Файл: азастан республикасы денсаулы сатау министрлігі астана медицина университеті.docx

қарыншаның систоласы кезінде митральді қақпақшалардың бір немесе қосжармаларыныңсолжақжүрекшегеқарайпатологиялықсалбырауы(иілуі).Пролапстың айқын болуысолжақ қарыншаның қанға толу деңгейіне жәнеоныңсоңғыдиастолалық көлемінебайланыстыдамиды.Аортақуысыныңтарылуы–аортақақпақшасыаймағындағысолжаққарыншаныңшығарымдықжолыныңтарылуыменсипатталатынжүрекақауы. Нәтижесінде систола кезінде солжақ қарыншадан қанның ағып кетуіқиындайдыжәнеаортаменсолжаққарыншаарасындақысымградиентібірден жоғарылайды.Гемодинамикалық бұзылыстары: солжақ қарыншаныңконцентрлікгипертрофиясы,диастолалықдисфункция,«бекітілген(фиксацияланған)»соққылықкөлем,коронарлықперфузиябұзылыстары,жүрекдекомпенсациясы.Аорта қақпақшасының жеткіліксіздігі – жартыай тәріздіқақпақшалардыңжармаларыныңтолықжабылмауынандиастолакезіндеаортадансолжаққарыншаға қанның кері ағуымен (регургитация) сипатталатын жүректің жүрепайда болған ақауы. Гемодинамикалық бұзылыстары: солжақ қарыншаныңэксцентрлікгипертрофиясыжәнедилатациясы,диастолалыққысымныңтөмендеуі,коронарлыққанайналымжеткіліксіздігі,«бекітілген(фиксацияланған)»жүреклақтырысы, перифериялықағзалардаперфузиябұзылыстары,жүрек декомпенсациясы.

Тақырыбы: «Жүрек ырғағының және өткізгіштігінің бұзылыстары»

Аритмиялар (грек. a - жоқ, болмауы + rhythmia – ритм, ырғақ)– жүрекқозымдылығының,реттелуініңжиырылужиілігініңөзгеруімен,соныменқатаримпульсөткізуініңбұзылуымен,жүрекшелерменқарыншалардыңбелсендірілубірізділігініңжәне/немесебайланысыныңбұзылуыменсипатталатын жүрек

---

патологияларыныңтиптіктүрі.Автоматизм,өткізгіштік,қозымдылықжәнежиырылуқызметтерініңөзгерістерінебайланыстыдамитынжүректің жиырылуырғағының бұзылыстары.Автоматизм(грек.automates–өзбетінше)–сыртқытітіркендіргіштердіңәсерінсіз,жүректіңөткізгіштікжүйесіндегіжасушалардыңөздігіненспонтандыпотенциаләрекетінтудыраалуқабілеті.Қалыптыжағдайдасинустық түйінбірінші реттік ритм айдаушысы болып саналады, ол төменреттегі автоматизморталықтарыныңбелсенділігін тежепотырады.Қозымдылық–миокардтыңжиырылужәнеөткізгіштікжүйесіжасушаларының тітіркендіргіштерге потенциал әрекетініңгенерацисыменжауап бері қабілеті.Өткізгіштік – миокард жасушаларының және жүректің өткізгіштік жүйесіжасушаларыныңқозуимпульсінқоршаған тіндергетаратаалуқабілеті.Синустық ритм – жүректің қалыпты ырғағы, қалыпты жағдайда электрлікжүрек импульстары негізінен ритм айдаушысында – яғни синустық түйіндетүзіледі. Ритмі дұрыс, жүректің жиырылу жиілігі(ЖЖЖ) 60-90 мин^–1 дейін.P тісшесі барлық тіркелімдерде I, II, aVF оң, ал aVR тіркелімінде теріс. Әр Ртісшесінен кейінQRSкешені жүреді.PQинтервалы=0,12-0,20с.Синустық тахикардия (грек. tachys - жылдам + kardia - жүрек) - номотоптыаритмия,синустықтүйінніңавтоматизмдікқасиетініңжоғарылауынәтижесінде дамиды. Жүректің ритмі қалыпты болған жағдайда, ЖЖЖ-нің(жүрексоғуы)минутына100жәнеоданжоғарыболуымен,R-Rинтервалдарыныңқысқаруыменсипатталады.Электрофизиологиялықмеханизмдері: синустық түйін жасушаларында спонтанды баяу диастолалықдеполяризацияпроцесініңжылдамдауы,жасушалардыңмаксимальдідиастолалықпотенциалдеңгейінің

---

төмендеуі, шекті критикалық потенциалдың арақашықтығының мембраналық потенциал деңгейіне жақындауы байқалады.



Синустық брадикардия (грек. bradys - баяу + kardia - жүрек) - автоматизм бұзылысы нәтижесінде дамитын номотопты аритмия. Қалыпты ритм сақталған, ал ЖЖЖ-нің (жүрек соғуы) баяулайды (минутына 60 және одан аз). R-R интервалдары ұзарған. Негізгі электрофизиологиялық механизмдері: синустық түйін жасушаларында спонтанды диастолалық деполяризацияның баяулауы, жасушалардың максимальді диастолалық потенциал деңгейінің жоғарылауы, шекті критикалық потенциалмен мембраналық потенциал арақашықтығының ұзаруы байқалады.



