Бірінші тәсіл - бұл кезде құндылықтар тізімі дайын түрде ұсынылады, ал тізімде оларды ең маңыздыдан бастап орналастыра отырып, дәреже қатарын құру керек.Екінші тәсіл - бұл кезде балаларға сараланған ұғымдардың мазмұнын өздері анықтау, ал содан кейін оларды өздері үшін маңыздылық дәрежесі бойынша реттеу ұсынылады.ТапсырмаA) Қағаз парағын алып, бүктемелерін жақсы баса отырып, үш рет ортасынан бүктеңіз. Нәтижесінде парақты ашқан кезде оның сегіз бөлігі айқын көрінеді.Б) Олардың әрқайсысының ортасына адамдар бойынан бағалайтын қасиеттеріңіздің біреуін жазыңыз.В) Енді қағазды сегіз бөлікке жыртып бөліңіз және тілімдерді сіз үшін қай қасиет маңызды, одан кейін азырақ маңызды және т.б. етіп сәйкесінше реттеңіз.Г) Осы қасиеттерді өзіңіз белгілеген ретпен жазыңыз.Д) Өз таңдауыңызды оқып, дәлелдеңіз.

---

А дамгершілік эмоциялары мен сезімдерін белсендіру тәсілдеріЭмоциялық тәжірибені белсендіруБұл тәсіл айтылып отырған адамгершілік құндылықтарын түсіну және қабылдауға қажетті баланың жан дүниесінде бұрын бастан кешкен сезімдер мен алаңдаушылықтарды ояту үшін қолданылады.

1. 
   Сіз өміріңізде жақын адамыңызды ренжіткен және сізді кешірген кездегі оқиғаны есіңізде түсіріңіз. Сіз өзіңізді қалай сезіндіңіз, сіздің реакцияңыз қандай болды?
   

Енді басқа жағдайды еске түсіріңіз: сіз кешірім сұрадыңыз, бірақ сізді кешірмеді. Сізде қандай сезім мен ой болды?Б) Сіздің өміріңізде істің ықтимал теріс салдары туралы ойламай, игі іс істеген кездер болды ма? Одан кейінгі өзіңіздің сезімдеріңізді есіңізге түсіріп, айтып беріңіз.Эмоционалды жадыны және қайталанатын сезімдерді белсендіру - міндетті түрде өздерінің эмоционалды күйлерін көрсетумен және оларды талдаумен бірге жүруі керек.

• 
  Визуалдау
  

Адам ойындағы ішкі бейнелерді құруға, яғни есту, көру сезімдері көмегімен қиялды жандандыруға, негізделген тәсіл. Визуалдау - адамға эмоционалды жадыны дамытуға, бұрын бастан кешкен сезімдерін қайта сезуге, сонымен бірге оның сезімдері мен ойларына өзгерістер енгізуге көмектеседі. Бұл тәсілді қолдану үшін адамның ішкі әлеміне терең бойлайтын жағдай жасау керек, оған релаксация (психикалық және физикалық босаңсу) және концентрация (зейін қою) арқылы қол жеткізіледі.• Символдық суретБалалар негұрлым жас болса, соғұрлым олардың саналарында пайда болатын ойлар мен сезімдер бейнелі түрде қағазға жазылуы маңызды. Балалар сурет салғанды ұнатады, ал сурет салу оларды ішкі әлемдерін түсінуге және суреттеуге, көптеген құбылыстардың мәнін түсінуге көмектеседі.Т әжірибелік сабақ"Жеке тұлғалық өсуді болжау" жаттығуыКогнитивті-феноменологиялық бағыттың өкілдері тұлғаны, оның өзгерістерін өзінің ішкі әлемі, «ішкі шындық» тұрғысынан қарастыруды ұсынады. Адам бүкіл өмірі бойы әлемнің терең жеке тұлғалық теориясын, оның ішінде өзіндік тұжырымдамасын қосқанда, құрады, қайта жасайды және аяқтайды деген ережеге сүйене отырады. Бүкіл өмірлік тәжірибе, сондай-ақ болжалды болашақ мағыналар мен құндылықтар, сенімдер мен құндылықтар жүйесі түрінде шағын теорияларда бекітіледі, сонымен қатар олар адамның қабылдауын және түсінігін реттейді, қоршаған әлемнің түсіндірілуін және ондағы субъектінің іс-әрекетін анықтайды. Жеке тұлға өзінің теориясынан ыңғайланған, өзара келісілген, болжалды және түсінікті әлем теориясын жасауға тырысады. Өркендеген әлемнің жеке тұлға концепциясына өзін жолы болғыш және мінсіз деген тұжырымдама да сәйкес келеді. Тек субъектінің өзі өзінің жеке теориясын өзгерте алады, оны нақтырақ етеді, басына түскен қиындықтарды өмірдің бір бөлігі ретінде қайта қарастырады, ал өзгерген соң, оларды шешуді үйренеді.

