ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 10.11.2023
Просмотров: 973
Скачиваний: 3
қансырау. Науқастың анамнезінде қан нәжіс сыртқа шыққаннан кейін байқалады. Диагнозкешенді тексеру әдістері арқылы анықталады.4. Меланома – сирек сездесетін ауру. Ол тік ішектің артқы өтіс аймағында, ішектің шырыштықабатының теріге өтер жерінде өрбиді. Оның клиникалық белгілері: қоңыр, қара немесе көктүсті дақ, үсті жиі қышиды, қанайды. Диагнозды анықтау үшін несептен Якиш сынамасыменмеланин пигментін, жағынды алып цитологиялық зерттеуден өткізуді қолданылады.5. Полиптерден тік ішек рагын ректороманоскопия жасап, ісіктік түйіннен биопсия алып,оны морфологиялық зерттеуден өткізу арқылы ажыратады.Тік ішек рагын емдеу тәсілдеріТік ішек рагын емдеу үшін хирургиялық, сәулелік, химиотерапиялық емдеу тәсілдеріжекеленіп те, бір-бірімен қабаттастырылып та,кешенді әдіспен қолданылады. Емдік тәсілдердітаңдау ісіктің даму сатысына, гистологиялық түріне, негізгі дене мүшелерінің (жүрек, өкпе,бауыр, бүйрек) физиологиялық жағдайларына байланысты).Рактың І-ші даму сатысына тек түбегейлі хирургиялық тәсіл, ІІ-ші даму сатысындақабаттастырылған (сәулелік ем + түбегейлі операция), ІІІ-ші даму сатысында кешенді(сәулелік ем + түбегейлі операция + полихимиотерапия, полихимиотерапия + түбегейлі опе-рация, түбегейлі операция+ полихимиотерапия), ал ІV-ші даму сатысында полиативті тұрғыдаполихимиотерапия, химиясәулелік емдерге қоса симптоматикалық емдер жүргізіледі.1.Хирургиялық тәсіл түбегейлі және паллиативті тұрғыда қолданылады.Түбегейлі хирургиялық тәсіл қолдану ісіктің орналасқан жеріне байланысты. Ол екі топқабөлінеді. Бірінші топқа аналдық қыспақты сақтайтын операциялар (тік ішектің құрсақ алдыңғырезекциясы, Хартман операциясы, құрсақ аналды резекция), ал екіншісіне – аналдық қыспақтысақтамай, тік ішекті түгел алып тастап, сол жақ мықындық аймаққа тұрақты жасанды өтісшығару, яғни құрсақ- бөксеаралық экстирпация жасау.Егер қатерлі ісік қима-тік ішектік және жоғарғы қампайма бөліктерде орналасса, яғнианалдық қыспақтан 10-12 см жоғары орналасса, өсу түрі экзофитті болса, ісік ішек қабырғақабаттарының сыртына шықпаса,ішек саңылауы толық жабылмай, ісіктен жоғарғы ішекбөліктерінде нәжіс болмаса, онда тік ішекке құрсақішті алдыңғы резекция жасап, қима ішектіңдисталдық ұшын бірден тік ішектің проксималдық ұшына жалғастырады. Егер операция
үстінде төмендеуіш тоқ ішекте нәжістің бары анықталса және науқас егде жаста болып, жалпыжағдайы нашар болса, ондай ауруға Хартман операциясы жасалады. Бұл операцияда тік ішекісіктің жоғарғы және төменгі жағынан 4-5 см қашықтықтан кесіліп алынады да, тік ішектіңпроксималдық ұшы тұйықталып, үш қатарлы тігіліп бітеледі, ал шажырқайыменен біргебосатылған қима ішектің дисталдық ұшы сол жақ мықындық аймаққа бір бағаналы жасандыөтіс ретінде шығарылып бекітіледі. Кейін науқас жағдайы түзелгесін, тоқ ішекті нәжістентолықтай тазалап, қайтадан іш қуысын ашып, жасанды өтіс сөгіліп алынып, тік ішек пен қимаішек бір-бірімен жалғастырылады.