ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 04.12.2023
Просмотров: 526
Скачиваний: 1
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
«АВИМЕД» көпсалалы колледжі«Клиникалық пәндер» циклдік пәндер бірлестігіТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ СИМУЛЯЦИЯЛЫҚ САБАҚТАРҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛЫҚМодульдің атауы: КМ 02Диагностика және емдеу 1Пән атауы: КМ 02.05 Жұқпалы ауруларМамандық: 09120100«Емдеу ісі»Біліктілік: 4S09120101«Фельдшер»Курс: 2Семестр:3Бақылау түрі: сараланған сынақ Жалпы сағат саны:72 кредит саны:3Шымкент,2022«АВИМЕД» көпсалалы колледжі«БЕКІТЕМІН»Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары _____________________Э.Т.Тезекбаева«____»___________________2022ж«Клиникалық пәндер» циклдік пәндер бірлестігіТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ СИМУЛЯЦИЯЛЫҚ САБАҚТАРҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛЫҚМодульдің атауы: КМ 02 Диагностика және емдеу 1Пән атауы: КМ 02.05 Жұқпалы ауруларМамандық: 09120100«Емдеу ісі»Біліктілік: 4S09120101«Фельдшер»Курс: 2Семестр:3Бақылау түрі: сараланған сынақЖалпы сағат саны:72 кредит саны:3Шымкент,2022ОӘЖ.616.9Құрастырған: Андасова А.С.- клиникалық пәндер бірлестігінің оқытушысыОсы әдістемелік нұсқау техникалық және кәсіптік білім беру орнына арналған «Жұқпалы аурулар» пәні бағдарламасы мен оқу жұмыс талаптарына сәйкес құрастырылған.Клиникалық пәндер бірлестігінің отырысында қаралдыХаттама № « »___ __________2022ж«АВИМЕД» көпсалалы колледжінің әдістемелік кеңесінде талқыланып, басылымға ұсынылды.Хаттама № « »___ ___________2022ж1.1. Сабақтың тақырыбы: Мамандыққа кіріспе. Жұқпалы аурулардың жалпы патологиясы туралы ілімСабақтың мақсаты: Студенттер «инфекция», «инфекциялық үрдіс» ұғымдарының анықтамасын, инфекциялық аурулардың даму кезеңдерін; іш қуысының зақымдануымен жүретін инфекциялық аурулардың этиологиясын, патогенезін, клиникасын, емдеу және алдын алу шараларын меңгеру.Сабақтың түрі: практикалықСабақтың барысы:а) Ұйымдастырушылық кезеңі: Аудитория тазалығын тексеру, студенттерді түгелдеу.ә) Үй тапсырмасын сұрауб) Жаңа сабақты түсіндіруЖұқпалы аурулар (латын сөзі infection – жұқтыру)- бір топ патогенді қоздырғыштармен шақырылатын; жоғары жұғуымен, цикл түрінде өтуімен сипатталатын, арнайы иммунитет құратын, кең таралған аурулар.
