Файл: азастан республикасы денсаулы сатау министрлігі астана медицина университеті.docx

ұстамалармен сипатталатын, вегетативті, сезу, ойлау, психикалық және қимыл-қозғалыс қызметтерінің бұзылыстарымен сипатталатын мидың созылмалы ауруы. Патогенезінің негізінде жасуша мембранасында пароксизмалық деполяризацияның өзгерісін туындататын мидың үлкен жартышарындағы нейрондардың мембраналарының спонтанды ауытқуы жатыр.

Эпилептогендік ошақ - айналасындағы нейрондардың патологиялық қозуын ынталандыратын мидың жергілкі зақымданған аумағы. Олардың фокалдық

күшейтілген және синхронды разрядтарды генерациялалауға, сонымен қатар функциялық белсенді эпилепсиялық ошақты қалыптастыруға қабілеті бар .

Эпилепсиялық ошақ – мидың бір-бірімен байланысты нейрондарының топтамасында патологиялық электрогенездің қалыптасуы. Олар тым қуатты нейрондық разрядтарды генерациялайды және айналасындағы нейрондардың гиперсинхронизациясын туындатады. Эпилепсиялық активтіліктің туындауы (генерациясы) нейрондардың денесімен байланысты, ал таралуы (генерализациясы) дендриттермен және мембраналарға байланысты болады. Эпилепсияланған ошақтың даму негізінде патологиялық күшейген қозу генераторының құрылуы жатыр.

Эпилепсиялық жүйе – патологиялық жүйені, детерминантты құрылым болып саналатын және өзінің белсенділігін басқа құрылымдарға күштеп тарататын эпилепсиялық фокус қалыптастырады. Яғни, эпилепсиялық фокус патологиялық жүйелердің құрылуын күшейтеді. Эпилепсиялық жүйелерге эпилепсиялық ошақты белсендіретін, эпилепсиялық разрядты түзетін және тарататын жолдар, оның генерализациялануына ықпал ететін құрылымдар жатады.

Антиэпилепсиялық

---

жүйе-эпилепсиялықбелсенділіктіңтаралуына жәнегенерализациялануынабөгетететінмеханизмдердіңжиынтығы.Оларғаингибиторлықфункциясыбар,яғнитежеушіқабілеткеиеқұрылымдар:құйрықты ядро, мишық, гипоталамустың латералдық ядросы, ми көпірініңкаудалдыретикулалықядросыжәнефронталды-орбиталыққыртыскіреді.Киндлинг-феномен (ағылш. kindling - жану, тұтану) – «теңселу, дайындық»феномені,қарқынымежедентөменкөптегенэпилепсиялықстимулдарғажауапретіндедақмидыжәнебастапқыдақұрысулықреакциялардытуындатпайды.Біртіндепқұрысулықбелсенділіктеркүшейіп,фокальдықұрысулықразрядттарданкейінгіөзгерістербайқалады,мінез-құлықтықавтоматизмдерменгенерализацияланғанқұрысулықұстамалардамиды.Киндлингкезіндепайдаболған,құрысуларғажоғарыдайындықжағдайыузақ уақыт,кейдеөмірбойы сақталады.Абсанс (франц. аbsence - жоқ) - қысқамерзімге естентанумен,жиілігіжоғарыжәнеқысқамерзімдіпароксизмдерменсипатталатынгенерализацияланғанқұрысқақсызталмалардыңалуантүрлілігі.Абсанскезінде электроэнцефалограммада жиілігі 3-4 Гц., генерализацияланған спайк-толқындыбелсенділіктәріздіспецификалықпаттернанықталады.Аура(грек.aura-жеңілсамал,желдіңлебі)–эпилепсияұстамасыныңалдындабілінетінтүрліжағдайлар,сезімдернемесеөзіндікұстама(оқшауланғанаура).Түрлері:соматосенсорлық,көру,есту,иіссезімдік,психикалықжәнет.б.Аурақұрысулықошақтыңбелсенуініңклиникалықкөрінісіболып табылады.