Егер ісік тік ішектің орталық қампайма бөлігінде, яғни аналдық қыспақтан 7-8 см жоғарырақорналасса, онда құрсақ - аналды резекция жасалады. Ол үшін шажырқайдағы қантамырларынсақтай отырып қима, тік ішек түгелдей майшелдерімен қоса аналдық (өтістік) қыспақтың ішкі260бөлігіне дейін босатып, содан кейін қыспақты жарақаттамай кере ашып, тік ішекті ісігіменбірге резекциялап, босатылған қима ішекті аналдық саңылау арқылы сыртқа шығарып, оныаналдық аймақтағы шырышты қабықшаға бекітеді.Егер ісік тік ішектің төменгі бөлігінде, яғни аналды (өтіс) қыспақтан 6 см-ге дейінгіқашықтықта орналасса, онда құрсақ - бөксеаралық экстирпациясы жасалып, сол жақ мықындықаймаққа тұрақты бір бағаналы анус(өтіс) жасалынады.(Кеню-Майлс операциясы)Паллиативтік операция қатерлі ісіктің жергілікті ІV-ші даму сатысында, тік ішексаңылауы қатты тарылып бітелгелі тұрса, ісік іргелес орналасқан тіндер мен дене мүшелерінежабысып, түбегейлі тұрғыда операция жасау мүмкін болмаған жағдайларда жасалады. Науқасқа
төмендеуіш немесе қима ішектен бір немесе екі бағаналы жасанды өтіс жасалады да, кейін
оған консервативті тұрғыда сәулелік-химиотерапиялық ем қолданылады. Дұрысы бір бағана-
лы өтіс қалыптастыру.
Соңғы жылдары ісік тік ішектің қима ішекке қиылысқан жерінде орналасса, оған
лапароскопиялық тәсілмен құрсақ іші алды бір сатылы операциялар жасалынуда.
Симптоматикалық операциялар: бір және екі бағаналы жасанды өтіс.
Тік ішекке ішперделік алдыңғы резекциядағы операцияның аумағы
261
АКА аспабымен қима-тік
ішектік жалғам қалыптастыру
көрінісі
Ішперделік алдыңғы резекция жасағаннан кейін АК аппаратымен тік және қима
ішекті жалғастыру үрдісі
262
Ішперде – көтенішектік резекциясы операциясының аумағы
Қима ішекті аналдық өтістен сыртқа шығару және кіші астауға дренаж қою
көрінісі
263
Құрсақ-аналды резекциядағы қима ішекті артқы өтіске қалыптастыру көріністері
Ішперде – көтенішектік резекциясынан кейін қима ішек пен көтенішектің арасын
жалғау көрінісі
264
Ішперде – бөксеаралық экстирпация операциясының көлемі
(Кеню-Майлс операциясы)
Кеню-Майлс операциясы кезінде сол жақ мықынды аймаққа бір бағаналы анус
(өтіс) қалыптастыру көрінісі
Жасанды көтенішек қалыптастыру кезіндегі париталдық ішперде мен төмендеуіш
шажырқайды біріктіріп тігу
265
2. Қабаттастырылған ем тәсілдері тік ішек рагының ІІ «В» даму сатысында қолданылады,
яғни әуелі интенсивті шоғырланған бөлшектеу тәсілімен ( 4-5 Гр. күнбе- күн 4-5 рет) жалпы
ошақтық мөлшері 20 Гр-ге жеткізіліп, 1-3 тәуліктен кейін түбегейлі операция жасалынады, ал ІІІ
«А» даму сатысында динамикалық бөлшектеу (бірінші 3 күн қатарынан 4,0 Гр, CД=12 Гр., кейін
тәулігіне 4-5 сағат үзіліспен 1,0 Гр. екі рет-ОД 18 Гр. жалпы жинақталған сәулелік энергияның
мөлшері 30 Гр., содан кейін 7-14 тәуліктен кейін операция жасалады (С.Л. Дарьялова, 2002).