Жұқпалы аурулардың ерекшеліктеріЖұқпалы ауру туу үшін этиологиялық фактор қажет. Қоздырғыш организмде қорғаныс факторларын (капсула, L – түрлері) түзіп, өзіне тіршілік етуіне әрекет жасайды (соның ішінде антибиотиктерге төзімділік құрастыру).Жұқпалы ауруларға жұғу тән, әр науқас – ауру көзі ретінде қауіпті.Жұқпалы аурулар кең таралып, «лап етіп » өршу, эпидемия немесе пандемия түрінде өтеді.Жұқпалы аурулар көбінесе циклдік түрде өтеді (соматикалық, хирургиялық аурулардан басты айырмашылығы)Бірталай жұқпалы аурулардан кейін тұрақты, ұзақ иммунитет қалыптасады ( қызылша, дифтерия, скарлатина, желшешек т.б), кейбір аурулардан кейін типіне байланысты қысқа мерзімді иммунитет ( ішек инфециялары), кейбір инфекциялардан кейін иммунитет қалыптаспайды.Қазіргі уақыттағы жұқпалы аурулар ішінен ең күнделі мәсеселер:
Инфекциялық үрдістің түрлері:Манифестік түрлері (клиникалық көріністер болған кезде)
Жұқпалы аурухананың негізгі құрылымдық бөлімдеріне бокстелген бөлімшелер, науқастарды қабылдау бөлімшесі, реанимация және қарқынды терапия бөлімшесі, хирургиялық, рентгенологиялық бөлімшелер, зертхана, ұйымдастыру-әдістемелік бөлімше, асхана, залалсыздандыру камерасы, орталық стерилизация бөлімшесі, патологоанотомиялық бөлімше жатады.Жұқпалы аурухана жұмысының негізгі принципі ағынды-өткізбелі жүйе болып табылады, яғни науқас ауруханаларда басқа жұқпалы аурулармен ауырған науқсатармен қатыспайды. Санитарлық көлiкпен жеткiзiлген науқастар қабылдау бөлiмшесiнiң бөлек бокстарында қабылданады. Жұқпалы науқасты жеткiзген автокөлiк дезинфекцияланады. Бокстардың iшке кiру және сыртқа шығу есiктерi бөлек. Сыртқы есiк арқылы науқас боксқа кiрiп, дәрiгердiң тексеруiнен және санитарлық өңдеуден кейiн шығады. Медициналық қызметкерлер боксқа iшкi есiк арқылы кiредi. Әрбiр науқастан кейiн бокста дезинфекция жүргiзiлуi керек.Қабылдау бөлiмшесiнен науқас басқа науқастармен қатыспай, арнайы бөлiмшеге жеткiзiледi. Бөлiмшелерге науқсатар нозология бойынша жатқызылады.Егер науқас ауа – тамшылы жолмен жұғатын аурумен ауырса, немесе осындай ауруға күдiк болса, оны боксталған бөлiмшеге жатқызады. Боксталған бөлiмшеге аса қауiптi карантиндiк аурулармен ауырған науқастар жатқызылады. Олар боксқа қабылдау бөлiмшесiнен тыс жеткiзiледi.Бокстың құрамына науқас жататын бөлме, дәретхана, шомылатын бөлме, сыртқы кiреберiс (предбоксник) және iшкi кiреберiс кiредi. Iшкi кiреберiс арқылы медицина қызметкерлерi кiрiп шығады, тағам жеткiзiледi. Бұл жерде қолжуғыш және қызметкерлердiң халаты орналасады. Сыртқы кiреберiс арқылы науқас боксқа кiргiзiледi және емделген соң шығарылады. Бұндай бокс толық немесе Мельцер (1990 жылы жұқпалы аурухана проектiн ұсынған орыс инженерi Э.Мельцер атымен) боксы деп аталды. Жартылай бокстың құрылысы ұқсас, бiрақ оның сыртқы кiреберiсi жоқ. Оңашалауды қажет етпейтiн науқасты палаталық бөлiмшеге жатқызады. Бұндай бөлiмшелер құрылысына палаталар, бiрнеше изоляторлар (оңашалау бөлмелерi) және қосымша бөлмелер (асхана, санитарлық бөлме, дәретхана т.б) кiредi. Әртүрлi емдiк және диагностикалық процедураларға арнайы бөлмелер бөлiнедi (мысалы егу бөлмесi).Диагнозы анықталмаған науқастар (ауа–тамшылы инфекциядан басқа) диагностикалық (сараптау) бөлiмшесiне жатқызылады. Диагноз анықталған соң науқас профилдi бөлiмшеге ауыстырылады. Бөлiмшеге жаңа түскен науқастар сауығып жатқан науқастармен және асқынулары бар науқастармен бiрге жатқызылмайды. Мүмкiндiк бойынша палаталарды бiр уақытта толтырып, сол науқастарды бiр уақытта шығарады. Жұқпалы науқастардың ауруханада жату ұзақтығы екi фактормен бөдiнедi: науқастың клиникалық сауығу дәрежесiмен және жұғу кезеңiнiң аяқталуымен.
