Файл: Гормондарды сер ету механизмі.docx

2 3Мазмұны Кіріспе 41.НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1. 
   ГОРМОНДАРДЫҢ ЖІКТЕЛУІ МЕ МЕХАНИЗМІ
   
   1. 
      Гормондардың химиялық табиғаты және жіктелуі 6
      
   2. 
      Гормондардың әсер ету механизмі. Циклаздық жүйенің гормондардың әсер ету механизміндегі рөл 9
      
   3. 
      Простагландиндер тромбаксандардың құрылымы,биоролі.......................13
      

2.ЗЕРТТЕУ БӨЛІМІ2.1 Гормон секциясын реттеу.............................................................................162.2 Көмірсу,липид,ақуызжәнесу-тұзалмасуыныңгормоналдыреттелуі..................................................................................................................19 Қорытынды 23 Пайдаланылғанәдебиеттер 24

Кіріспе

Курстық жұмыстың өзектілігі: биохимия сабағында осы курстық жұмыстамен"гормондар"тақырыбынтаңдадым.Гормондардыңанатомиясын,морфологиясынжәнефизиологиясынзерттейотырып,бізгормондардыңадам мен жануарлардың денесінде өте үлкен рөл атқаратынын білеміз. Осыкурстық жұмыстың барысында мен гормондардың биохимиясын зерттегімкеледі,яғниолардыңхимиялыққұрамыменқұрылымытуралыкөбірекбілгім келеді, сонымен қатар тірі организмдердегі гормондардың қатысуыменқандай химиялық процестер жүретінін білгімкеледі.Гормондар-бұлбіздіерекшежәнебасқаларғаұқсамайтыннәрсе.Оларбіздің физикалық және психикалық ерекшеліктерімізді анықтайды. Біз ұзын

---

немесе онша емес, толық немесе арық болып өсеміз.Біздің гормондарымызөміріміздің барлық аспектілеріне әсер етеді - тұжырымдамадан бастап өлімгедейін.Оларбіздіңөсуімізге,жыныстықдамуымызға,қалауымыздыңқалыптасуына,ағзадағызаталмасуға,бұлшықеткүшіне,ақыл-ойдыңөткірлігіне, мінез-құлқымызға, тіпті ұйқымызға әсер етеді."Гормон" сөзі жиіжағымсыз ассоциацияларды тудырады: біреуде олар шамадан тыс бөлінеді,тіпті бір жерде ойнайды. Бірақ гормондардың қалай ойнайтыны туралы тағыбір рет сөйлесетін боламыз. Қазір-олардың қалай жұмыс істейтіні туралы.Бұлтаңғажайып басқару жүйесі эволюция барысында пайда болды, мүмкін көпжасушалылықтансәлкешірекжәнеқанайналымжүйесіменбірмезгілде.Шын мәнінде, тіпті бір жасушалы тіршілік иелері сырттан келетін химиялықсигналдарға,соның ішіндебасқа жасушаларғадамәнбереді.Гормондар(гректілінен.hormao-менқозғалысқакелтіремін,ынталандырамын) - ішкі секреция бездері шығаратын және тікелей қанға,лимфағанемеселикергебөлінетінбиологиялықбелсендізаттар.(Конон).Оларорганизмніңөмірсүрудеңгейінжоғарылатуғанемесетөмендетугеқабілеттіқатаңнақтыжәнеселективтіәсергеие.Эндокриндікбездерденбөлінетінгормондарбасқабиологиялықбелсендізаттарданбірқатарқасиеттерімен ерекшеленеді:

1. 
   Гормондардың әсері өте алыс, басқаша айтқанда, гормондар әсер ететін органдар безден алыс орналасқан.
   
2. 
   Гормондардың әсері қатаң түрде нақты. Кейбір гормондар тек белгілі бір мақсатты жасушаларға, басқалары әртүрлі жасушаларға әсер етеді.
   
3. 
   Гормондардың биологиялық белсенділігі жоғары.
   
4. 
   Гормондар тек тірі жасушаларға әсер етеді. Міндеттері:
   

---

1. 
   Зерттеу мәселесі бойынша гормондық әдебиеттерді талдау;.
   