---

Эпилепсиялықстатус(лат.status-жағдай)-эпилепсиялықұстамаларбірініңартынанбіріқайталанатын(әдетте30минуттанасады),жәнеарасынданауқастың сана – сезімі толығынан қалпына келмейтін жағдай. Эпистатустыңнегізінде (немесе үзілісті, бірақ жиі қайталанатын) бас миы нейрондарыныңүзіліссізпароксизмалықэлектрлікбелсенділігіжатыр.Нейроинфекциялар(грек.neuron-нерв+лат.infectum-жұқтыру)–адамныңнервжүйесінзақымдайтынинфекциялықаурулардыңжалпыатауы.Белгілібірнақтықоздырғыштарәсереткендеаурудыңспецификалықкөріністерібайқалады, ал бейспецификалық синдромдардың пайда болуы организмніңауруғажалпыреакциясынабайланыстыдамиды.Нейроинфекциялардыңтүрлері:менингиттер,энцефалиттер,миелиттер,басмиыныңабсцесі,полиомиелит, құтыру, нейротуберкулез, нейросифилис, ЖИТС кезіндегі жәнепаразиттікаурулардағы,приондықаурулардағынервжүйесініңзақымдануы.Менингит (лат. meninx – ми қабығы + -itis – қабынбалық процесті білдіретінсуффикс)-бактериялар,вирустар,саңырауқұлақтаржәнебасқадазаттектердіңәсеріненмижәнежұлынныңіріңдінемесесірнеліқабынуы.Клиникалықпрактикада«менингит»терминімидыңжұмсаққабығыныңқабынуымен түсіндіріледі. Менингит клиникалық менингеалдық симптомдарменликвордағықабынбалықөзгерістердіңбірігуіменсипатталады.Менингизм–миқабықтарыныңнемесежұлынныңтітіркенуінентуындайтынжағдай.Ликвордақабынбалықөзгерістердіңболмауы,бірақменингеалдықсимптомдардыңпайдаболуы тән.

---

Менингококк (Neisseria meningitidis) (грек. meninx - ми қабығы + kokkos -дән)–менингококтықинфекциянытудыратынаэробтыграммтерісдиплококк.Қоздырғышмұрын-жұтқыншақтыңсілемейліқабатынзақымдаса(назофарингит), бас миының қабықтарын зақымдаса (менингит), септицемиядамуымүмкін.Организмдеқоздырғыштаралуыныңнегізгіжолы-гематогендік.Менингококтықинфекцияантропоноздарғажатады.Менингококцемия (грек. meninx - ми қабығы + kokkos – дән + haima - қан) -менингококтықинфекциялардыңгенерализацияланған(жайылымды)түрі,менингококтардың басым өлімімен,бактериемиямен және жіті септицемиякөріністерініңтуындауымен,инфекциялық-уыттышокжәнетромбогеморрагиялықсиндромдамуыменсипатталады.

---

Тақырыбы «Нейродегенеративті аурулардың патофизиологиясы»

Нейродегенеративті аурулар (грек. neuron - нерв +лат. dеgenerаre – керідаму) – этиологиясы жәнепатогенезі әртүрлі, тұқымқулайтын немесе жүрепайда болған баяу үдейтін аурулардың тобы. Негізінде ОНЖ-нің белгілі бірқұрылымдарындағы нерв жасушаларыныңдегенерациясы және тіршілігініңжойылуыжатыр.ОНЖбөлімдеріарасындағыбайланыстыңүзілуі,нейромедиаторлардыңсинтезінің/бөлінуініңдисбалансыбайқалады,нәтижесіндеқимыл-қозғалысүйлесімділігінің,ойлаужәнеестесақтауқабілеттініңбұзылыстарыдамиды.Деменция (лат. dementia - жарыместік) – ой өрістің нашарлауымен, бұрынигерілгенбілімдеріменпрактикалықдағдыларынжоғалтуменжәнежаңабілім алуға деген қиындықтармен немесе мүмкін еместігімен көрінетін жүрепайда болған кемақылдылық. Деменцияның 60%-ыАльцгеймер ауруыныңүлесінетиесілі.Альцгеймер ауруы - біріншілікті дегенерациялық деменцияның ең таралғантүрі,олпресенильдіжастанемесеқарттардабіртіндепбасталып,сипатталады,миқыртысыныңқызметініңжәнеестесақтауқабілеттініңбұзылыстарының үдеуіменсипатталады.Ми қыртысының атрофиясы, миқатпарларының тарылуы, ми жылғаларының тереңдеуі, бас миы көлемініңкішіреюіжәнесалмағыныңазаюытән.Морфологиялықерекшелігінесенильді түйіндер меннейрофибриллярлық шумақтарды жатқызуға болады.Негізінен ми қыртысының самай-төбе,маңдай бөліктеріндегі және белдемеқатпарларындағынейрондарзақымданады.Сенильді(амилоидты)түйіндақтар(лат.senilis–қарттық;amytum-крахмал) – тығыз, ерімейтін бета-амилоидтың экстрацеллюлярлық кеңістіктешөгіндеуі. Олардың түзілуіß-амилоид (Amyloid Precursor Protein) АРР-ныңізашарнәруыздарыныңгендеріндегімутацияларменбайланысты,

---