Синустық аритмия - автоматизм бұзылысы нәтижесінде дамитын номотопты аритмия. Синустық түйіннен шығатын электрлік импульстардың ретсіз таралуынан жүректің жиырылулары әртүрлі интервалдармен сипатталады. Негізгі электрофизиологиялық механизмі: синустық түйін жасушаларында спонтанды баяу диастолалық деполяризация жылдамдығының ауытқулары байқалады.



Атриовентрикулалық (тораптық, түйіндік) ритм - автоматизм бұзылысы нәтижесінде дамитын гетеротопты аритмия. Синустық түйіннің белсенділігі тежелгенде орын толтырушы ритм ретінде дамиды. Нәтижесінде атриовентрикулалық торап (түйін), 1 минуттаа 40-60 жиілікпен импульс өндіретін ырғақ айдаушысына айналады. Қарыншалар бойымен импульстың өтуі әдеттегідей болғандықтан, QRS кешені және Т тісшесі өзгермейді.




Идиовентрикулалық (қарыншалық) ритм

---

(грек.idios-меншікті+ventriculus-қарынша)-автоматизмбұзылысынәтижесіндедамитынгетеротоптыаритмия.1және2-шіреттегіорталықтардыңбелсенділігітежелгендеорынтолтырушыритмретіндедамиды.Бұлжағдайдаритмайдаушысының рөлін Гис будалары немесе Пуркинье талшықтары атқарады.Баяу қарыншалық ритммен (ЖЖЖ минутына 10-30 соққыға дейін сирейді),кеңейген және деформацияланған QRS кешендерінің пайда болуымен, QRSкешеніменРтісшелеріарасындағыбайланыстыңжойылуыменсипатталады.Re-entry механизмі (ағылш. – оралу) – қозу толқынының қайта оралып кіруі,механизмінің негізінде миокард бөлігінің бір импульспен қайталап немесебірнешеретайналыпқозуыжатыр.Бұлжағдайекітүрліжолменіскеасырылады.Біріншісіндежергіліктібірбағыттыблокадатуындауыныңсалдарынан импульстың өтуі бұзылса, екіншісінде кезекті импульс серпінідер кезінде жетпеген миокардтың бөлігі жанама жолмен кешеуілдеп қозадыда,кезектентысқозуошағынаайналады.Қозусерпінімиокардтыңрефрактерлікжағдайданшығыпүлгергенкөрші бөліктерінетаралады.Экстрасистолия (лат. еxtra – тым, артық + systole - жиырылу)- қозымдылықбұзылуының нәтижесінде дамитын жүрек ритмінің бұзылысы. Тұтас жүректіңнемесе оның кейбір бөліктерінің кезектен тыс жиырылуымен сипатталады.Экстрасистолалартуындауошағынабайланыстысинустық,жүрекшелік,түйіндік, қарыншалық (сурет), болып бөлінеді. Негізгі ЭКГ-лық белгілері -өзгергенQRSTкешенініңжәне/немесеP-тісшесініңертепайдаболуы.Экстрасистолиялықжиырылуданкейінкомпенсаторлықпаузабайқалады.Негізгі механизмдері: re-entry, автоматизмі жоғарылаған эктопиялық ошақ,триггерлікбелсенділіктегіэктопиялық

---

ошақ(ертежәнекешпостдеполяризациялар).Аллоритмия - (лат.allos - басқа,өзгерген + rhythmia - ырғақ) – қалыптысинустықжиырулардыңбелгіліреттілікпентуындайтынэкстрасистолаларменқабаттасуы.Түрлері:бигеминия(әрқалыптықарыншалықкешендерденкейінэкстрасистоланыңпайдаболуы),тригеминия(әрекіншіқалыптықарыншалықкешендерденкейінэкстрасистоланың пайда болуы), квадригеминия (әр қалыпты үшінші жүрекжиырылуларынанкейінэкстрасистоланыңпайдаболуы).Пароксизмалық(ұстамалы)тахикардия(грек.paroxysm-тітіркену)–дұрыс ритм сақталған жағдайда ЖЖЖ-ның ұстамалы түрде минутына 100жәнеоданжоғарыболуы(әдетте140-250).Қарыншаүстілікжәнеқарыншалықтүрлеріболады.ҚарыншаүстіліктахикардиякезіндеQRSкешені өзгермейді, ал қарыншалық тахикардия кезінде QRS кешені кеңейеді(ұзарған), (сурет). Негізгі механизмдері: re-entry, автоматизмі жоғарылағанэктопиялық ошақ, триггерлік белсенділіктегіэктопиялық ошақ(ерте жәнекешпостдеполяризациялар).Жүрекшежыпылықтауы(жыбырлақаритмия,жүрекшелерфибрилляциясы)–бұларитмиядажүрекшелердіңбұлшықетталшықтарыныңәртобыныңретсіз,бей-берекетқозуыжәнежиырылуыбайқалады. Жүрекшелік толқындардың жиілігі минутына 350-700 шамасында. Ырғақ дұрыс емес, ретсіз, P тісшелері жоқ, олардың орнынаизосызықтың ірі немесе ұсақ толқынды (F немесе f жыпылықты толқындар),ауытқуларыбайқалады.Негізгімеханизмдері:эктопиялық(триггерлік)ошақтар (жиі өкпе веналары аймағында); оңжақ және солжақ жүрекшелер

---