Файл: азастан республикасы денсаулы сатау министрлігі астана медицина университеті.docx

солғақарайығысу–нейтрофилдердіңжасжәнежетілмегентүрлерінің(таяқшаядролынейтрофилдердіңкөбеюінемесеметамиелоциттердің, миелоциттердің, промиелоциттердің,миелобласттардыңпайдаболуы).Гипорегенерациялықядролықсолғақарайығысу(грек.hypo–төмен,аз+ regeneratio – қайтадан туылу) – перифериялық қанда V класқа жататынжасушалардыңтаяқшаядролынейтрофилдермөлшерінің7%-данжоғарылауы.Регенерациялық_ядролық_солға_қарай_ығысу'>Регенерациялық ядролық солға қарай ығысу (лат. regeneratio – қайтадантуылу)перифериялыққандаVкласқажататынжасушалардыңметамиелоциттердіңпайдаболуы,әдеттеVкласқажататынжасушалартаяқшаядролы нейтрофилдерсаныныңкөбеюіменқатаржүреді.Гиперрегенерациялықядролықсолғақарайығысу(грек.hyper-жоғары+ regeneratio– қайтадан туылу)- перифериялық қанда V класқа жататынжасушалардың (миелоциттер, промиелоциттер) пайда болуыжәне IV класқажататынжасушаларда(миелобластар)пайдаболуымүмкін.Әдеттеығысудың бұл түрінде метамиелоциттер де кездеседі жәнетаяқша ядролынейтрофилдер саныкөбейеді.Регенерациялық-дегенерациялықядроныңсолғақарайығысуы-таяқша ядролы нейтрофилдер мөлшерінің жоғарылауы, метамиелоциттер менмиелоциттердіңқандапайдаболуы,ядросыбөлшектенгеннейтрофилдерсаныныңазаюы,соныменқатарцитолемманың,цитоплазманыңжәнеядроның дегенеративті өзгерістерінің пайда болуы (цитоплазманың уыттытүйіршіктенуі,цитоплазмажәнеядроның вакуолизациясы...)тән.Ядролық ығысу индексі - нейтрофилдердің жас және жетілген түрлерінің

---

пайыздық қатынасы:

Т/я нейтрофилдер + Метамиелоциттер + Миелоцит + Промиелоциттер : Ядросы бөлшектенген нейтрофилдер

Қалыпты жағдайда ЯЫИ 0,05-0,1-ге тең. Бұл көрсеткіштің көбеюі ядролық солға ығысуын, ал азаюы оңға ығысуын көрсетеді.

Ядролық оңға қарай ығысу – гиперсегменттелген нейтрофилдер санының артуымен, таяқша ядролы нейтрофилдердің болмауымен, олардың дегенерациялық белгілерінің пайда болуымен жиі қабаттасады. Әдетте дегенерациялық ядролық оңға қарай ығысу лейкопенияларда байқалады.

Лейкемоидты реакциялар (грек. leukos - ақ + eidos - бейнесі, түрі) - қан өндіретін ағзалар мен перифериялық қанда пайда болатын, түрлі аурулардың салдарынан дамитын және лейкоздарға ұқсайтын, бірақ патогенезімен ерекшеленетін өзгерістер. ЛР-дың ерекшелігі: олардың сипаты реактивті және онкологиялық патологияларға трансформацияланбайды.

Лейкопения (грек. leukos – ақ + penia - жеткіліксіздік) - қанның бірлік көлемінде лейкоциттер санының 4,0 х 10⁹/л-ден аз болуы. Шығу тегіне қарай ілкі (біріншілікті, туа біткен немесе тұқымқуалайтын) және салдарлық (екіншілікті, жүре пайда болған) лейкопениялар болып бөлінеді..

Нейтропения (лат. neuter - ол емес, басқа да емес + грек. penia - жеткіліксіздік) – нейтрофилдердің пайыздық құрамының 47%-дан аз болуы. Абсолют нейтропения кезінде нейтрофилдердің саны 2,0∙10⁹/л-ден аз болады. Эозинопения (грек. eos - таңғы шапақ + penia - жетіспеушілік) - эозинофилдердің пайыздық құрамының 0,5%-дан аз болуы немесе олардың абсолютті мөлшерінің 0,02∙10⁹/л-ден азаюы.

Анэозинофилия (грек. an – жоқ дегенді білдіреді + eos - таңғы шапақ + philia үйірлік) – перифериялық

---

қанда эозинофилдердің жоқ болуы, олардың пайыздық құрамы 0% тең.

