Файл: SO2 sо3 Алматы, 2020.docx

процесс, нәтижесінде күкірттің 1/3 немесе 2/3 бөлігі босатылады. Сонымен қатар, мазутты күкірттен тазарту процесі өндірушіден үлкен қаражат салуды қажет етеді.

Көмірдегі күкірт ішінара бейорганикалық және ішінара органикалық күйде болады. Тазарту кезінде жанбайтын бөлшектер алынған кезде пириттің бір бөлігі де алынып тасталады. Алайда, осылайша, тіпті ең қолайлы жағдайларда да көмірдегі жалпы күкірттің тек 50% босатылады. Химиялық реакциялардың көмегімен органикалық және бейорганикалық күкірт бар қосылыстарды алып тастауға болады. Бұл процесс жоғары температура мен

қысым кезінде жүретіндіктен, бұл әдіс бұрынғыға қарағанда әлдеқайда қымбат болды.

Демек, көмір мен майды күкірттен тазарту өте күрделі және кең таралмайтын процесс, сондықтан оның құны өте жоғары. Сонымен қатар, энергия тасымалдаушыларды тазалағаннан кейін де оларда бастапқы күкірттің жартысына жуығы қалады. Сондықтан, күкіртті кетіру мәселенің ең жақсы шешімі емес.

Жоғары құбырларды пайдалану - бұл ең даулы әдістердің бірі. Оның мәні келесідей. Ластағыш заттарды араластыру көбінесе мұржалардың биіктігіне байланысты. Егер біз төмен құбырларды қолдансақ (мұнда алдымен электр станциясының құбырларын еске түсіру керек), содан кейін шығарылған күкірт қосылыстары аз мөлшерде араласады және жоғары құбырларға қарағанда тезірек тұндырылады. Сондықтан жақын жерде (бірнеше километрден бірнеше ондаған километрге дейін) күкірт оксидтерінің концентрациясы жоғары болады және, әрине, бұл қосылыстар көп зиян тигізеді. Егер құбыр жоғары болса, онда тікелей эффект азаяды,

---

бірақараластырудың тиімділігі артады, бұл шалғай аудандарға (қышқыл жаңбыр)және тұтас атмосфера үшін үлкен қауіпті білдіреді (атмосфераның химиялықотын құрамының жануы кезінде пайда болатын газдардағы күкірттің өзгеруі,климаттыңөзгеруі).Осылайша,жоғарықұбырлардысалу,кеңтаралғанпікірге қарамастан, ауаны ластау проблемасын шешпейді, бірақ ол қышқылзаттардың «экспортын» және шалғай жерлерде қышқыл жаңбырдың пайдаболуқаупінарттырады.Сондықтан,құбырдыңбиіктігініңжоғарылауыластанудыңтікелейәсерлерінің(өсімдіктердіңөлуі,құрылыскоррозиясыжәнет.б.)азаюымен,бірақжанамаәсерлердің(шалғайаудандардыңэкологиясына әсері) артуымен жүреді. Жоғары құбырларды салу белгілі бірдәрежедеморальдықемес,өйткеніқаттыластанушығарындыларыпайдаболғанелқышқылдықжауын-шашынныңбірбөлігінбасқаелдергекеріәсерін тигізеді.

1. 1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   24

---

Атмосфераны қорғау

Ауаны және су қоймаларды ластайтын заттардың шекті рұқсат етілгенконцентрациясы(ШРК)санитарлықзаңнамаменбекітілген.ШРКәрбірзияндызат үшінбекітіледі.ШРК – бұл адам денсаулығына күнделікті ұзақ уақыт бойы әсер еткендеорганизмге аурулық өзгерістер және оның ұрпақтарына тұқым қуалаушылықауруларды туғызбайтын, ауаның бірлік көлемінде немесе массасында зияндызаттардыңмаксималдымөлшері.ШРК-ніңекітүрібар:

1. 
   ) ШРК максимальды бiр жолғы, сынамаларда 20 минут ағымында өлшенеді ;
   
2. 
   ) ШРК ортатәуліктік, яғни ортаөлшемді концентрация 24 сағатта. ШРК адамның тыныс деңгейімен анықталады, мг/м³-мен өлшенедi.
   

