Файл: I дрістер жинаы кредит 1 таырып. Патологиялы физиология пні жне міндеттері.docx

Пролиферация ( лат. рroliferatio – көбею) – дәнекер тіндердіңжасушалық бөлшектерінің көбеюі.Пролиферациядағы негізгі рөл макрофагтарда.Қауырт қабынудың жергілікті белгілері (ЦЕЛЬС-ГАЛЕН бойынша):Қызару - rubor артериялық гиперемия дамуы салдарынанІсіну - tumor экссудация мен қабынулық инфильтраттың әсеріненҚызу - calor жылы артериялық қанның көп келуінен және зат алмасу қарқынының артуынан Ауыру - dolor нерв аяқшаларының, К⁺, Н⁺ иондарымен, брадикининмен тітіркенуі; экссудатпен механикалық қысылуы. Ағза қызметінің бұзылуы - functio laesa ауыру сезімі, жасушалар зақымдануы салдарынан Қабынудың жалпы белгілері: қызба, ұйқышылдық, тәбеттің болмауы, бұлшық еттердің ауыруы – миалгия, буындардың ауыруы-артралгия, бауырда «жауаптың жедел кезеңі» нәруыздарының түзілуі (С – реактивті нәруыз, сарысулық амилоид А, фибриноген, церуллоплазмин, гаптоглобин, антиферменттер - антитрипсин), ядролық солға жылжыған нейтрофилді лейкоцитоз, иммундық жүйе жасушаларының әсерленуі – цитокиндер – интерлейкиндер (ИЛ-1, ИЛ-6); ӨТЖФ әсерлерінің нәтижесі Созылмалы қабыну

• 
  ұзақ өтуімен және әлсіз айқындығымен сипатталады
  
• 
  әсерленген макрофагтардың санының артуымен басталады
  
• 
  негізгі жасушалары макрофагтар мен лимфоциттер.
  
• 
  пролиферация басым болады.
  
• 
  Тіндердің құрылымы бұзылуы мен айқын пролиферацияның қатарласа кездесуі
  

Қабынудың жағымды жақтары:

• 
  Қабыну ошағын орнықтырып, сау тіндерден шектеуі
  
• 
  Патогенді жайтты бір жерде ұстап, оның жойылуы
  
• 
  Ыдырау өнімдерін жойып, тіндердің біртұтастығын қалыптастыру
  
• 
  Иммунитеттің түзілуі
  

Қабынудың жағымсыз жақтары:

• 
  Тіндердің зақымдануы
  
• 
  Аурулардың (энцефалит, менингит, мый абсцесі, миокардит) негізін құрайды
  

Қабынудың этиотропты емі

• 
  Себепкер ықпалға әсер ету
  

• 
  Бактериостатикалық және бактерицидті әсер ететін дәрілер
  
• 
  Зақымданған тіндерді кесіп алып тастау
  

---

• 
  Организм төзімділігін арттыру
  

Қабынудың патогенездік емі

• 
  Жасуша мембранасын тұрақтандыратын дәрілер (дәнекерлердің бөлінуін азайту, салдарлық әлтерация мен тамырлық серпілістерді азайту)
  
• 
  Антиоксиданттар (салдарлық әлтерацияны азайту)
  
• 
  Дәнекерлерге қарсы дәрілер (салдарлық әлтерацияны азайту)
  
• 
  Микроциркуляцияны жақсартатын дәрілер
  
• 
  Пролиферацияның көрсеткіштері
  

Көрнекті материал: 1. Мультимедиялық дәрістердің электронды түрі (студент кафедрадан алады) 2. Курс лекций: Патофизиология в схемах и таблицах: – Алматы: Кітап, 2004. – ҚазҰМУ кітапханасында және кафедрада электронды түрі Әдебиеттер:Негізгі

1. 
   Ә.Нұрмұхамбетұлы. Патофизиология. – Алматы; РПО «Кітап», 2007. – Б. 265-293.
   
2. 
   Патофизиология // Под ред. Новицкого В.В., Гольдберга Е.Д. Уразовой О.И.– Москва: Изд-во ГЭОТАР, 2010., том 1 с.442-497
   
3. 
   Патофизиология в схемах и таблицах: Курс лекций: Учебное пособие. Под ред. А.Н.Нурмухамбетова. – Алматы: Кітап, 2004. – С. 111-116.
   
4. 
   Патологическая физиология: Учебник п/р Н.Н.Зайко и Ю.В.Быця. – 2-е изд. – М.: МЕДпресс-информ, 2004. – С. 194-222.
   

