Файл: азастан республикасы денсаулы сатау министрлігі астана медицина университеті.docx

ішкетартқандаөкпекерілуініңбұзылуын(дистензиялықателектаз)жатқызуғаболады.Ателектазинфекцияланғанкездежәнеорганизмніңқорғаныскүштерітөмендегенкезде абсцестенубайқалады.Өкпеніңабсцесі(abscessus-іріңқалта)–өкпетінініңинфекциялықнекрозғаұшырағанбөлімдерініңдеструкциялануыжәнебалқуынәтижесінде іріңгетолы қуыстардың қалыптасуымен сипатталатын патологиялық процесс.Өкпедегііріңдіқуысқоршағантіндерденпиогендікапсуламеншектелген.Жиіпатогендікстафилококктармен,анаэробтыкокктармен,споратүзбейтінанаэробтармен шақырылады. Пневмониядан кейінгі абсцестер жиі кездеседі.Өкпегангренасы(грек.graino–кеміру)-қоршағантінненшектеушікапсуламенажыратылмағанжәнеүдеугебейімболыпкелетін,өкпебөлігініңнемесетұтасөкпеніңқарқындыіріңді-шіріктіыдырауы.Гангренакезіндеыдыраған іріңді аймақтың ажырамаған некроздық аймақпен ауысып көрінуібайқалады.Өкпеніңсаукөршібөлімдерінетарауғабейім.Жиімикроорганизмдердіңассоциациясыменшақырылады,солардыңішіндеміндетті түрде анаэробтымикрофлораболады.Гидроторакс (грек. hydоr - су + thоrax - кеуде) –плевралық қуыста табиғатықабынулық емес (транссудат) сұйықтықтың жиналуы. Жүрек жеткіліксіздігікезіндеплеврақуысынасұйықтықжиналуыныңнегізгімеханизмі-үлкенжәнекішіқанайналымшеңберлеріндегидростатикалыққысымныңартуы;нефроздықсиндромжәнемикседемакезіндегінегізгімеханизм–қанныңонкотикалыққысымыныңтөмендеуі;асцитжәнеперитонеальдық

---

диализкезіндегінегізгі механизм - құрсақішілік қысым артуынан құрсақ қуысынандиафрагмадағытесіктерарқылысұйықтықтыңплевралыққуысқаөтуіменбайланысты;көкірекортадағы(средостения)өспелеркезіндегінегізгімеханизм-қан менлимфаның жергіліктіағып кетуініңнашарлауы.Гемоторакс (грек. haima - қан + thоrax - кеуде) – өкпе, көкірекорта, жүрекнемесе көкірек тамырларынан қанкету салдарынан плевралық қуыста қанныңжиналуы. Плевралық қуыста қанның жиналуы зақымданған жақтағы өкпеніңқысылуына және көкірекортадағы ағзалардың қарама-қарсы жаққа ығысуынаалыпкеледі.Бұлөкпеніңтыныстықбеткейініңкішіреюіне,тынысжәнегемодинамика бұзылыстарының дамуына ықпал етеді. Ұйыған гемотораксплевраэмпиемасыдамуыныңбастықауіпфакторыболыптабылады.Плеврит(грек.pleura-қабырға,бүйір+itis–қабынудыбілдіретінсуффикс)-плевралыққуыстасипатыәртүрліэкссудаттыңпайдаболуыменқабаттасатын плевраның қабынуы. Плевра қабықтарына фибрин жиналғандақұрғақ плеврит; плевра қуысына экссудат жиналғанда - экссудатты плевритдамиды.Плеврит,әдетте, бөлекауруболыпсаналмайды, олөкпе,кеудеқабырғасы,диафрагма,көкірекортаағзаларындағыпатологиялықпроцестердіңағымынасқындырадынемесекейбіржүйелікаурулардыңкөрінісіболып табылады.Плевраэмпиемасы (грек. empyema - іріңдік) – плевралық қуыста сипатыіріңді экссудаттың жиналуымен қабаттасатын плевраның висцералық жәнепариеталыққаптарыныңшектелгеннемеседиффуздықабынуы.Іріңдіинтоксокация,айқынгипертермияжәнекейдетынысжеткіліксіздігібелгілерініңпайдаболуыменсипатталады.Өкпетінініңнекрозымендеструкциясынтуындатуға