2. 
   Гормондардың әсер ету механизмін теориялық талдау
   
3.   1   2   3   4

---

Гормондардың химиялық табиғаты және жіктелуі анықтау

Көмірсу, липид, ақуыз және су-тұз алмасуының гормоналды реттелуі зерттеу.

5. Гормон секрециясын реттеу

1.Гормондардың жіктелуі ме механизмдері

1.1 Гормондардың химиялық табиғаты және жіктелуі

Гормондарды үш негізгі белгі бойынша жіктеу керек.

1. 
   Химиялық табиғаты бойынша
   
2. 
   Әсері бойынша (әрекет белгісі) – қоздырғыш және тежегіш.
   
3. 
   Нысаналы органдарға немесе басқа бездерге әсер ету орны бойынша: 1)эффекторлық; 2) тропиктік.
   

Қазіргі уақытта әртүрлі Көп жасушалы организмдерден бір жарым жүзден астам гормондар сипатталған және оқшауланған.Химиялық табиғаты бойынша гормондар келесі топтарға бөлінеді: ақуыз-пептид, аминқышқылдарының туындылары және стероидты гормондар. Бірінші топ- гипоталамус және гипофиз гормондары, ұйқы безі және қалқанша маңы бездері және қалқанша безінің гормоны кальцитонин. Кейбір гормондар, мысалы, фолликулды ынталандыратын және тиреотропты, гликопротеидтер- көмірсулармен "безендірілген" пептидтік тізбектер. Пептидтік және ақуыз гормондары әдетте мақсатты жасушалардың беткі мембранасында орналасқан арнайы рецепторлар арқылы жасушаішілік процестерге әсер етеді. Ақуыз немесе полипептидтік сипаттағы гормондар тропиндер деп аталады, өйткені олар дененің өсуі мен метаболизм процестеріне және перифериялық эндокриндік бездердің қызметіне бағытталған ынталандырушы әсер етеді. Ақуыз-пептидтік сипаттағы кейбір гормондарды қарастырыңыз. Қалқанша безді ынталандыратын гормон (тиреотропин)

---

-молекулалықсалмағышамамен10000болатынкүрделіглюкопротеидақуызы.ОлҚалқаншабезініңжұмысынынталандырады,протеазаферменттерінбелсендіредіжәнеосылайшақалқаншабездегітироглобулиннің ыдырауына ықпал етеді. Протеолиз нәтижесінде қалқаншабезінің гормондары – тироксин мен трииодтиронин босатылады, олар қанғажәне онымен бірге тиісті органдар мен тіндерге өтеді. Тиреотропин қалқаншабезіндейодтыңжиналуынаықпалетеді,алондажасушаларсаныартып,олардың белсенділігібелсендіріледі.Тиреотропинді гипофизазмөлшердеүздіксізшығарады.Оныңбөлінуігипоталамустыңнейросекреторлық заттарымен реттеледі.Фолликулды ынталандыратын гормон дамуын қамтамасыз етеді фолликуланалықбездердежәнесперматогенезаталықбездерде.Бұлмолекулалықсалмағы 67000 болатынглюкопротеидақуызы.Аминқышқылдарының туындылары — бүйрек үсті безінің ми қабатында(адреналин және норадреналин) және эпифизде (мелатонин) синтезделетінаминдер,сондай-аққұрамындақалқаншабезініңгормондарыбартрииодтиронинжәнетироксин(тетраиодтиронин),тирозинаминнорадреналинменадреналин,қалқаншабезініңгормондары–трииодтиронин мен тироксин жатады.Қалқанша безді биохимиялық зерттеуондағы йодтың едәуір мөлшерін ашудан басталды (Бауман, 1896). Освальд(1901)құрамындайодбартироглобулинақуызытабылды.1919жылыКендаллтироглобулингидролизіндеқұрамындашамамен60%йодбаркристалды зат бөлді. Ол бұл амин қышқылын тироксин (тетраиодтиронин)депатады.Қалқаншабезіндепайдаболғантироглобулинқанғаосылайенбейді. Ол алдымен ферментативті ыдырауға ұшырайды, нәтижесінде йодбартироксиндерпайда

---