Жұқпалы аурулардың ерекшеліктеріЖұқпалы ауру туу үшін этиологиялық фактор қажет. Қоздырғыш организмде қорғаныс факторларын (капсула, L – түрлері) түзіп, өзіне тіршілік етуіне әрекет жасайды (соның ішінде антибиотиктерге төзімділік құрастыру).Жұқпалы ауруларға жұғу тән, әр науқас – ауру көзі ретінде қауіпті.Жұқпалы аурулар кең таралып, «лап етіп » өршу, эпидемия немесе пандемия түрінде өтеді.Жұқпалы аурулар көбінесе циклдік түрде өтеді (соматикалық, хирургиялық аурулардан басты айырмашылығы)Бірталай жұқпалы аурулардан кейін тұрақты, ұзақ иммунитет қалыптасады ( қызылша, дифтерия, скарлатина, желшешек т.б), кейбір аурулардан кейін типіне байланысты қысқа мерзімді иммунитет ( ішек инфециялары), кейбір инфекциялардан кейін иммунитет қалыптаспайды.Қазіргі уақыттағы жұқпалы аурулар ішінен ең күнделі мәсеселер:
-
аурухана ішіндегі инфекциялар -
антибиотик төзімді штаммдар.
-
ЖРВИ, соның ішінде грипп -
ішек инфекциялары (дизентерия, сальмонеллез, ботулизм, АИТВ, ВГА) -
менингококкты инфекция -
балалар инфекциясы (қызылша, шел шешек, эпидпаротит ж.т.б.) -
бруцеллез -
сібір жарасы -
лептоспироз -
листериоз -
көктемгі-жазғы энцефалит -
ҚҚГҚ (Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы) -
оба -
тілме -
құтырма
-
бактериялды -
вирусты -
паразитарлы -
саңырауқұлақтармен шақырылатын -
риккетсиоздар т.б
-
антропоноздар -
зооноздар -
зооантропоноздар -
сапроноздар
-
ішек аурулары -
ауа- тамшы инфекциялары -
қан инфекциялары -
тері және шырышты қабат инфекциялары -
туа біткен аурулар
Инфекциялық үрдістің түрлері:Манифестік түрлері (клиникалық көріністер болған кезде)
-
жедел -
созылмалы
-
адамдар арасында болатын, сонын ішінде транзиторлы -
аурудан кейін дамитын -
жедел (3 айға дейін) -
созылмалы түрде (3 айдан кейін, оның ішінде өмір бойы) -
Латенттік ( жасырын, иннапарантты) -
Баяу дамитын инфекциялар ( құтыру ауруы, герпес инфекциясы)
-
Инфекциялық ауру әртүрлі көріністермен байқалатын инфекциялық үрдістің жоғары дәрежесі.
-
Клиникалық -
Патоморфологиялық -
Биохимиялық -
иммунологиялық
-
Инкубациялық кезең -
Клиникалық көріністер кезеңі
-
Сауығуы -
созылмалы түрінде өту -
өлім
-
Жалпы улану (интоксикация) -
қызба синдромы -
экзантема синдромы -
респираторлы синдром -
диарея синдромы -
сарғаю синдромы -
лимфаденопатия синдромы -
менингиальды -
гепатолиенальды синдромдар.
-
зерттеу мерзімі инкубация кезең мерзіміне байланысты. -
нақты сұрақтар қойылып анықталады. -
эпидимиологиялық мәліметтер анықталмаған жағдайда диагноз -
қоюға кедергі болмау керек -
эпидмиологиялық анамнезді жинаған кезде жоспарлы және эпид. көрсеткіштер бойынша жасагған егулер жөнінде мәліметтеранықталады.
-
Уақытында басталу керек -
Комплексті болу керек -
Патогенетикалық емді негіздеу қажет -
Әр науқасқа жеке ерекшеленген ем қолдану керек -
«Комплексті ем » ұғымына кіретін жағдайлар:
-
Спецификалық -
спецификалық емес -
вакциналар -
сары сулар -
анатоксиндар
-
Жұқпалы аурулардың ерекшеліктері? -
Қазақстан Республикасында кездесетін жұқпалы аурулар? -
Жұқпалы аурулар жиі кездесетін синдромдары? -
Жұқпалы аурулардың алдын алу?