Агранулоцитоз (грек. а – теріс мән + лат. granulum – дән, түйіршік + грек. kytus – жасуша + -оsis – процесс дегенді білдіретін суффикс) – лейкопенияның ең ауыр түрі (лейкоциттердің жалпы саны 1,0·10⁹/л-ден аз), гранулоциттердің бірден төмендеуімен (олардың саны 0,75·10⁹/л-ден аз), салыстырмалы лимфоцитоз және салыстырмалы моноцитозбен сипатталады. Миелоуыттық агранулоцитоз (грек. myelos – сүйек кемігі + toxikon – у)– агранулоцитоздың бір түрі, гранулоциттік өсіндіден пайда болатын жасушалардың пролиферациялық белсенділігіне цитостатикалық факторлардың тежеуші әсерінен дамиды. Лейкопениямен қатар әдетте тромбоцитопения және анемия анықталады.

Иммундық агранулоцитоз (лат. immunis еркін, барлық нәрседен бос) - агранулоцитоздың бір түрі, антигранулоциттік антиденелердің әсерінен, сүйек кемігінде және қанда гранулоциттердің, кейде ізашар жасушалардың өлеттенуі байқалады.

Гаптендік агранулоцитоз (грек. hapto - қармау)– иммундық агранулоцитоздың бір түрі, бұл кезде лейкоциттің өзгерген антигеніне қарсы антидене өндіріледі. Гаптен ретінде (толық емес антигендер) дәрілік препараттар және вирустар болады.

Аутоиммундық агранулоцитоз (грек. autos - өзім, меншікті + лат. immunis - еркін, барлық нәрседен бос) – иммундық агранулоцитоз түрі, бұнда лейкоциттің өзгермеген антигеніне қарсы аутоантиденелер өндіріледі. Иммундық жүйенің патологиясында дамиды, мысалы, Т-супрессорлардың белсенділігі төмендегенде, олар қалыпты жағдайда меншікті лейкоциттерге қарсы

---

антиденелердің түзілуін тежейді.Лимфоцитопения(лат.lympha-ылғал+kytus-жасуша+penia-жетіспеушілік)-лимфоциттердіңпайыздықмөлшерінің19%-даннемесеолардыңабсолюттіқұрамының1,0∙10⁹/л-ден азболуы.Моноцитопения(грек.monos-бір+kytus-жасуша+penia-жетіспеушілік)- моноциттердің пайыздық мөлшерінің 3%-дан немесе олардың абсолюттіқұрамының0,1∙10⁹/л-деназболуы.

---

Тақырыбы: «Жіті және созылмалы лейкоздардың патофизиологиясы»

Гемобластоздар (грек. haima - қан + blastos - өсінді, ұрық) –қан жүйесініңөспелік ауруларының жалпы атауы, оларғагематосаркомалар менлейкоздаржатады.Гематосаркомалар (грек. haima - қан + sarx, sarkos - ет + --оma – өспелератауындақолданылатынсуффикс)-сүйеккемігінентысорналасқан қанөндіретін жасушалардан пайда болатын қанның өспелік ауруларының тобы.Лимфомалар кезіндегі сүйек кемігінің зардапталуы екінші реттегі сипаттаболадыжәне метастазданудың салдарынандамиды.Лейкоздар(грек.leuк-ақ,лейкоциткеқатысты+-osis-патологиялықпроцесс, ауру дегенді білдіретін суффикс) – сүйек кемігінің гемопоэздік тініндиффузиялытүрдезақымдаушыісіктер;сүйеккемігініңілкіісіктікауруларынажатады.Жітілейкоздар–қанөндіретінтінніңклондықісіктікауруларыныңгетерогендітобы,бақыланбайтынпролиферациямен,нақтыланудыңбұзылуымен,сүйеккемігіндежәнешеткіқандаI–IVкласқажататынжетілмегенгемопоэздікжасушалардыңжиналуыменсипатталады.Жітілейкоз диагнозын қою үшін20% көп бласттық жасушалардың анықталуытиіс(ДДСҰжіктемесібойынша).Лейкемиялықалшақтық(лат.hiatus-лейкемиялықшұңқыр,үңгір)–зардапталған бір өскін ішінде бласттық жасушалар мен жетілген жасушаларарасындағыаралықжасушалардыңжоқболуынемесекүртазаюы.Лейкемиялықалшақтық жіті лейкоздарға тән.Жітінақтыланбаған(сараланбаған)лейкоз–қатерлітүргетрансформацияланғанбласттықжасушалардабірыңғай-спецификалықантигендердіңболмауыменсипатталатынжітілейкоздардыңбіртүрі.

---