ІІІ «В» даму сатысында түбегейлі операциядан кейін асқыну үрдістері болмаса, ондай
науқастарға 3-4 жұмадай үзілістен кейін классикалық бөлшектеу әдісімен сәулелік емді ЖД=50
Гр. шамасында қолданады. Жалпы қолданылатын сәулелік емнің шипалылығын жоғарылату
мақсатында радиомодификаторлар (гипертермия, гипергликемия, электрон-акцепторлық
қосындылар) қолданылады. Егер операция алдында сәулелік емді қарқынды шоғырландыру
әдісімен қолданылса, электромагниттік СВЧ – гипертермияны 2-ші, 3-ші 4-ші, 5-ші Яхта-3,Экран-2 аппаратының жылу шығаратын ұшын тік ішек өзегіне кіргізіп, ісіктік аймақты 60-90 минуттай уақытта қыздырады да, 24 сағаттан кейін операция жасалады. Бұл тәсілді қолданунауқаста рецидивтің өрбуін 15-16%-ға төмендетеді (Ю.А. Барсуков с соавт, 2000; А.А. Хожаев, 2003).3. Кешенді ем тәсілдерінің қатарына хирургиялық және сәулелік емдерге қосақолданылатын полихимиотерапия жатады. Химиотерапия хирургиялық және сәулелік емдердіңалдынан да, артынан да қолданылады. Операция жасалмаған науқастарға сәулелік емді әртүрлібөлшектеу әдісімен ошақтық мөлшері 50-60 Гр.-ге жеткізіліп, кейін 5-6 курс полихимиотерапияжүргізіледі.Тік ішек рагына Еуропа, АҚШ-та операцияның алдында классикалық бөлшектеу әдісімен5 жұма ішінде 45-50 Гр + фторурацил лейковоринмен немесе левомизолмен қосып, әрбір2 ай сайын 8 курс полихимиотерапия қолдану арқылы тік ішектің рагының Дюкес В жәнеС сатыларындағы науқастардың 5 жылдан артық өмірін 53%-дан 70%-ға жоғарылатқан(Krook J.E. et.al, 1998).Нәжіс жинағыш қалта266Тік ішек рагына Ресейдің ғылыми-зерттеу орталығында операцияның алдында екі күнқатарынан дозатор “Lineomat”-тың бақылауымен 2 сағат ішінде 15мг/м 2 фторурацилдыинфузиялық әдіспен қолданып, үшінші күні 5,0 Гр. күнбе-күн 5 рет, ошақтық мөлшері 25 Гр.жеткізіп, артынша фторурацилды инфузиялық әдіс арқылы жалғастырып, оның мөлшерін4-4,5 грамға жеткізеді. Осындай емнен 2-3 тәуліктен кейін операция жасалады. Емделгеннауқастардың рецидивсіз өмірі жалғыз түбегейлі хирургиялық тәсілмен салыстырғанда 64%-дан 70%-ға жеткен (Ю.А. Барсуков, 1998, 2009).ХХ ғасырдың 90-шы жылдарының аяқ жағында алыс шетелдерде науқастың тік ішекрагынан аутовакцина дайындалып, оны теріасты арқылы операциядан кейін қолданды.J.Vermoken et.al.,(1997) Hooverth. et.al (1999) ІІІ “В” сатысында жасалған түбегейлі операцияданкейін екі топ ауруларға (операция және операция+вакциндік ем) рандомизациялық тұрғыдазерту жүргізген. Нәтижесінде операция+вакциндік ем қолданылған науқастарда тек операцияжасағандармен салыстырғанда рецидив өрбуі 1,5 есе төмендеген. Осы жылдары операциякезінде аймақтық лимфалық түйіндерде метастазы бар науқастарға операциядан кейін І топқамоноклоналды антела (антидене) – эдреколомабты (панфекс) 900 мг қолданып, екінші топқатек түбегейлі операция жасалған. Нәтижесінде І топтағы науқастарда рецидив өрбуі елеулі аз