Қосымша

5. 
   Патологическая физиология п/р А.Д.Адо, М.А.Адо, В.И.Пыцкого, Г.В.Порядина, Ю.А.Владимирова. – М.: Триада-Х, 2002. – С. 181-200.
   
6. 
   Патофизиология: Учебник для мед.вузов под/ред В.В. Новицкого и Е.Д. Гольдберга.-Томск: Том.ун-та, 2001, С. 222-234.
   
7. 
   Литвицкий П.Ф. Патофизиология: Учебник для вузов. – М.: ГЭОТАР – Медиа, 2009. - С. 61-79
   
8. 
   Литвицкий П.Ф. Патофизиология: Учебник: в 2 т. – М.: ГЭОТАР-МЕД, 2003. – Т. 1. – С. 184-200.
   
9. 
   Зайчик А.Ш., Чурилов Л.П. Общая патофизиология. СПб., 2001. – ЭЛБИ-СПб, С.-297-354
   
10. 
    Жуйко. Н.В. Особенности реактивности детского организма. Алматы 2006. – С. 44-46.
    
11. 
    Чернух А.М. Воспаление. М.: Медицина, 1979.-448с.
    

Бақылау сұрақтары (кері байланыс):

1. 
   Қабынуды неге біртектес дерттік үрдістерге жатқызады?
   
2. 
   Организмнің зақымдануға қорғану-бейімделу серпілісі ретінде қабыну нені сипаттайды?
   
3. 
   Қабыну кезіндегі зақымдану мен қорғанудың диалектикалық бірлігін неден көресіз?
   
4. 
   Қабынудың этиотропты және патогенездік емдеу ұстанымдары.
   

№ 2 тақырып.АЛЛЕРГИЯМақсаты:аллергиялық серпілістердің реагиндік, цитотоксиндік, иммунды-кешендік және жасуша қатысуымен өтетін түрлерінің этиологиясы мен патогенезінің негізгі сұрақтарын меңгеру Дәрістің жоспары:

---

1. 
   Аллергия, анықтамасы. Оның этиологиясы (себептері және жағдайлары), аллергендердің жіктелуі, олардың сипаттамасы.
   
2. 
   Кук, Джелл және Р. Кумбс бойынша аллергиялық әсерленістердің жіктелуі.
   
3. 
   Аллергиялық әсерленістердің сатылары ( иммундық әсерленістер, патохимиялық және патофизиологиялық өзгерістер), олардың патогенезі.
   
4. 
   Сенсибилизация, түрлері, патогенезі.
   
5. 
   Аллергиялық әсерленістердің І, ІІ, ІІІ, ІҮ – түрлері патогенезінің ерекшеліктері:
   

а) аллергендердің табиғаты, сенсибилизация тетіктері;б) негізгі дәнекерлері, олардың шығу тегі және биологиялық маңызы.6. Гипосенсибидизация, түрлері, патогенезі.7. Жалған аллергиялық әсерленістер, түсінік, патогенезі.Дәрістің тезистеріАЛЛЕРГИЯ – организмнің өз тіндерінің зақымдануымен қабаттасатын иммундық әсерленістер (В.И. Пыцкий)

---

Аллергияның себептері – аллергендер.

Аллергендердің жіктелуі (по А.Д. Адо):

Экзоаллергендер: тұрмыстық, тағамдық, дәрі-дәрмектік, жануар тектес, өсімдік тектес, өндірістік, микробтар, саңырауқұлақтарЭндоаллергендер: біріншілік (табиғи), екіншілік (жүре пайда болған)Аллергияның туындауына септесетін жағдайлар: әлеуметтік жайттар, организмнің ерекшелігі

Аллергиялық әсерленістердің жіктелуі:

Аллерген қайталап түскеннен соң серпілістердің пайда болу уақытына қарай (Р.Кук).
I.Аллергиялық әсерленістердің дереу түрі (дереу дамитын жоғары сезімталдық, ДДЖС)	Аллерген қайталап түскен соң 15-20 минөттен соң дамиды.
II. Аллергиялық әсерленістердің баяу түрі (баяу дамитын жоғары сезімталдық, БДЖС)	Аллерген қайталап түскен соң 24-48 сағаттан соң дамиды.