---

қабілеттімикроорганизмдерменшақырылатынөкпеабсцесіменсалыстырғандаплевраэмпиемасынплеврағаенгенкез-келгенмикроорганизмшақыра алады.Пневмоторакс (грек. pneuma - тыныс + thоrax - кеуде) – кеуде жарақатыныңнемесеөкпезақымдануыныңсалдарынанплеврақуысынаоныңгерметикалығыбұзылуынанауаныңенуіменсипатталатынпатологиялықжағдай.Плевралыққуысқаауажеткіліктідәрежедеөткендеөкпепаренхимасыныңколлапсыжәнеөкпеніңтыныстыққызметініңбұзылуыбайқалады.Этиологиясы бойыншапневмоторакстар жарақаттық, өздігінендамитын (спонтанды),диагностикалықжәне емдікболыпбөлінеді.Өздігінендамитынпневмоторакс(спонтанды)(лат.spontaneus–өздігінен)-висцералықжәнепариеталықплевраарасындаауажиналуыменсипатталатынпатологиялықжағдай.Бұлпневоторакстыңкеуденіңнемесеөкпеніңжарақаттарымен,өкпетінініңинфекциялықнемесеөспелікдеструкциялануымен, дәрігерлік іс-әрекеттермен байланысы жоқ. Спонтандыпневмоторакстың себебі 85-90%-да өкпе эмфиземасы, жиі оның буллездітүрі болып табылады.Ашық пневмоторакс - плевра қуысымен бронхсаңылауы арасында еркінқатынасорнауы,яғниатмосфералықауаменбайланысыболуыменсипатталатынпневмоторакстыңтүрі. Демді ішкетартқанда қасымша ауакөлеміплеврақуысынакіреді,алдемдішығарғандаауасолкөлемдешығарылады. Салдарынан өкпе бүрісіп тыныстық қызметті атқара алмайды(өкпеніңколлабирленуі).Жабықпневмоторакс–плевралыққуыссыртқыортаменқатынаспайдыжәнедеөкпенемесекеудежарақаттары

---

нәтижесіндеплевралыққуысқакіргенауакөлемідемалукезіндеөзгермейді.Сондықтанжабықпневмоторакстыңағымысалыстырмалықатерсізболыпесептеледі.Қақпақшалы пневмоторакс – пневмоторакстың бұл түрінде, дем алғандаауаплевралыққуысқаеркінкіреді,біраққақапалықмеханизміскеқосылғандықтаноныңшығуықиындайды.Сыртқыпневмоторакстажарақаттанған кеуде қуысының шеттері қақпақшақызметінатқарады,ішкіпневмоторакстақақпақшақызметінәдеттеөкпежарақатыныңкесіндісіатқарады.Әрдемалғансайынплевралыққуыстағыауаныңкөлеміұлғаябереді,нәтижесіндекернеуліпневмоторакстуындайды.Бұлөкпеніңколлапсынажәнекөкірекортаныңқарама-қарсыжаққаығысуынаалыпкеледі.

---

Тақырыбы: «Тыныс жеткіліксіздігі синдромы»

Тыныс жеткіліксіздігі (ТЖ) - қанның газдық құрамын қалыпты түрде ұстаптұруды қамтамасыз ете алмайтын немесе ол сыртқы тыныс алу аппаратыныңқалыптанартықжұмысыарқылыiскеасатынорганизмніңпатологиялықжағдайы. Сыртқы тыныс жеткіліксіздігін дәлелдейтін негізгі критерийлергеартериялыққанныңгаздыққұрамыныңкелесіөзгерістерінжатқызады:гипоксемия,гиперкапния, сирек гипокапния.Обструкциялық сыртқы тыныс жеткіліксіздігі (лат. obsstructio – бітеліс,қиындау) – тыныс жолдарының тарылуы және ауа ағымына қарсыласудыңкүшеюісалдарынандамитынтынысжеткіліксіздігі.Тыныстыңдемдішығаруфазасыбасымбұзылады.ҚДШК1жәнеТиффноиндексінің,демшығару жылдамдығының максимальді көлемінің төмендеуі, өкпенің қалдықкөлемінің жоғарылауы тән. ӨТС, ҚТӨС, ӨҚК көрсеткіштері қалыпты шамадаболуымүмкін немесе шамалыөзгереді.Рестрикциялық сыртқы тыныс жеткіліксіздігі (лат. restrictio - шектеу) –өкпенің тыныс беткейінің азаюынан немесе сөзымдылығының төмендеуінендамитынтынысжеткіліксіздігі.Тыныстыңдемдіішкетартуфазасыбасымбұзылады.ӨТСжәнеөкпеніңқалдықкөлемініңтөмендеуініңсалдарынанӨМВ-ніңжәне өкпеніңжалпы көлемінің азаюы байқалады. Тиффно индексіқалыпты болады немесе жоғарылайды.Инспираторлық ағымның көлемдікжылдамдығытөмендеуімен,алэкспираторлықағымныңкөрсеткіштеріқалыптышамада болуымен сипатталады.Тынысжеткіліксіздігініңгипоксемиялық (паренхималық,Iтипі)түрі(грек. hypo – төмен аз, + лат. оxygenium – оттегі + грек. haima – қан) –өкпепаренхимасызақымдануыныңжәнеальвеолалық-артериялыққиылысаумағында газ алмасу

---