---

Баламен бірге жеке тұлға дамуының баспалдақтарын жасаңыз (жас аралығын өзіңіз таңдаңыз: 5, 7, 10 жас), сонымен қатар оған басқа адамдармен серіктестікті, өздігінен білім алу курстарын, өзімен жұмыс істеуді қосыңыз. Жаттығу «Жеке тұлғаны қалыптастырудың құндылықтық тәсілі»Психологияда жеке тұлғалық өсудің тетіктері мен психологиялық құрылымдары қарастырылған. Әрекеттік-жеке тұлғалық әдіс жеке тұлғаның негізгі құрылымдық құрамдас бөліктеріне сәйкес келетін келесі элементтерді таңдауды ұсынады:

• 
  өзін-өзі тану;
  
• 
  өзін-өзі ынталандыру;
  
• 
  кәсіби және тұлғалық өсуді бағдарламалау;
  
• 
  өзін-өзі іске асыру (өз мүмкіндіктерін аша білу).
  

1. Өзін-өзі тану; Жеке тұлғалық өсуді ойдағыдай ұйымдастыру үшін өзіңіздің қабілеттеріңізді, күшті және әлсіз жақтарыңызды түсінуіңіз керек, яғни өзін-өзі тану қажет, оған келесі негізгі әдістер кіреді: өзін-өзі бақылау, өзіндік сана, өзіндік қатынас, өзіндік талдау, өзін-өзі бағалау. Өзін-өзі тану - өзі туралы аз білімнен толығырақ білімге, оны жетілдіру, тереңдету және т.б. арқылы үздіксіз ұмтылыста көрінеді.Өзі туралы білімдегі өзгерістердің сабақтастығын анықтайтын негізгі шарт - бұл нағыз нақты іс-әрекеттің динамикасы және басқа адамдармен өзара әрекеттесу.Айналадағы әлеуметтік және өндірістік жағдайларда дәлме-дәл бейімделудің жедел қажеттілігіне байланысты, ең алдымен мінез-құлықты неғұрлым дифференциалды реттеу мақсатында, адам үнемі өзінің «Мен»-іне, жетілдірілген, өзі туралы білімге жүгініп отыруы керек.Адамның өзін-өзі тануы, көп жағдайда, өзіндік қатынасты өзін-өзі тануға өзгерту үдерісі болып табылады. Өзіндік қатынас - бұл «Мен-тұжырымдамасы». «Мен-тұжырымдамасы» көптеген зерттеулерінен адамның іс-әрекеті тек ситуациялық факторлармен ғана анықталмайтыны белгілі. Субъектінің мінез-құлқының қалыптасуына оның өзін-өзі бағалауы - оның жеке басының ерекшеліктері туралы танымдық идеялардың қоспасы, сыни тұрғыдан түсіну және оларға деген эмоционалды-құндылық қатынасы, әсер етеді. Өзін-өзі бағалау өзін-өзі танудың өнімі бола отырып, сонымен бірге оның дамуының маңызды шарты, сәті болып табылады.Әр түрлі танымдық және қатысымдық міндеттерді шеше отырып, біз әрқашан өз мүмкіндіктерімізді бағалаймыз, оларды нақты жағдайлармен байланыстырамыз, содан кейін әрекеттер туралы шешім қабылдаймыз. Өз кезегінде әрекеттер, қылықтар сана мен жеке тұлғаның дамуын анықтайды.

