ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІАБАЙ МЫРЗАХМЕТОВ АТЫНДАҒЫ КОКШЕТАУ УНИВЕРСИТЕТІӘӘЖ 375.22.836 Қолжазба құқығындаМакашева Меруерт ШалкарбековнаДАРЫНДЫ БАЛАЛАРДЫҢ ҚАБІЛЕТТЕРІНІҢ ДАМЫТУДА ПСИХОЛОГТЫҢ АТҚАРАТЫН РӨЛІ7М01101 «Педагогика және психология»Педагогика ғылымдарының магистрі дәрежесін алу үшін дайындалғандиссертацияҒылыми жетекшісі:П.ғ.к., доцентНавий ЛизаҚазақстан РеспубликасыК өкшетау, 2023

	МАЗМҰНЫ
	НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР, ҚЫСҚАРТУЛАР
	КІРІСПЕ	7
1	ДАРЫНДЫ БАЛАЛАРДЫҢ ҚАБІЛЕТТЕРІН ДАМЫТУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ	11
1.1	Дарынды балалар қабілетін дамыту мәселесінің зерттелуі	11
1.2	Дарынды балалардың қабілетін дамытуға шығармашылық жұмыстардың тигізетін әсері	22
1.3	Дарынды балаларды психологиялық-педагогикалық қолдаудың ерекшеліктер	29
2	ДАРЫНДЫ БАЛАЛАРДЫҢ ҚАБІЛЕТТЕРІН ДАМЫТУҒА АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛЕР	35
2.1	Дарынды балалардың қабілетін дамыту жолдары	35
2.2	Дарынды балалардың қабілетін дамытуға психологтарыдың жұмысының әсері	51
3	ДАРЫНДЫ БАЛАЛАРДЫҢ ҚАБІЛЕТТЕРІН ДАМЫТУДА ПСИХОЛОГТЫҢ ЖҮРГІЗГЕН ТӘЖІРБИЕЛІК-ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЖҰМЫС ТҮРЛЕРІ	63
3.1	Дарынды балалар қабілетін дамыту үшін пайдаланылатын әдіс-тәсілдердің түрлері	63
3.2	Дарынды балалар қабілетін дамыту үшін жүргізілген эксперименттік жұмыстардың нәтижелері	69
	ҚОРЫТЫНДЫ	81
	ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ	84

---

НOРМAТИВТIК CIЛТEМEЛEР

1. 
   Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарлама, Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 7 желтоқсандағы №1118 жарлығымен бекітілген
   
2. 
   Қазақстан Республикасының «Білім турылы» заңы (2017 жылғы 11 шілдедегі толықтыруларымен)
   
3. 
   Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. 27.07.2007ж., №319-III ҚРЗ. Астана. Ақорда.
   
4. 
   Қазақстан Республикасының Конституциясы (Ата Заны). Астана. 30 – тамыз, 1995.
   

АНЫҚТАМАЛАРБұл диссертациялық жұмыста келесі терминдерге сәйкес анықтамаларқолданылған:«Зерттеушілікіс-әрекет»алдын-аланәтижесібелгісізбірақ,ізденушілікпеншығармашылықжұмыстарнегізінде,зерттеушілікміндеттерді шешудің жолдарын қарастыру және оған өзек болатын нақтыжауаптарды табу.Құзыреттіоқушыдегенімізішкіжәнесыртқыресурстардыөздеңгейінде өмірлік тәжірибесіне пайдалана білетін және өзінің «Мен» дегенжеке болмыс-бітіміндәлелдеугемүмкіндігібар оқушыдепбілеміз.Зерттеушілікқұзыреттілікдепжаңанытанып,игеруге,мәселенішешугебағытталған,зерттеуәрекетібарысындақалыптасатынжекетұлғалық қасиет деп анықтауғаболады.Оқушыныңзерттеушілікқұзыреттілігідегенімізол–оқушыныңоқу-танымдықжұмыстарындажекеөзіндікбілімалуғамашықтануы,өздігіненізденушілікпеншығармашылықтабілімінжекеоқуыарқылытолықтыруменжетілдіруарқылыөзін-өзідамытуболыптабыладыжәнеөмірліктәжірибедеқолдана алумүмкіндігіне иеболукерек дегеной.ҚЫСҚАРТУЛАРҚР–ҚазақстанРеспубликасыҚРМЖМБС–Қазақстан РеспубликасыныңмемлекеттікжалпығаміндеттібілімберустандартыҒЗЖ – ғылыми зерттеу жұмысыЗШО-зерттеу-шығармашылықортаАКТ – ақпараттық-коммуникациялық технология