Патогенезіне қарай (П. Джелл және Р. Кумбс).
I. Аллергиялық әсерленістердің реагиндік (анафилаксиялық) түрі	Есекжем, поллиноз, Квинке ісінуі, атопиялық бронх демікпесі, анафилаксиялық сілейме.
II. Аллергиялық әсерленістердің цитотоксиндік түрі.	аутоиммундық гемолитиздік анемия, агранулоцитоз, тромбоцитопения, аутоиммундық гепатиттер, миокардиттер ж.б.
III. Аллергиялық әсерленістердің иммундық -кешендік түрі	Артюс феномені, гломерулонефрит, васкулиттер, альвеолиттер, жүйелі қызыл жегі ж.б.
IV. Жасушалар қатысуымен өтетін аллергиялық әсерленістер	Түйіспелі дерматит, жұқпалы-аллергиялық аурулар ( туберкулез, бруцеллез, сифилис, саңырауқұлақ аурулары)

Аллергиялық әсерленістердіңпатогенезі

1. 
   Иммундық сатысы
   
2. 
   Аллергенмен алғашқы кездескенде антиденелер немесе сезімталдығы жоғарылаған Т- лимфоциттердің (с-Тл) түзілуі (сенсибилизация)
   
3. 
   Аллергенмен қайтадан кездескенде аллерген+антидене немесе аллерген+с-Тл кешендерінің түзілуі
   

II. Патохимиялық сатысы
Биологиялық бесенді заттардың – аллергиялық дәнекерлердің босауы, белсенділенуі, түзілуі

---

III. Патофизиологиялық сатысы (клиникалық көріністер сатысы)Сенсибилизация – осы аллергенге организмнің жоғары сезімталдығының қалыптасуы, ол белгілі бір аллергенге арнайы антиденелердің немесе сезімталдығы жоғарылаған Т-лимфоциттердің түзілуімен сипатталады. Сенсибилизацияның клиникалық көрінісі болмайды. Сенсибилизация жағдайын аллергиялық сынамалар арқылы анықтауға болады. Белсенді және енжар сенсибилизацияны ажыратады.Аллергиялық әсерленістердің I- түрі (реагиндік немесе анафилаксиялық түрі)Аллергені өсімдіктер тозаңы, жануарлар және өсімдіктер нәруызы, дәрі дәрмектер.Иммундық сатысы: аллергенмен алғашқы кездескенде E және G₄ иммуноглобулиндері түзілуі, мес жасушалары немесе базофилдердің бетіне бекуі. Аллергенмен қайталап кездескенде мес жасушалары немесе базофилдердің бетінде аллерген+ антидене кешені түзілуі.Патохимиялық сатысы: мес жасушалары немесе базофилдердің түйіршіксізденуі және түйіршіктерден: гистамин, гепарин, эозинофилдердің және нейтрофилдердің хемотаксистік факторлары босап шығуы.Мембрана фосфолипидтерінен лейкотриендер мен простагландиндердің түзілуі.Патофизиологиялық сатысы: қан тамырларының кеңеюі және олардың өткізгіштігінің жоғарылауы, ісінудің дамуы, тегісеттердің жиырылуы, бронхоспазм, шырыштың артық түзілуі, жасушалардың зақымдануы, ринит, конъюнктивит, есекжем.Аллергиялық әсерленістердіңIIтүр(цитотоксиндік).Аллерген: химиялық заттар, соның ішінде, жасуша мембранасында бекітілген дәрі-дәрмектер, (Au, Ni, Zn, Cu, сульфаниламидтер, антибиотиктер); жасушалар және жасушалық емес құрылымдар мембраналарының өзгерген бөліктері (бүйрек шумақтарының негізгі мембранасының, коллагеннің). Иммундық сатысы: аллергенмен алғашқы кездескенде IgG_1-3, IgM иммуноглобулиндері түзілуі. Аллергенмен қайталап кездескенде нысана жасушалардың бетінде аллерген+ антидене кешені түзілуі. Патохимиялық сатысы: комплемент бөлшектерінің әсерленуі, лизосомалық ферменттердің бөлінуі (катепсиндер, ДНКаза, РНКаза, эластаза) және фагоцитозда супероксидті радикалдар (О^-, ОН^., Н₂О₂).Патофизиологиялық сатысы: нысана жасушалардың еруі, тіректі мембрананың құрылымы бұзылуы (комплемент тәуелді цитолиз, комплемент тәуелсіз цитолиз). Зақымданудың цитотоксиндік түрі аутоиммундық гемолитиздік анемиялар, лейкопениялар, тромбоцитопениялар, тиреоидиттің, миокардиттің, нефриттің, гепатиттің ж.б. аурулардың даму негізінде жатыр.

---