ВУЗ: Не указан
Категория: Не указан
Дисциплина: Не указана
Добавлен: 04.12.2023
Просмотров: 3585
Скачиваний: 2
СОДЕРЖАНИЕ
Сабақ 2 Жасушаның генетикалық аппараты
Сабақ 3 . Тақырып: Сомалық және жыныс жасушалардың бӛлінуі. Тақырыптың негізгі сұрақтары:
Постмитоздық кезең (пресинтездік) кезең G1:
Гаметогенез (оогенез, сперматогенез), сатылар сипаттмамасы. Мейоз анықтамасы және
Митоз және мейоздың медициналық маңызы.
2 сурет. Көз бұршағының индукциясы.
Онтогенездің жасушалық механизмдерi.
Даму ақауларының сызбасы ДТБА жіктелуі:
Сабақ 5 АҚПАРАТТЫҚ – ДИДАКТИКАЛЫҚ БЛОК
Аутосомды-доминантты тұқым қуалауға тән белгілер:
Аутосомды-рецессивті тұқым қуалауға тән белгілер:
Х-хромосомамен тіркес доминантты тұқым қуалауға тән белгілер:
Х-хромосомамен тіркес рецессивті тұқым қуалауға тән белгілер:
Голандриялық немесе У-хромосомамен тіркес тұқым қуалауға тән белгілер:
Митохондриялық тұқым қуалауға тән белгілер:
Белгілердің тіркес тұқым қуалауы.
Сызба – 2. Талдаушышағылыстыру №1.
Сызба – 3. Талдаушы шағылыстыру № 2
Нуклеин қышқылдары, құрылысы, жіктелуі
РНҚ –ның өмір сүруге қабілеттілігі:
Эукариоттардың генінің молеклалық құрылымы(схема түрінде)
Ген, классификациясы және функциясы
Геннің атқаратын қызметіне байлансыты гендер екі топқа бөлінеді:
Ағзалардың тіршілік қабілетіне байланысты гендер былай жіктеледі:
Нуклейн қышқылдары мен геннің медициналық маңызы
Сабақ 9 Ақпараттық дидактикалық блок
Репликацияның негізгі ферменттері:
Прокариотгендерініңактивтілігініңреттелуі:
Эукариоттар гендерінің экспрессиясының реттелуі
Гендерактивтілігініңгеномдықдеңгейде(ДНҚ)реттелуі
Эукариоттардың ДНҚ фракцияларының сипаттамалары
Кейбіргендердіңконститутивтік(тұрақты)экспрессиясы
Гендер активтілігінің транскрипциялық деңгейде реттелуі
Интерфазалық хромосомалар деспиральданған күйде болады. Эукариот жасушаларындағы хромосомалардың жекеленген фрагменттерінің спиральдану дәрежесі әртүрлі болады, ядро хроматиндерінің жиынтығы біршама босаңсыған жіпше және түйнектелген түрде болады. Кариотипті анықтау үшін митоз кезінде жинақталған, конденсацияланған (метафазалық хромосома) хромосомалар белгілі бір пішінге ие болады, оларды осы сатыда зерттеу біршама жеңілдік тудырады.
жасушалар жасушалық циклдың S кезеңіне өткенге дейін еселенбейді. Митоз үдерісі жасушалардың бөлінуінде генетикалық материалдың қалыпты еселенуімен дұрыс бөлінуін қамтамасыз ететін үдеріс. Митоздыңмаңызы:
-
Жасушадағы генетикалық тұрақтылықты (хромосомалар саныныңтұрақтылығын); -
Митоз нәтижесінде жасуша саны көбейіп ағзаның өсуін; -
Жасушаның орнын толықтыру митоз арқылы іске асады және регенерацияны; -
Ағзаның кариотипін (метафазада) анықтауды; -
Жыныссыз көбеюді қамтамасызетеді.
бұзылуы патологиялықауытқуларға әкеледі:
-
жасушаның бақыланусыз бӛлінуіне (ісік жасушалары) немесе көбеюдің немесе бөлінудің тоқтау себебінен жасуша санының азаюы, ұлпалар мен
Амитоз, эндомитоз, политения
Митоздықциклнегізіндежасушалардыңсаныөзгермейзаталмасудыңқарқындылығыменгенетикалықматериалдыңмөлшерінарттыратынбірнеше механизмдер пайда болған. ДНҚ мен хромосомалардың екі еселенуіміндеттітүрдежасушаныңекігебөлінуінеәкелмеуімүмкін.Осыныңнәтижесінде хромосомалардың саны артады, бұл құбылыс – эндомитоз депаталған. Генетикалық көзқарас бойынша, эндомитоз дегеніміз– геномдықсомалық мутация.Хромосомалардың саны сақталып, олардың құрамындағыДНҚкөбеюіменсипатталатынкелесіқұбылыс–политениядепаталады.Эндомитозбенполитениятұқымқуалайтынматериалдыңмөлшерініңеселенуіменсипатталатынполиплоидтықжасушалардыңпайдаболуынаәкеледі.Диплоидтықжасушаларға қарағанда,мұндайжасушалардагендерекінемесеоданасаеселенген.Гендерсаныныңартуынабайланыстыжасушаныңкөлеміұлғаяды,қызметатқарумүмкіншіліктеріартады.Полиплоидизациясүтқоректілердіңағзасындажасыұлғаякелебауыржасушаларындабайқалады.Тікелей емес бөлінумен қатар (митоз), тікелей бөліну – амитоз бар. Оныңмәні - ядроның генетикалық материалы күрделі өзгеріске ұшырамай бөлінеді.Ядроныңбөлінуіненсоңцитоплазмабөлінедідепсйпатталады.Көбінесе,ядроның бөлінуін цитокинез аяқтамайды, сондықтан, амитоз нәтижесінде көпядролы жасушалар пайда болады. Амитоз қабыну үдерісінде, ісіктерде жәнекейбір қарапайымдылардыңбөлінуіндекездеседі.Тіріағзаларғатәннегізгіерекшеліктің(қасиеттің)бірі–көбею.Көбеюүдерісіндегенетикалықматериалдыңұрпақтанкелесіұрпаққаберілуітекбелгілі бір түрдің белгілерінің қайта жарыққа шығуынғана қамтамасыз етіпқоймайды, сонымен қатар нақты сол дараның өзінің ата-аналарына тән айқынбелгілерініңдежарыққашығуын,ұрпақтарарасындағысабақтастықты,жалпытіршіліктіңүздіксіздігін қамтамасызетеді.Мейоз–жынысбездеріндеерекшесомалықжасушалардыңбөлінуініңнәтижесіндехромосомаларсаныныңазайып(редукция)жәнежасушаныңдиплоидты жағдайынан гаплоидты жағдайына ауысуын қамтамасыз ететінбөлінудіңтүрі-гаметогенездіңнегізгісатысыныңбірі.БұлүдерістежасушадағыДНҚ-ныңбірақретеселенедідекейінекіретбөлінеді.Мейоздыңбіріншібөлінуініңпрофазасындатранскрипциябелсендіөтедіжәнегомологтыхромосомаларарасындаалмасу(кроссинговер)яғнигенетикалықматериалдың рекомбинациясы жүреді.
- 1 ... 4 5 6 7 8 9 10 11 ... 43