ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 23.11.2023
Просмотров: 1989
Скачиваний: 7
ВНИМАНИЕ! Если данный файл нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам.
СОДЕРЖАНИЕ
үстіндешіреніп...»деген тіркесі тегін айтылмасакерек.
бейшарасиыртұра салыпжүгіріпкететіндейілгерілі-кейіндісырғыпқояды.Бұл әрине шегіне жете жіңішкерген тіршілік. Сиыр байғұс соның өзінде қияалмайшолаққұйрығынқысып алыпты (Ғ.Мүсірепов).
-
Мәтін мазмұнына лайықты тақырып
-
Қайыс бау -
Ат тұрманы -
Сарбаздар үзеңгісі -
Үзеңгі бау -
Ат әбзелдері
-
Үзеңгі бауды бірнеше қабаттан салуының мәнісі
-
Үзеңгі дұрыс тұруы үшін -
Күш түскенде үзілмес үшін -
Қайысы әлсіз болған соң -
Маңызы зор болғаны үшін -
Қайысы үші елі болған үшін
Мәтін №7
Жігіт қуу - барлығы 10-20 адам қатысатын жігіттердің ат ойыны. Әркім өзатымен қатысады. Жиналғандар екі топқа бөлінеді. Ойын жүргізуші арасы 1-2шақырымдай жерден екі көмбе белгілейді. Көмбенің біреуіне таяқ шаншып,оның басына тұмақ кигізеді, екінші көмбеде өзі тұрады. Екі топтан екі адамдышақырып біреуіне қолына белбеу немесе орамал береді. Ойын жүргізушініңбелгісібойыншаойыншыларекіншікөмбегеқарайшабажөнеледі.Белбеуалғанойыншыекіншісінкөмбегеқуыпжетіпұруыкеректе,көмбегежеткенсоң белбеуді тұмақтың үстіне тастап, қайта қашады. Екінші ойыншы белбеуді алып,қарсыласын көмбеге жеткенше қуып жетіп ұруы керек. Енді ойынға келесі екіаттыадамшақырылып,олардасоныістейді.Қайтоптыңойыншысықарсыласынкөпұстасасолтопжеңгенболыпесептеледі.(«Қазақтар»анықтамалығынан)-
Екі көмбе арасындағы қашықтық
-
1-2 метрдей -
100-300 метрдей -
1-2 километрдей -
100-2000 метрде -
1000-200 шақырымдай
-
Жеңген топты анықтау жолы
-
Таяқ көп жеген топпен анықтаған -
Қашып ұстатпаған топпен анықтаған -
Ойыншысы көп жеңген топпен анықтаған -
Көмбеге шаба алған топпен анықтаған -
Белбеу немесе орамал алған топпен анықтаған
Мәтін №8
«Бурабай»–қазақдаласыныңеңәдемідеқасиеттіжерініңбірі.Солмаңайдағы қазақ елі – «Жер жұмағы»десе, журналист білгіштер Швейцарияғатеңеп, мақтан етеді. Нияз осы сөздерді екшеп, електеп өткізгенде тапқан бірмысқал алтын шындығы: қазақ даласы – халықтың бай «қазынасы». Ол қандайбайлық? Кейбіреулердала дегендікөлбепжатқанқұла дүз, жусаннанбасқаөсімдік, суырдан басқа жәндік жоқ, қу тақыр деп ойлайды. Қазақстан жеріндетау-төбе,өзен-көл,тақыр-құм,сызат-саз,ойпаң-жазық,қырат-адыр,орман-тоғай да бар. Үш Франция жеріне пара-пар Қазақстан – түсті, асыл кендердіңқазынасы, астықтың қоймасы, мыңғырған малдың өрісі. Міне, Нияз өмір сүргенқазақжерінің бір бұрышыныңауасы –дерткешипа, талайадамдыөлімненқұтқарғанқасиеттіжер (З.Шашкин).-
Қазақстандағы байлық көзінің бірі
-
Астық -
Ірі сулар -
Өнерлі халқы -
Биік таулар -
Орман-тоғай
-
Мәтін мазмұнына алшақ ой
-
Қазақстан – асыл кендердің ордасы. -
Бурабайды көп ел біле бермейді. -
Бурабай шипалы жерге жатады. -
Қазақ даласының байлығы – халық қазынасы. -
Бурабайды Швейцарияға теңейді.
Мәтін №9
Жазық даланың ойпаттау бір жерде кесек қардан «аққала» көтеріле бергенкүнге шағылысып шұғыладай жарқырап көрінеді. «Аққаланың» қасында осыараға келіп қайтқан шананың ізі бар, ішінде бір сиыр дірдектеп жатыр. Әуеліоны қара ала сиыр ма деп қалып едік, қара ала емес, мойны мен қыр арқасыныңжүні түсіп, ақ құйқаланып қалған қара сиыр болып шықты. Безгегі ұстағандайқалшылдап тоңып жатыр. Қаншырдай қатқан арық. Дәл жаялығында «Алып»деген күйдіріп басқан таңбасы бар. Бір мүйізі сынық. Астына жаялықтай ғанақарақұрымкиізтөсептідеиесітастапкетіпті.Тоңыпқалшылдапжатқанбейшарасиыртұра салыпжүгіріпкететіндейілгерілі-кейіндісырғыпқояды.Бұл әрине шегіне жете жіңішкерген тіршілік. Сиыр байғұс соның өзінде қияалмайшолаққұйрығынқысып алыпты (Ғ.Мүсірепов).
-
Мәтін мазмұнына лайықты сөйлем
-
Ақ құйқаланған ақ сиыр болып шықты. -
Шананың ізі мүлдем жоқ. -
Астына ештеңе де төселмепті. -
Сиыр шолақ құйрығын қысып алыпты. -
Жазық даланың тегістеу жерінде аққала тұр.
-
Сиырдың ақ құйқалануының себебі
-
Дірдектеп, қалшылдап жатқандықтан -
Иесі қарамай, тастап кеткендіктен -
Жүре алмай, шамасы кетіп жатқандықтан -
Аққаланың қасында шұғылаға нұрланып жатқандықтан -
Мойны мен арқасынан барлық жүні түсіп қалғандықтан