• 
  vazirliklar, idoralar tomonidan tashabbus ko'rsatilgan investitsiya loyihalari va takliflari yuzasidan — Vazirlar Mahkama¬sining tegishli axborot — tahlil departamentlari bilan birgalikda, shuningdek, Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda xorijiy inves¬titsiyalar jalb etilgan korxonalar tomonidan tashabbus Qora¬qalpog'iston
  

Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilanbirgalikdatashqiiqtisodiyaloqalar,

---