---

Осылайша, өзін-өзі бағалаудың жеткіліксіздігі ақпарат қабылдау талғамдылығында, іс-әрекетті өз көзімен бағалауды төмендетуі мүмкін ақпаратты қабылдамай тастау кезінде көрінеді. Өзін-өзі әсіре бағалау, өз денсаулық жағдайы, еңбекке қабілеттілік деңгейі мен кәсіби шеберлігін дұрыс бағалай алмау қызметкердің күйзеліс жағдаяттарына тап болуына, іспен айналаса алмауына әкеледі. Өзін-өзі бағалаудың төмендігі, өзіне сенбеушілік тудырады, сонымен қатар белсенділікке теріс әсер етеді.Бұл мәселені бірнеше әдістердің көмегімен шешуге болады:

• 
  Өзіңізді, өзіңіздің жеке қасиеттеріңізді және жеке ерекшеліктеріңізді оның қасиеттері мен басқа адамдардың қасиеттері арасындағы сәйкессіздік дәрежесін сипаттайтын, өзін-өзі тәрбиелеу бағытын белгілейтін нақты шкаламен (межелікпен) салыстыру;
  
• 
  өзіне деген сенімділікті қалыптастыратын жағымды қасиеттерді анықтау және тиімдірек қолдану;
  
• 
  өз қабілеттерін, мінез-құлқын неғұрлым дәлме-дәл бағалауды қалыптастыру;
  
• 
  өз қателіктерін көру, іс-әрекеттеріндегі кемшіліктерді анықтау, оларды мойындау.
  

2. Өзін-өзі ынталандыру өзін-өзі дамытудың - кәсіби және тұлғалық, ішкі ынталандыруына ықпал ететін тәсілдерді қолдану қабілетін қамтиды.Негізгі тәсілдерді бөліп көрсетуге болады: өзін-өзі сынау, өзін-өзі ынталандыру, ерікті әдістер (өз-өзіне бұйыру, өзін-өзі міндеттеу, өзін-өзі мәжбірлеу). Өзін-өзі ынталандыру жеке тұлғаның даму деңгейіне байланысты.Педагогтар үшін өзін-өзі ынталандырудың маңызды және тиімді тәсілі өзін-өзі сынға алу және ерікті әдістерді қолдану болып табылады.3. Кәсіби және тұлғалық өсуді бағдарламалау; Алдында біз бұл екі ұғым біздің жағдайымызда тығыз байланысты деп шештік. Қажеттіліктен өзін-өзі жетілдірудің нақты іс-шараларына ауысу осы іс-әрекеттің жолдары, құралдары мен әдістерін анықтай отырып, мақсаттар мен міндеттерді қалыптастыруды көздейді. Мұны әртүрлі жолдармен жүзеге асыруға болады, жолды таңдау жеке тұлғаның жетілу деңгейіне байланысты болады. Бұл кәсіби дамудың жеке бағдарламасы, жеке тұлғалық қасиеттерін түзету, жаңа біліктер мен дағдыларды дамыту болуы мүмкін. Мұнда қиындықтар туындауы мүмкін, бағдарламаны жасау кезінде тәжірибелік психологтың көмегі қажет.Бағдарламаларды жасаумен өзін-өзі дамытуды ұйымдастырудың дайындық кезеңі аяқталады, және келесі тетік бізге жоспарланғанды жүзеге асыруға мүмкіндік береді.4. Өзін-өзі іске асыру (өз мүмкіндіктерін аша білу). Өзін-өзі іске асыру техникасының үш негізгі элементтері бар: біріншісі ұйымдастырушылық-басқарушылық сипаттағы тәсілдер, екіншісі - интеллектуалды дамуға бағытталған, үшіншісі - психикалық күйлердің өзін-өзі реттеуі.