3. 
   кесте.Зиянды заттардың ШРК-ы
   

Зат	ШРК орт.тәул./ ШРК макс.б
Азот диоксидіNO2	0,04/0,085
Бензопирен C20H16	0,000001/–
Ванадий пентаоксидіV2O5	0,002/–
Күйе	0,05/0,15
Шаң, күл	0,15/0,5
Күкіртті ангидридSO2	0,05/0,5
КүкіртангидридіSO3	0,1/0,3
КүкіртсутекH2S	0,008/0,008
КөміртекоксидіCO	3/5

Фондықластану-қаралатынкәсіпорынныңшығаруларыныңесептеуінсізболатынластану.Әрлақтырыптасталатын зияндызаттарүшінкелесі шартсақталукерек.^Ci 1ШРК_iмұндағы, Сі - і-шізияндызаттыңжергежақынконцентрациясы, мг/м

---

³;ШРК– і-ші заттың ШРК мағынасы,мг/м³ .Атмосферадазияндызаттардыңқатаркездесуіолардыңулылығынарттыруымүмкін.Мұндайзаттарбіржаққабағытталғанәрекеттізияндызаттар деп аталады. Соған сәйкес, сондай заттар тізімінің жалпы әсерініңесептеудіңқажеттілігітуралыталапенгізілген,яғниатмосферадабірдейуақытта бір жаққа бағытталған әректті біршнеше зиянды заттардың болуыкелесішартты қанағаттандыруы керек:

2. 1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   24

---

ЖЭС-ның технологиялық құрылымы

Органикалықотынғаарналғанжылуэлектрстанциясының(ЖЭС)түрікелесіфакторлармен анықталады:Шығарылған энергия түрі.Конденсациялық электр станцияларының(КЭС) бу конденсациялық турбоагрегаттардан айырмашылығы -бір типтіэлектржәнежылуэлектрстанцияларының(ЖЭС)энергиясыншығаруы,сыртқы тұтынушыларға электр энергиясын ғана емес, сонымен қатарбуменнемесеыстық суменжылуэнергиясыншығаруы болыптабылады.ӘдеттеаудандықмақсаттағыконденсациялықэлектрстанцияларыМАЭС(мемлекеттікаудандықэлектрстанцияcs)депаталады.КЭС-ныңэлектрлікқуатыКСРО-дағыбарлықелдіңжылуэлектрстанцияларыныңжалпыэлектрқуатыныңшамамен2/3бөлігінқұрайтынеді(ЖЭСқуаттылығының1/3шамасында).Алайдаотынныңжалпышығынынескерсек,КСРО-даЖЭСжәнеКЭС-дағыперсоналсаныбір-біріменүйлесімді.Пайдаланылған отын түрі. ЖЭС-тегі пайдаланған отын түріне қарай,қатты, сұйық және газ тәрізді депотынның екі немесе үш түріне бөлугеболады. Қазіргі уақытта ЖЭС-дақатты күйдегі(қара және қоңыр көмір жәнет.б)отын , сонымен қатар кеңінен сұйық күйдегі(мазут, шикі және жоғарыкүкірттімұнай)отын,газтүрінде(табиғигаз)отынтүрлерікеңіненқолданылады.

• 
  Электр генераторларын іске қосу үшін арналған негізгі турбиналардың түрін ЖЭС-да булы және газды турбиналарға бөледі. Көбінесе бу турбиналары қолданылады.
  
• 
  Электр қуатын жүктеу мен пайдалану дәрежесіне байланысты, ЖЭС базалық деңгейлерге бөлінеді, жылдық пайдалану бойынша ең жоғары орнатылған қуаттылық Т _{max =} 6000-7500 cағ; жартылай негіз Т _{max =} 4000- 600 cағ; жартылай шыңы Т _{max =} 2000-4000 cағ; және ең максималды шыңы Т _{max =} 2000 cағ-қа дейін құрайды.
  

---