Жұқпалы аурухананың негізгі құрылымдық бөлімдеріне бокстелген бөлімшелер, науқастарды қабылдау бөлімшесі, реанимация және қарқынды терапия бөлімшесі, хирургиялық, рентгенологиялық бөлімшелер, зертхана, ұйымдастыру-әдістемелік бөлімше, асхана, залалсыздандыру камерасы, орталық стерилизация бөлімшесі, патологоанотомиялық бөлімше жатады.Жұқпалы аурухана жұмысының негізгі принципі ағынды-өткізбелі жүйе болып табылады, яғни науқас ауруханаларда басқа жұқпалы аурулармен ауырған науқсатармен қатыспайды. Санитарлық көлiкпен жеткiзiлген науқастар қабылдау бөлiмшесiнiң бөлек бокстарында қабылданады. Жұқпалы науқасты жеткiзген автокөлiк дезинфекцияланады. Бокстардың iшке кiру және сыртқа шығу есiктерi бөлек. Сыртқы есiк арқылы науқас боксқа кiрiп, дәрiгердiң тексеруiнен және санитарлық өңдеуден кейiн шығады. Медициналық қызметкерлер боксқа iшкi есiк арқылы кiредi. Әрбiр науқастан кейiн бокста дезинфекция жүргiзiлуi керек.Қабылдау бөлiмшесiнен науқас басқа науқастармен қатыспай, арнайы бөлiмшеге жеткiзiледi. Бөлiмшелерге науқсатар нозология бойынша жатқызылады.Егер науқас ауа – тамшылы жолмен жұғатын аурумен ауырса, немесе осындай ауруға күдiк болса, оны боксталған бөлiмшеге жатқызады. Боксталған бөлiмшеге аса қауiптi карантиндiк аурулармен ауырған науқастар жатқызылады. Олар боксқа қабылдау бөлiмшесiнен тыс жеткiзiледi.Бокстың құрамына науқас жататын бөлме, дәретхана, шомылатын бөлме, сыртқы кiреберiс (предбоксник) және iшкi кiреберiс кiредi. Iшкi кiреберiс арқылы медицина қызметкерлерi кiрiп шығады, тағам жеткiзiледi. Бұл жерде қолжуғыш және қызметкерлердiң халаты орналасады. Сыртқы кiреберiс арқылы науқас боксқа кiргiзiледi және емделген соң шығарылады. Бұндай бокс толық немесе Мельцер (1990 жылы жұқпалы аурухана проектiн ұсынған орыс инженерi Э.Мельцер атымен) боксы деп аталды. Жартылай бокстың құрылысы ұқсас, бiрақ оның сыртқы кiреберiсi жоқ. Оңашалауды қажет етпейтiн науқасты палаталық бөлiмшеге жатқызады. Бұндай бөлiмшелер құрылысына палаталар, бiрнеше изоляторлар (оңашалау бөлмелерi) және қосымша бөлмелер (асхана, санитарлық бөлме, дәретхана т.б) кiредi. Әртүрлi емдiк және диагностикалық процедураларға арнайы бөлмелер бөлiнедi (мысалы егу бөлмесi).Диагнозы анықталмаған науқастар (ауа–тамшылы инфекциядан басқа) диагностикалық (сараптау) бөлiмшесiне жатқызылады. Диагноз анықталған соң науқас профилдi бөлiмшеге ауыстырылады. Бөлiмшеге жаңа түскен науқастар сауығып жатқан науқастармен және асқынулары бар науқастармен бiрге жатқызылмайды. Мүмкiндiк бойынша палаталарды бiр уақытта толтырып, сол науқастарды бiр уақытта шығарады. Жұқпалы науқастардың ауруханада жату ұзақтығы екi фактормен бөдiнедi: науқастың клиникалық сауығу дәрежесiмен және жұғу кезеңiнiң аяқталуымен.