---

Күнделікті өмірде бағдарламаны тәжірибеде жүзеге асыру кезінде қиындықтар туындайды. Кейбіреулер алдына бірнеше мақсат қояды, бірақ олардың жүзеге асырылуы сирек кездеседі. Жеке тұлғаның қасиеттері белгілі бір күйлердің, іс-әрекеттердің, жағдайлардың көп қайтара қайталануы нәтижесінде ғана қалыптасады, өзгереді, сондықтан өзін-өзі жаттықтыру ең маңызды құрал болып табылады. Өзін-өзі дамытуды бақылау және қадағалау қажет, бұл ауытқуды байқауға мүмкіндік береді.Интеллектуалды дамудың негізінде сіздің назарыңызды, есте сақтау қабілетіңізді және ойлауды басқарудың тәсілдері жатыр. Психикалық күйлердің өзін-өзі реттеуі де маңызды.Адам қаншалықты әлеуметтік жетілген болса, соғұрлым ол өзін-өзі дамытуға қабілетті болады. Өмір және кәсіби міндеттер мен оған қойылатын талаптардың өсуі өзін-өзі жетілдіру қажеттілігін күшейтеді.Толық дамыған және кемелденген жеке тұлға рөліне ешбір адам ие бола алмайды. Өзін-өзі дамыту - бұл қол жеткізуге болатын мақсаттан гөрі үздіксіз үдеріс болып табылады.Балалар үйіндегі жоғары сынып оқушысын таңдаңыз және тұлғаның негізгі құрылымдық құрамдас бөліктері (өзін-өзі тану, өзін-өзі ынталандыру; кәсіби бағдарламалау жәнежеке тұлғалық өсу; өзін-өзі жүзеге асыру) бойынша жеке тұлғаны қалыптастырудың кешенді бағдарламасын әзірлеңіз.«Өзіндік қадір-қасиет» жаттығуы«Адам жасайтын немесе жасаудан бас тартатын нәрсенің көп бөлігі оның жеке басының қадір-қасиетіне байланысты». Баланың өзіндік қадір-қасиетін қалыптастыратын ойындарды таңдаңыз."Қақтығыс" жаттығуы1. Әр түрлі жіктеу себептері бойынша қақтығыстардың мүмкін себептерін талдаңыз: пайда болу көзі; көлемі; ұзақтығы, шиеленісі бойынша және т.б.2. Қақтығыстардың себептерін олардың негізгі факторларына - ақпаратқа, құрылымға, құндылықтарға, қатынастар мен мінез-құлыққа сәйкес ашып көрсетіңіз. Өз өміріңізден, әлеуметтік педагогтың іс-әрекетінен мысалдар келтіріңіз. Жұмысты шағын топтарда ұйымдастырыңыз.3. Төмендегі 15-диаграмманы пайдаланып «қақтығыс тауын» құрыңыз:14-сызба.Қақтығыс тауы

---

Смотрите также файлы

• В абсолютном выражении.doc

• Дополнительные материалы к занятию 1 самооценка навыков психодемия только для личного использования! Данный текст является собственностью лаборатории консультативной психологии и психотерапии..docx

• Программа среднего профессионального образования 40. 02. 01 Право и организация социального обеспечения Дисциплина Основы экологического права Практическое задание 1.doc

• Лабораторная работа настройка подключения к сети Fast Ethernet Студент Фокин Ф. Д. Группа тсо305Б20 Москва 2022 Общие настройки.docx

• Протокол 1 от 13. 07. 2022 года Утвержден приказом 601од от 13. 07. 2022 г. Директор моу сош 10.doc