---

ЭТ–эксперименттіктопБТ– бақылаутобыКІРІСПЕЗерттеу тақырыбының өзектілігі: Бастауышмектепоқушыларыныңзерттеушілікқұзыреттіліктерінқалыптастырудаоқушылардызерттеужүргізужұмыстарынабаулу,зерттеушілікәрекетіндамыту,зерттеуізденісінарттыру,ой-пікірініңбелсенділігі мен дербестігін кеңейту, танымдық қызығушылығын арттыру –осыміндеттішешужолындажүзегеасырылатыніс-әрекеттер.Бұліс-әрекеттерді жүзеге асыру нәтижесінде негізгі мақсат біліктілігі қалыптасқан,қоғамғабейімдіжасұрпақ,жаңабуын тәрбиеленеді.Қазіргі ғылым мен техниканың шарықтаған заманында өмірге икемді,зерттеу іс-әрекеті мен зерттеушілік қабілеті жоғары, әр салада ойлау деңгейіқалыптасқан,тыңнанжолтабаалатынбелсендіазаматнегізгібастауышмектепте оқу-тәрбие үдерісінде қаланады. Осы мақсатта оқушы әрекетін текдайынбілімдіқабылдауғағанаемес,өзбетіменізденуіне,белсенділіктанытуына,зерттеуіс-әрекетінұйымдастыруға,зерттеушілікдағдыларындамытуына бағыттау қажет. Зерттеушілік әрекеттерінің қалыптасып, дамуыоқушының жаңа жағдаяттарға байланысты білім, біліктерін қолдана білуден,танысобъектілердіңжаңафункцияларынкөреалудан,мәселеніңбелгілішешіміменқатарөзгеше,тиімді әдістерініздестіруденжәнетабабілуденкөрінеді.Зерттеушілікбілігімендағдыларыбүгінгікүніғылымменайналысатынадамдарғағанатәнемес,түрлісаладағыәрбірадамныңәрекетінеқажет.Осығанбайланыстыбаланызерттеу әрекетінедайындау,оның зерттеушілік ізденіс білігі мен дағдыларын қалыптастыру қазіргі білімберу ісінің маңыздыміндетіболыпесептеледі.

---

Берілген мәселе бойынша ғылыми педагогикалық зерттеулерді талдауоқушылардыңқұзыреттіліктерінзерттеушілікәрекеттерібарысындақалыптастырудың жаңа бағыттарын ашуға мүмкіндік берді. Алайда, бүгінгіоқыту үдерісін талдау оқушылардың зерттеушілік әрекеттерін ұйымдастырудеңгейініңтөмендігін,өзбетімензерттеулержүргізуіскерліктерініңжеткіліксіздігін көрсетеді.Қазіргі қоғам сұранысына сай бастауыш сынып оқушыларыныңзерттеушілік құзыреттілігін қалыптастыруды алдындағы қатардағы орынғақоятынқазіргіпедагогикалықпарадигматалаптарыменмұғалімдердіңоқушыларда,негізінен,білімменбіліктіқалыптастыруғабағдарлануыарасында; Зерттеудің мақсаты: жобалық білім беру мазмұнында бастауышсынып оқушыларының зерттеушілік құзыреттілігінқалыптастыруды ғылыми-теориялық негіздеу және оның әдістемесін ұсыну,тиімділігін эксперименттік жұмысарқылыдәлелдеу.

---

Зерттеудің негізгі міндеттері:

1. 
   Бастауыш сынып оқушыларының зерттеушілік құзыреттілігін қалыптастыруды теориялық тұрғыда негіздеу.Бастауыш сынып оқушыларының жобалық білім беру мазмұнында зерттеушілік құзыреттілігін қалыптастырудың құрылымдық- мазмұндық моделін жасау.
   
2. 
   Бастауыш сыныптың жаратылыстану пәнінің негізінде оқушылардың оқу-танымдық әрекетінде зерттеушілік құзыреттілігін қалыптастырудың әдіс- тәсілдерін қарастыру.
   

Зерттеу нысаны: жобалық білім мазмұнында бастауыш сыныптыңпедагогикалықүдерісі.Зерттеупәні:бастауышсыныпоқушыларыныңжаратылыстанупәніндезерттеушілікқұзыреттілігін қалыптастыру.Зерттеугипотезасы: бастауыш сыныпоқушыларыныңзерттеушілікқұзыреттілігінқалыптастырудыңқажеттілігімен осы мақсатқа жетіп, керекті міндеттерін шешу үшін ғылыми негізделгенарнайы әдістемелік жүйе және практикалық қатынас құрудың жеткіліксіздігіарасындақарама-қайшылықтардыңбарекеніанықталды.Зерттеудің білім деңгейі: Оқушылардың танымдық белсенділік нәтижесін КопжасаровА.Ю.[5], Тұрғынбаева Б. [11], Елшібаев Ә.К. [15], Қадірова Б. [18], ПазыловаГ.А. [20], Орақова А.Ш. [65], еңбектерінде қарастырылған.

Зерттеу әдістері:

• 
  теориялық (ғылыми-теориялық әдебиеттерді талдау, салыстыру, нәтижені жобалау);
  
• 
  эмпирикалық (сауалнама, әңгімелесу, бақылау, оқу-әдістемелік құжаттарды саралау, бастауыш сынып оқушыларының өзіндік зерттеушілік жұмыстарын талдау, тестілеу, тәжірибелік жұмыс жүргізу, зерттеу нәтижелерін сандық және сапалық талдау әдістері). Мазмұнында жүзеге асыру оқыту үдерісінің тиімді ұйымдастырылуына ықпалын тигізеді.
  

---

Смотрите также файлы

• Правовое регулирование труда педагогических работников.docx

• Совершенствование системы мотивации на примере современной организации ооо Рубеж.doc

• Юридический состав правонарушения.docx

• Школа Н. А. Добромыслова и реформа образования Предметом постоянного внимания В. А. Добромыслова на протяжении всей его жизни были различные аспекты развития речи детей.docx

• 1. Инновационный проект, направленный на реализацию инноваций во внутренней среде организации, проект.docx